Кіріспе

Аргентиналық жазушылар Хорхе Луис Борхес пен Адольфо Биой Касарестің Х. Бустос Домек (Honorio Bustos Domecq) атты псевдонимі – осы аргентиналық жазушылардың бірлесіп жазған бірнеше туындыларында қолданылған псевдоним.

Шығу тегі

Bustos Domecq өзінің алғашқы ресми пайда болуын F. (Франсиско) Bustos ретінде жасады, Борхес 1933 жылы осы псевдониммен өзінің алғашқы көркем әңгімесін жариялады, ол қазір "Hombre de la esquina rosada" ("Құрметті бұрыштағы адам") деп белгілі, бірақ бастапқыда "Hombre de las orillas" ("Жағалаудағы адам" немесе тура мағынасында "Шеткердегі адам") деп аталған. Франсиско Бустос – "бір ата-бабасының ата-бабасының" есімі. Ол өзінің әлдебір әрпін өзгертіп, екінші тегін қосты (Аргентинада бұл "ескі ақша" дегенді білдіреді немесе Латын Америкасының қалған бөлігінде анасының тегі), ал Борхес пен Биой Касарес кейінірек өздерінің жеңіл туындылары үшін "H. Bustos Domecq" псевдонімін қолданды. Борхестің сөзіне сүйенсек, Бустос – оның бір арғы атасының есімі, ал Domecq – Биойдың бір арғы атасының есімі.

Шығармалары

Х. Бустос Домекк 1942 жылы жарық көрген «Дон Исидро Пародиге арналған алты мәселе» (ағылшын тілінде «Seis problemas para don Isidro Parodi») және 1946 жылғы «Есте қаларлық екі қиял» (Dos fantasías memorables) атты пародиалық детективтік әңгімелердің алғашқы авторларының бірі болды. Бустос сондай-ақ 1967 жылы шыққан «Бустос Домекк шежірелері» (Crónicas de Bustos Domecq, Норман Томас Ди Джованнидің 1976 жылғы «Chronicles of Bustos Domecq» аудармасы) және 1977 жылғы «Бустос Домекк әңгімелері» (Nuevos Cuentos de Bustos Domecq) кітаптарының авторлары ретінде көрсетілді, әйтсе де екі кітаптың мұқабасында авторлардың нақты есімдері жазылған. Борхес пен Биой «Бенито Суарес Линч» (екі тегі де авторлардың танымал ата-бабаларынан алынған) деген тағы бір псевдониммен 1946 жылы Исидро Пароди әңгімелерінің кейіпкерлерін пайдаланған «Өлімге үлгі» (Un modelo para la muerte) атты пародиалық детективті жариялады. Олар псевдоним қолданбай да бірнеше жобада ынтымақтастық жасады, оның ішінде 1955 жылғы екі киносценарий: «Шұңқыр тұрғындары» (Los orilleros) және «Сенімділер жұмағы» (El paraíso de los creyentes). Екеуі де 1900 жылдар шамасында Буэнос-Айрес шұңқырындағы компадритолардың ерлікке құштарлығын бейнеледі. «Бустос Домекк» материалдары білімді латын американдықтарына көңіл көтеріп қана қоймай, 1942 жылғы «Пароди» басылымында одақтастарды қолдайтын, бірақ айқын хабарламаны жеткізді – бұл авторларды білетін адамдар үшін күтпеген нәрсе болмаса да, сол кездегі Аргентина саясатының аясында қайшылық тудырды. Ескерту: Кейбір басылымдарда Исидро Пароди Исидоро деп көрсетілген.

Ықпал

Эмир Родригес Монегалдың 1968 жылғы сәуірдегі "Нота sobre Биоргес" мақаласында Адольфо Биой Касарес пен Хорхе Луис Борхес Х. Бустос Домекк немесе Б. Суарес Линч аттарымен бірлесіп жұмыс істеген кезде, туындылар жаңа бір тұлғамен жазылғандай сезім тудырып, жеке-жеке алғандағы жазушылық қабілеттерінің жиынтысынан артық болды. Оны "Биорхес" деп атаған Монегал, оны өз заманының ең маңызды аргентиналық прозашыларының бірі деп санады, себебі ол Леопольдо Марешал (Борхеске қарсы көзқарас білдірген жазушы) сияқтыларға, сондай-ақ Хулио Кортасардың "Ойын-сауық" шедеврiндегi көркем тіл мен жаргонды қолдануына әсер еткен.