Алрексштад: Норвегия тарихындағы патшалық резиденциясы
Alrekstad
Алрекстад – Норвегиядағы ерте орта ғасырдағы ірі сарай. Харальд Прекрасноволосы мен Хакон Жақсы корольдермен байланысты тарихи маңызға ие. Берген қаласының жанында орналасқан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Алрекстад (норв. Kongsgården på Alrekstad, ежелгі норв. Álreksstaðir) – ерте орта ғасырларда Норвегияның батыс жағалауындағы ең ірі корольдік сарайлық иеліктердің бірі болған.
Alrekstad (Norwegian: Kongsgården på Alrekstad, Old Norse: Álreksstaðir) was one of the largest Kongsgård estates on the west coast of Norway during the early Middle Ages.
Тарих
Алрекстад Норвегияның Берген қаласын қоршап тұрған жеті таудың (de syv fjell) ең биік тауы – Ульрикен тауының етегінде орналасқан. 10 ғасырда патша Харальд Шаштысы бұл жерге қоныстанған. Снорре Алрекстадты Харольд Әдемішашты соңғы жылдары көбінесе болған бес шаруашылықтың бірі деп еске алады. 960 жылы Фитжар шайқасынан кейін патша Хакон Игі Алрекке жол тартқанда, Лаксевагтағы Хаконшеллада қайтыс болды. Кейде осы сарайда Эрик Қандыбас, оның балалары және Хакон І патша тұрған. Кейіннен Берген қаласын негіздеген патша Олаф III 26 жыл бойы Алрекстадтан қалаға билік жүргізді. Осы ертедегі патшалар сарайды және патшалық кеңесті патшалық резиденцияға көшірді. Осы жерлерден мемлекет басқарылды. Алрекстад Норвегия королі Эйстейн I өзінің орнын Берген қала шегіндегі Холменге көшіргеннен кейін маңыздылығын жоғалтты. Кейіннен Хоконшален салынғанда патшаның сарайы теңізге жақын жерге көшірілді. 1277 жылы король Магнус Лагабёте Алрекстадты Ноннесетер монастырына сыйлады. Аарстад муниципалитеті 1838 жылы құрылғанға дейін Аарстад приході ғасырлар бойы болған. Аарстад муниципалитеті мен приході (кейіннен Арстад деп аталды) Алрекстадтың атымен аталады.
Alrekstad was situated at the foot of Ulriken, the highest of the Seven Mountains (de syv fjell) that surround Bergen, Norway. King Harald Hairfair took residence there in the 10th century. Snorre mentions Alrekstad among the five farms where Harold Fairhair remained mostly in his later years. After the Battle of Fitjar in 960, King Håkon the Good was on his way to Alrek, but died at Håkonshella in Laksevåg. At times the estate was the home of King Eric Bloodaxe, Bloodaxe's children, and King Haakon I. Later King Olaf III, the founder of Bergen, ruled the city from Alrekstad for 26 years. These early kings moved the court and the royal court to the royal residence. From these estates were ruled kingdom. Alrekstad lost its importance when King Eystein I of Norway moved his seat to Holmen in Bergen, located within the city limits. The king's estate was later moved down closer to the sea when Håkonshallen was built. In 1277, King Magnus Lagabøte bequeathed Alrekstad to the Monastery of Nonneseter. The parish of Aarstad existed for centuries before the creation of the municipality of Aarstad in 1838. The municipality and parish of Aarstad (later spelled Årstad) was named after Alrekstad.
Этимология
Норвегиялық жер-атау энциклопедиясы (Norsk Stadnamnleksikon) бойынша Álreksstaðir атауы Ulriken жер-атауынан туындаған. Ulriken атауы, ескі норвеж тіліндегі Alrekr сөзінен келген болуы мүмкін, ол «ұзын, биік» деген мағынаны білдіреді.
According to the Norwegian Place Name Encyclopedia (Norsk Stadnamnleksikon) the name Álreksstaðir is derived from the place name Ulriken. The name Ulriken probably came from Old Norse Alrekr, meaning the towering.
Қазіргі уақытта
Алрекстад атауы қазіргі Орстадқа, Берген қаласының бір ауданының аты болып дамыды. Алрекстадтың орналасқан жері – бүгінде "Årstadvollen" деп аталатын жер – Орстад ауданынан тысқары орналасқан. Алғашқы шаруашылық үйлері, болжам бойынша, қазіргі Хаукеланд бастауыш мектебінің (Haukeland skole) тұрған жерінде болған. Төмендегі фьорд (қазіргі Store Lunggårdsvann) сол кезде Алрекстад шығанағы (Alrekstadvågen) деп аталған. Норвегиялық жазушы Гуннар Сталесен Алрекстадқа арналған пьеса жазу жоспары бар екенін хабарлады. 2000 жылдың 10 қыркүйегінде Орстад қауымы мен Орстад мектептерінің қолдауымен Орстад балама мектебінің кіреберісінде ескерткіш тақта ашылды.
The name Alrekstad evolved into today's Årstad, the modern name of a borough of the city of Bergen. The location of Alrekstad – today referred to as "Årstadvollen" – is situated outside of the Årstad borough. The original estate houses were probably placed where Haukeland Elementary School (Haukeland skole) is situated today. The fjord below (today named Store Lunggårdsvann) was then called Alrekstad bay (Alrekstadvågen). Norwegian author Gunnar Staalesen has announced plans to write a play centering on Alrekstad. On 10 September 2000, a commemorative plaque was unveiled at the entrance to Årstad Alternative School, supported by Årstad congregation and Årstad schools.
Басқа дереккөздер
Бинг, Тек Арстад тарихы (Bergens Historiske Forenings Skrifter. 28 қараша 1922 жыл)
Bing, Just Aarstads historie (Bergens Historiske Forenings Skrifter. November 28, 1922)