Кіріспе

Иса Мәсіхтің Соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуінде (LDS Church) Иеміздің соңғы кешкі асының қасиетті құрметі, көбінесе жай ғана құрмет деп аталады, бұл қатысушылар Иса Мәсіхтің денесі мен қанын еске алу үшін нан жеп, су ішетін рәсім. Әдетте, құрмет әр жексенбі күні LDS шіркеуінің әрбір қауымындағы құрмет жиналысының бір бөлігі ретінде ұсынылады. Соңғы күнгі қасиеттілер құрметке қатысуды Иса Мәсіхтің өсиеті деп санайды; оған қатысу Иса Мәсіхтің құрбандығын еске алуға дайын екендігін көрсетеді.

Қауымға құтқарылу рәсіміне қатысу

ХҚҰ-ның қасиетті жиналыстарында, Арондық рухынан тағайындалған діни қызметкер немесе Мәліксадық рухынан тағайындалған мүшесі бата бергеннен кейін қасиетті тағам қауым мүшелеріне таратылады. Қасиетті дастархан жиналыс басталғанға дейін, әдетте мұғалімдер дайындайды: табақтарға толық кесілген нан тілімдерін қойып, кішкентай жеке су стакандарын толтырады, олар да табақтарда орналасады. Содан кейін нан мен су табақтары ақ матамен жабылады. Кіріспе дұғалардан, әкімшілік мәселелерден және жарияламалардан кейін, қасиетті тағам рәсімі басталады. Қауымның нан ашылғанда және дайындалғанда ән шырқауы әдеттегідей. Қауым отырған күйінде діни қызметкерлер тұрып, нанды шағын тілімдерге бөледі. Нанды бөлу – Мәсіхтің құрбандық болған денесін бейнелейді. Нанды бөліп, ән аяқталғаннан кейін, діни қызметкер тізе бүгіп, бөлінген нанға арналған дұға оқиды. Нанды діни қызметкерлер, көбінесе дьякондар қауымға таратуға жауапты. Нанға арналған дұға Мормон кітабында және Дін мен Келісімдер кітабында келтірілген: «Уа, Құдай, мәңгілік Әке, Сенің Ұлың Иса Мәсіхтің атынан Осы нанды батаға бөліп, оны жейтін барлық адамның жанына қасиетті етуіңді сұраймыз, олар Сенің Ұлыңның денесін еске алып, жесін және Саған куәлік берсін, Уа, Құдай, мәңгілік Әке, олар Сенің Ұлыңның есімін қабылдауға дайын екендерін және Оны әрқашан еске алады, Оның берген өсиеттерін сақтайды, осылайша Оның Рухы әрқашан олармен бірге болсын. Әмин.» (Морони кітабы 4:3, Дін мен Келісімдер 20:77). Нан қауымға таратылғаннан кейін, нан табақтары дастарқанға қойылып, ақ матамен жабылады. Содан кейін су табақтары ашылып, суға арналған дұға оқылады, содан кейін су қауымға таратылады. Суға арналған дұғада су Мәсіхтің төгілген қанын бейнелейтіні айтылады: «Уа, Құдай, мәңгілік Әке, Сенің Ұлың Иса Мәсіхтің атынан Осы суды ішетін барлық адамның жанына батасын беріп, қасиетті етуіңді сұраймыз, олар Осы суды, олар үшін төгілген Сенің Ұлыңның қанын еске алып ішсін, олар Саған куәлік берсін, Уа, Құдай, мәңгілік Әке, олар Оны әрқашан еске алады, Оның Рухы әрқашан олармен бірге болсын. Әмин.» (Морони кітабы 5:2, Дін мен Келісімдер 20:79). Су қауымға таратылғаннан кейін, су табақтары қалған уақытта нан табақтарымен жабылады. Қалған нан мен су тасталады. Соңғы күндердің қасиеттілері нан мен суды Мәсіхтің нақты денесі мен қаны емес, нышандар деп санайды.

Таңдау рәсімінің өзгеруі

ЛДС шіркеуінде құдайлық сыйлауды апта сайын өткізу 1850 жылдары басталды. 1890 жылдардың соңына дейін немесе 20 ғасырдың басына дейін бүкіл қауым құдайлық дұғалар оқылғанда тізе бүгіп отыратын, бұл Д.Ә.У. 20:76 және Мороний 4:2-ге сай болды. Қазіргі кезде тек дұға оқитын адамның тізе бүгуі қажет. Диакондар мен мұғалімдер бастапқыда құдайлықты дайындауға және таратуға қатыспады, бұл практика 1898 жылы қабылданды және 1920 немесе 1930 жылдары кеңінен қолданылды. Жеке стақандар, ортақ стақаннан ішудің орнына, 1911 жылы енгізілді. Құдайлықты басшылыққа алғашқы болып ұсыну 1946 жылы баса назарға алынды.

Уақытша түзетулер

Кейде нанға қол жеткізу мүмкін болмағандықтан, қасиетті тағамда нанның орнына басқа тағамдар қолданылуы мүмкін. Мысалы, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Швейцариядағы мүшелер азық-түлік рационированиеленгендіктен, "қасиетті тағамға қатысуға соншалықты құштар болғандықтан, елу долларға картоп қабығы сатып алып, оны нанның орнына қолданды". 2020 жылдың 12 наурызында COVID-19 пандемиясына байланысты шіркеу басшылары бүкіл әлемдегі шіркеу мүшелері үшін барлық үлкен жиналыстарды, соның ішінде апталық қасиетті тағам кездесулерін уақытша тоқтатуды жариялады. Осы кезеңде берілген нұсқаулардың арасында әрбір қауымның епископтары өздерінің қамқорлығындағы адамдардың осы кезеңде айына кем дегенде бір рет қасиетті тағамды қабылдауына көз жеткізуі керек екендігі де болды.

Татулық құрметіне қатысты

Ал бұл рәсімді, сенімділері шомылдыру рәсімінде берген уәделерін жаңару ретінде қарастырады. Рәсімнің дұғаларында, адам Исаның денесі мен қанын еске алып, оны әрқашан есте ұстауға, оның атын қабылдауға және оның бұйрықтарын орындауға міндеттенеді. Қайта жауап ретінде, дұға осы рәсімге қатысушының әрқашан оның Рухымен бірге болатынын уәделейді. Рәсім, қалыпты сенбілік күнін сақтаудың ең қасиетті және маңызды бөлігі саналады, сондықтан соңғы күндердің қасиеттілері оған құрметпен және өкінішпен келеді. Осыдан келіп, осы рәсімге қатысушылардың барлығы өз саналарын тексеріп, дұға ете отырып, оған лайықты екендерін бағалауға шақырылады. Егер олар өзін лайықсыз сезінсе, күнәларынан толыққанды түрде тәубе еткенше, рәсімге қатыспауға кеңес беріледі. Сырттан келгендер мен шомылдырылмаған мүшелерге рәсімге қатысуға рұқсат етіледі (егер адам шіркеуден шеттетілмесе), бірақ шомылдырылмағандардың рәсіммен байланысты уәдеге қатысы жоқ деп есептеледі.