Шотланд жұмыртқасы – қайнатылған жұмыртқаны шұжыққа орап, панировкалап қуыру/пісіру. Тарихы 1809 жылға дейін барып жетеді, түркі рецепттерімен байланысты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қайнатылған жұмыртқа шұжыққа оралған
Boiled egg wrapped in sausage meat
Скотч жұмыртқасы – қайнатылған жұмыртқаның шұжық етіне оралған, нан үгіндісімен қапталған және пісірілген немесе майда қуырылған тағам.
A Scotch egg is a boiled egg wrapped in sausage meat, coated in breadcrumbs and baked or deep fried.
Шығу тегі
Мұның шығу тарихы әр түрлі. Оксфордтық "Тамақ туралы анықтамалық" кітабы 1809 жылы Мария Рунделлдің "Үй шаруашылығында тамақ дайындаудың жаңа жүйесі" басылымында осы атаудың алғашқы мысалын келтіреді. Мысалы, муғал тағамы – наргиси кофта ("нарцисс ет қоймасы"), онда қайнатылған жұмыртқа дәмделген ұнтақталған ет қоспасына оралып, содан кейін қуырылады. Басқа да болжамдар бойынша, бұл тағам Fortnums дүкенінде ойлап табылды. "Йоркширдің тамаша тағамдары" кітабында айтылғандай, олар 19 ғасырда Англияның Йоркшир округындағы Уитби қаласында пайда болған және бастапқыда шұжық етінің орнына балық пастасымен жабылған. Олар оларды сатқан белгілі тамақхана – Уильям Дж. Скотт және ұлдарының атымен аталған. Сондай-ақ, олар бастапқыда "күйдірілген" жұмыртқа деп аталған, себебі олар ашық отта пісірілген, бірақ сақталған рецепттерге сәйкес, олар майда қуырылған. Кейде "скотч" әдісі тамақ дайындау процесі ретінде осы тағамның шығу тегі ретінде айтылады, бірақ "скотч" деген сөздің мағынасы әртүрлі түсіндіріледі – анчоустар қосудан бастап, етті ұсақтауға дейін. 19 ғасырда Шотландиядан жұмыртқалардың көптеп сатылуы осы шатасуға қосады, кейде жұмыртқаларды сақтау үшін әк ұнтағына малып, бұл процеске де "скотч" деп аталған.
Various origin stories exist. The Oxford Companion to Food gives the first instance of the name as of 1809, in an edition of Maria Rundell's A New System of Domestic Cookery. such as the Mughlai dish called nargisi kofta ("Narcissus meatballs"), in which a boiled egg is encased in a seasoned ground meat mixture and then fried. Other claims include the item having been invented at Fortnums. According to Culinary Delights of Yorkshire, they originated in Whitby, Yorkshire, England, in the 19th century, and were originally covered in fish paste rather than sausage meat. They were supposedly named after William J. Scott & Sons, a well known eatery which sold them. It has also been suggested that they were originally called "scorch" eggs, as they were cooked over an open flame, though according to surviving recipes they were deep fried in lard. 'Scotching' as a culinary process is also sometimes cited as the origin, though what 'scotching' was is open to interpretation, from the inclusion of anchovies to simply mincing meat. Further confusion is added by the large trade in eggs from Scotland in the 19th century, which sometimes involved dipping eggs in a lime powder to preserve them, a process possibly also known as 'scotching'.
Дайындау және қызмет ету
Шотландиялық жұмыртқаны жұмыртқаны қатты немесе жұмсақ қайнату, шұжық етімен орау және майда қуыру арқылы дайындайды. Вегетариандық нұсқалары да жасалған. 2022 жылы Гиннес рекордтар кітабы вегетариандық шотландиялық жұмыртқаны әлемдегі ең үлкені деп тіркеді. Оның ішінде страус жұмыртқасы болды, ал сыртына бұршақ пен чеддер ірімшігінен жасалған қаптама жағылды. 2020 жылы Лондондағы «Харвуд Армс» Michelin жұлдызды рестораны өсімдік негізді ет баламасын қолданатын вегетариандық шотландиялық жұмыртқа сатуды бастады, ал келесі жылы «Tesco» супермаркеттер желісі веган нұсқасын сата бастады.
Scotch eggs are prepared by hard or soft boiling an egg, wrapping it in sausage meat, and deep frying it. Vegetarian versions have also been made. In 2022, Guinness World Records certified a vegetarian scotch egg as the world's largest. It used an ostrich egg in the center, with a coating made of peas and cheddar cheese. The Harwood Arms, a Michelin starred restaurant in London, started selling a vegetarian scotch egg that uses a plant based meat alternative in 2020, and the next year, the supermarket chain Tesco started selling a vegan version.
Тамақ
Майлы тағам, дәстүрлі шұжықпен қапталған шотланд жұмыртқасының 100 граммында шамамен 200 мг тамақ холестерині болады.
A fatty food, a typical sausage coated Scotch egg has about 200 mg dietary cholesterol per 100 grams.