Кіріспе

Глинда Оз – балалар жазушысы Л. Франк Баумның 1920 жылы жазған «Оз» сериясының он төртінші кітабы, 1920 жылдың 10 шілдесінде жарық көрген. Бұл – «Оз» сериясының түпнұсқа кітаптарының соңғысы, кейін оны басқа авторлар жалғастырды. «Оз» кітаптарының көпшілігі сияқты, сюжетте Оздың шалғай аймақтарына саяхат жасау оқиғасы баяндалады; алайда, осы жағдайда бұл үлгі екі еселенген: Дороти мен Озма Плоскоголовые (жазықбас) және Скизерлер арасындағы соғысты тоқтату үшін саяхаттайды, ал содан кейін Глинда мен Доротидің достарынан құралған топ оларды құтқаруға аттанады. Кітап Л. Франк Баумның екінші ұлы Роберт Стэнтон Баумға арналған.

Сюжет

Принцесса Озма мен Дороти Оз елінің шалғай бұрышына Скизерлер мен Басқақтар есімді екі жергілікті күш арасындағы соғыстың алдын алу үшін саяхат жасайды. Екі тайпаның басшылары жақын келмейді, тіпті Озма мен Доротитың қарсылығына қарамастан, соғысуға бекінеді. Соғысты тоқтатуға мүмкін болмайды, Дороти мен Озма Скизерлердің шынымен жабылған аралында тұтқынға түседі, ол сиқырмен көлінің түбіне батырылған. Жағдай одан әрі нашарлайды, өйткені оларды тұтқынға алған және аралды көл бетіне қалай көтеруге болатынын білетін соғысқан патшайым Ку-и-о, шайқаста жеңіліп, аққуға айналады, соның салдарынан барлық сиқырын ұмытып, арал тұрғындарын, Озма мен Доротипен бірге, көлдің түбінде қалып қояды. Озма мен Дороти Глинданы шақырады, ол бірнеше сиқыршылар мен сиқыр көмекшілерінің көмегімен аралды қайтадан көл бетіне көтерудің және оның тұрғындарын босатудың жолын табуы керек.

Бастапқы қолжазба

Баумның қолжазбасынан бір маңызды айырмашылық бар. Қолжазбада Қызыл Рера алғаш рет сүйектері сыммен біріктірілген қаңқа түрінде пайда болады, бас сүйегінің көз ұяларында жарқыраған қызыл көздері бар. Ал баспа нұсқасында Рера Қызыл алғаш рет алжапқыш пен тоқпанды сұр маймыл түрінде көрсетілген – қорқынышты да алаңдатарлық бір құбылыс емес, күлкілі бір көрініс. Бұл өзгерістерді Баум редакторларының ұсынысымен жасаған болуы мүмкін. Қолжазбаға Reilly & Lee компаниясының белгісіз редакторы енгізген басқа өзгерістер көбінесе маңызды емес, тіпті мәтінді жақсартпайды деген пікірлер де бар. Осы кітаптағы Скизерлердің батып жатқан қаласы Баумға Мысырдағы Филедегі Изида ғибадатханасының жартылай суға батқан нысанынан ой шабылдырған болуы мүмкін, оны Баумдар 1906 жылдың жарты жылдығында Еуропа мен Мысырға саяхат еткен кезде көрген.

Фильмге бейімделу

2015 жылы түсірілген "Оз елі" атты қысқаметражды фильм осы кітаптың 8-тарауына негізделген, онда Оз елінің тарихы мен қазіргі жағдайы баяндалады. Бұл қысқа фильм Дороти мен Озманың Ку-и-охпен кездесуін дерлік сөзбе-сөз көрсетеді, алайда осы нұсқада Ку-и-ох патшайым емес, патша ретінде бейнеленген.