Кіріспе

Пьер Франческо Тоси (шамамен 1653 – 1732) – кастрато әнші, композитор және музыка туралы жазушы. Оның «Opinioni de' cantori antichi e moderni» еңбегі ән өнері туралы алғашқы толық зерттеме болып табылады және барокко дәуірі вокалдық музыкасының техникалық және әлеуметтік жақтарына ерекше түсінік береді.

Өмір және мансап

Тоси 1653 немесе 1654 жылы Италияның Чезена қаласында дүниеге келген. Оның композитор Джузеппе Феличе Тосидің ұлы екендігі туралы мәліметтерде келіспеушіліктер бар. Ол дауысының жоғары регистрін сақтау үшін жасөспін шағынан бұрын кастрацияланған. Алғашқы музыкалық білімін қайда алғаны белгісіз, бірақ 1676 жылдан 1677 жылға дейін Римдегі шіркеуде, ал 1681 жылдан 1685 жылға дейін Милан соборында ән салған. Содан кейін ол «жарамсыз мінез-құлқы» үшін қызметтен босатылды. 1687 жылы Реджо-нель-Эмилияда (Варишиноның «Одоакр» операсында) опера сахнасында бір рет ғана өнер көрсеткен, содан кейін біраз уақыт Генуяда тұрған. 1693 жылы Тоси Лондонға көшіп, онда шәкірттерге сабақ беріп, апта сайынғы қоғамдық концерттерде өнер көрсеткен. 1701 жылы ол Австрия императоры Иосиф I және Пфальц курфюрстігінің Иоганн Вильгельміне қызмет етті, музыкалық және дипломатиялық агент ретінде жұмыс істеп, 1723 жылға дейін көп саяхаттар жасады. 1724 жылы Гендельдің туындыларымен гүлденген Лондонға оралды, онда ол қайтадан сабақ берді және Ежелгі музыка академиясының негізін қалаушылардың бірі болды. Фаенцада (Италия) 1732 жылы қайтыс болғанға дейін діни сан алған. Тоси белгілі сопрано (әсіресе камералық музыканы орындаған) және дауыс сабақтарын берген мұғалім болды, сонымен қатар бірнеше ария мен кантатаның авторы еді.

"Ежелгі және қазіргі әндер" (флорид әндері)

Opinioni негізінен ән мұғалімдеріне арналған, олар оқушыларына не және қалай үйрету керектігін түсіндіреді. Сондай-ақ, кітапта болашақ кәсіби әншіге арналған тараулар мен бірнеше бөлімдер бар, онда жақсы талғам, әшекейлер, орындау шеберлігі, сондай-ақ кәсіби әншінің өмірі мен кәсібі туралы кеңестер берілген. Тоси студенттердің музыканы оқу мен жазу, ән айту, әшекейлер жасау, грамматика, дикция, әлеуметтік әдеп және актерлік өнерді ұзақ уақыт бойы үйрену қажеттігін баса айтады. Ол кездегі барлық стандартты әшекейлер толыққанды түрде ұсынылған: аппогиатура, месса ди воче, сегіз түрлі трель, пассаждар (бөлінулер) және портаменто. Тоси бір тарауды речитативтік және ариялық әнге арнап, өнерпаздардың өзіндік әшекейлер мен бөлінулерді орындау кезінде спонтанды түрде жасауының қажеттігін үнемі уағыздайды. Opinioni кітабында Тосидің пікірлері әншілер мен ғалымдарды жылдар бойы қызықтырып келген бірнеше маңызды тұжырымдар бар. Тоси көкірек және бас регистрлерін біріктіруді және үйлестіруді қолдайды, бұл вокалдық педагогикада алғаш рет айтылған пікір. Егер бұрынғы авторлар, мысалы, Заккони мен Каччини әншілер тек «табиғи дауыста» ән айтуы керек десе, Тоси тіпті «[көкше және бас регистрлері] толыққанды бірікпесе, дауыс әртүрлі регистрлерден тұрады және сұлулығын жоғалтады» дейді. Тоси әшекейлеу ретінде рубато қолдануды алғашқылардың бірі болып ұсынды. Ол әншілердің кездейсоқ түрде темптен шығып қалуына немесе қазіргі заманғы ферматадағыдай ноталарды тым ұзақ ұстауына қарсы болғанмен, «[уақытты ұрлауды]» ұсынады, егер өнерпаз өзінің шеберлігімен сүйемелдеуге қайта оралып, темпті сақтай алса. Opinioni-нің тағы бір қызықты аспектісі – Тосидің интонация және сольфеджио туралы талқылаулары. Клавишті, скрипка және тіпті әншілер темпераменттің әртүрлі әдістерін қолданған кезеңде Тоси қазіргі заманғы интонацияның нашар екенін айтады. Ол «үлкен және кішкентай жарты тон» арасындағы айырмашылықты сипаттайды, оның айырмашылығын аспаптың пернелері бөлінбесе, орган немесе клавесинде анықтау мүмкін емес. Сондықтан, ол сопраноның D-ді E-flat сияқты ән айтса, «күйден шығып кететінін» ескертеді, өйткені соңғысы көтеріледі. Тосидің нашар интонацияға қарсы ұсынысы – әншіні солфеджиомен ерте жастан бастау, Гуидо жасаған дәстүрлі гамматты пайдалану. Гвидоның гексахорд жүйесі мен меантондық темперамент Тоси кітабын жазған кезде ескіргенімен, ол оларды қолдануды жалғастырды. Opinioni ерте барокко музыкасының теориясы мен күйін ғана емес, одан да көп нәрсені өзгертетін маңызды туынды болды. Тоси өзінің кітабында 18 ғасырдың басындағы өзінің замандастарының «ежелгі» кантибиле (немесе түпнұсқа аудармашы айтқандай, «патеттік») стилін мадақтауға көп уақыт арнайды. Ол «модтың» оның жазу кезінде танымал болған жылдам, сәнді «аллегро» стиліне неге ауысқанын түсінбейді, оны ол жеткіліксіз әншілік дайындықпен, дәстүрлі шіркеу режимдерін елемеумен және «талғамсыз» виртуоздық өнермен байланыстырады, бұл «заманауи» музыка ұрпағының үлкен қатесі деп санайды. Алайда, ол прагматик болғандықтан, «екі тәсілде де сарапшы болуға ниеттенген парасатты оқушыға бұл пайдалы болады» дейді.