Төмен пайыздық ставка саясаты (ZIRP) – экономикалық шара. Орталық банк номиналдық пайызды 0% деңгейінде ұстайды, экономикалық өсімді ынталандыруға бағытталған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нөлдік пайыздық мөлшерлеме саясаты (ZIRP) – өте төмен номиналды пайыздық мөлшерлеме жағдайларын сипаттайтын макроэкономикалық ұғым, мысалы, қазіргі Жапонияда және АҚШ-та 2008 жылдың желтоқсанынан 2015 жылдың желтоқсанына дейін, сондай-ақ 2020 жылдың наурызынан 2022 жылдың наурызына дейін COVID-19 пандемиясы кезінде болған жағдайлар. ZIRP дәстүрден тыс монетарлық саясат құралы болып саналады және экономикалық өсімнің баяулауымен, дефляциямен және қарызды азайтумен байланысты болуы мүмкін.
Macroeconomic concept describing conditions with a very low nominal interest rate
Zero interest rate policy (ZIRP) is a macroeconomic concept describing conditions with a very low nominal interest rate, such as those in contemporary Japan and in the United States from December 2008 through December 2015 and again from March 2020 until March 2022 amid the COVID 19 pandemic. ZIRP is considered to be an unconventional monetary policy instrument and can be associated with slow economic growth, deflation and deleverage.
Шолу
ZIRP бойынша орталық банк 0% номиналды пайыздық мөлшерлемені сақтайды. ZIRP – ақша-кредит саясатындағы маңызды этап, себебі орталық банк әдетте номиналды пайыздық мөлшерлемені төмендету мүмкіндігінен айырылады. ZIRP ликвидтік тұраққа тікелей байланысты, онда жинақтар инвестициялардан асып түскен кезде номиналды пайыздық мөлшерлеме төмендеуге бейімделмейді. Дегенмен, кейбір экономистер, мысалы, нарықтық монетаристтер, сандық кеңейту сияқты конвенциялық емес ақша-кредит саясатының нөлдік шекте тиімді болуы мүмкін деп санайды. Басқалары, ақша-кредит саясатының барлық мүмкіндіктері қолданылған жағдайда, үкіметтер жұмыс орындарын құру үшін фискалдық саясатты қолдануға дайын болуы керек деп мәлімдейді. Мемлекеттік шығындардың фискалдық мультипликаторы номиналды пайыздық мөлшерлемелер нөлге тең болғанда, нөлден жоғары болған кездегіден гөрі үлкен болады деп күтілуде. Кейнс экономикасы мультипликатор бірден жоғары екенін көрсетеді, яғни мемлекеттік шығындар өнімді тиімді түрде арттырады. Осы тақырыптағы зерттемесінде Майкл Вудфорд ZIRP жағдайында үкіметтің оңтайлы саясаты – өнімнің барлық дефицитін жабу үшін жеткілікті стимулдық шараларға қаражат жұмсау екенін анықтады. Крис Модика мен Уоррен Сульмаси ZIRP саясатының АҚШ мемлекеттік қарызының жоғары деңгейін қайта қаржыландыру қажеттілігінен және 2007-2008 жылдардағы қаржылық дағдарыстан кейін әлемдік банк жүйесін қайта капиталдандыру қажеттілігінен туындайтынын айтады.
Under ZIRP, the central bank maintains a 0% nominal interest rate. The ZIRP is an important milestone in monetary policy because the central bank is typically no longer able to reduce nominal interest rates. ZIRP is very closely related to the problem of a liquidity trap, where nominal interest rates cannot adjust downward at a time when savings exceed investment. However, some economists—such as market monetarists—believe that unconventional monetary policy such as quantitative easing can be effective at the zero lower bound. Others argue that when monetary policy is already used to the maximal extent, governments must be willing to use fiscal policy to create jobs. The fiscal multiplier of government spending is expected to be larger when nominal interest rates are zero than they would be when nominal interest rates are above zero. Keynesian economics holds that the multiplier is above one, meaning government spending effectively boosts output. In his paper on this topic, Michael Woodford finds that, in a ZIRP situation, the optimal policy for government is to spend enough in stimulus to cover the entire output gap. Chris Modica and Warren Sulmasy find that the ZIRP policy follows from the need to refinance a high level of US public debt and from the need to recapitalize the world's banking system in the wake of the Financial crisis of 2007–2008.
0 төменгі шек
Жоқ төменгі шек проблемасы – қысқа мерзімді номиналды пайыздық мөлшерлеме нөлге немесе нөлден сәл жоғары деңгейге түскенде туындайтын жағдай. Бұл өтімділік тұзағын құрады және орталық банк экономикалық өсуді ынталандыру мүмкіндігін шектейді. Бұл мәселе 1990-шы жылдардағы Жапония тәжірибесімен және соңғы Американың субпримдік дағдарысымен қайтадан назарға ілікті. ZLB жағдайындағы ақша-кредит саясаты экономикалық өсуді қолдауға тиімді деген пікірді Пол Кругман, Гаути Эггертсон және Майкл Вудфорд сияқты экономистер сынға алды. Ал Милтон Фридман, керісінше, нөлдік номиналды пайыздық мөлшерлеме ақша-кредит саясаты үшін ешқандай қиындық тудырмайды, себебі орталық банк облигацияларды сатып алуын жалғастырса ғана ақша базасын арттыра алады деп санайды.
The zero lower bound problem refers to a situation in which the short term nominal interest rate is zero, or just above zero, causing a liquidity trap and limiting the capacity that the central bank has to stimulate economic growth. This problem returned to prominence with the Japan's experience during the 1990s and more recently with the American subprime crisis. The belief that monetary policy under the ZLB was effective in promoting economy growth has been critiqued by economists Paul Krugman, Gauti Eggertsson and Michael Woodford among others. Milton Friedman, on the other hand, argued that a zero nominal interest rate presents no problem for monetary policy, as a central bank can increase the monetary base only if it continues buying bonds.