Кіріспе

Таңғы ас пен түскі ас аралығындағы тамақ.

Бранч – бұл таңғы сағат 10-нан түскі сағат 1-ге дейін, көбінесе алкогольдік сусындармен (әдетте шампан немесе коктейль) бірге ішілетін, таңертеңгі немесе түстен бұрын қабылданатын тамақ. Бұл тағам британдық аңшылардың таңғы асынан пайда болған. "Бранч" сөзі "таңғы ас" және "түскі ас" сөздерінің қосылуынан жасалған. Бұл сөз 19 ғасырдың соңында Англияда туындап, 1930 жылдары АҚШ-та кеңінен танымал болды.

Сөздің шығу тегі

Оксфорд ағылшын сөздігінің 1896 жылғы қосымшасында "Панч" журналынан келтірілген мәліметте, бұл термин 1895 жылы Ұлыбританияда жазушы Гай Беринджердің "Brunch: Арыз" атты мақаласында, "сенбі күні той жасағандарға" арналған жексенбілік тамақты сипаттау үшін пайда болғандығы айтылады. Бірақ, бұл терминнің 20 ғасырдың басында Нью-Йорк қаласындағы "The Sun" газетінде 1906 жылдан 1919 жылға дейін жұмыс істеген репортер Фрэнк Уорд О'Мэлли жасаған болуы мүмкін деген де пікір бар. Ол газеттегі әріптестерінің орташа күндік тамақтану әдеттерін байқағаннан кейін бұл терминді ойлап тапқан болуы ықтимал.

Колледждер мен қонақ үйлерде

Кейбір колледждер мен қонақ үйлер бранч ұсынады, көбінесе өзіңіз таңдайтын швед үстелі бар, бірақ мәзірден тапсырыс берілген тағамдар да қолжетімді болуы мүмкін. Бұл тамақ әдетте жұмыртқа, шұжық, бекон, шұжық еті, жемістер, кондитерлік өнімдер, кеспе, вафли, жаңғақ және скон сияқты стандартты таңғы ас тағамдарынан тұрады.

Әскери

АҚШ, Канада және Ұлыбритания әскерилері өздерінің әскери клубтарында демалыс күндері түскі ас ұсынады. Олар таңғы ас пен түскі асқа арналған тамақтарды ұсынады және әдетте сағат 09:00-ден 12:00-ге дейін ашық болады.

Дим-сам түскі ас

Дим-сам бүкіл әлемдегі қытай мейрамханаларында кең таралған. Ол буда пісірілген, қуырылған немесе пеште пісірілген түрлі толытылған бұлқамақтар, қанттар және басқа да ащы немесе тәтті тағамдардан тұрады. Аспаздық бөлім үнемі жаңа дайындалған тағамдар жасап, оларды аралап жүретін қызметкерлер арқылы ұсынады. Дим-сам көбінесе таңғы, түскі немесе кешкі шай уақытында желінеді.

Арнайы жағдайлар

Бранч мейрамханалар мен қонақ үйлер арнайы жағдайлар мен мерекелер үшін дайындалады, мысалы, үйлену тойы, Әулие Валентин күні, Әулие Патрик күні, Аналар күні, Әкелер күні, Хэллоуин, Алғыс айту күні, Рождество, Жаңа жыл және Пасха.

Қытай

Қытай тіліндегі "早午饭" (link=no) сөзі бранч деп аударылады, мұнда "早饭" (p=zǎofàn; 早: таң, 饭: тамақ) таңғы ас, ал "午饭" (p=wǔfàn; 午: түс, 饭: тамақ) түскі ас дегенді білдіреді. Осылайша, "早饭" пен "午饭" сөздерінің қосылуы "早午饭", яғни бранч болады.

Француз тілі

Квебек тілі жөніндегі кеңсе "brunch" сөзін қолданылатын сөз ретінде қабылдайды, бірақ "дежурный буфет" синонимін де ұсынады. Алайда, Квебекте "дежурный" сөзінің өзі (квалификациялық сөзсіз) "таңертеңгі тамақ" дегенді білдіреді. Квебекте француз тіліне аударғанда бұл сөз bʁɔ̃ʃ деп айтылады. Франциядағы әдеттегі айтылуы – bʁœnʃ.

Италиялық

Итальян тілінде ағылшын тілінен алынған "brunch" сөзі көбінесе қолданылады, бірақ "colanzo" жаңа сөз / тікелей аудармасы (colazione – таңғы ас және pranzo – түскі ас сөздерінен туындаған) күнделікті қолданысқа енуде. Одан да сирек, бірақ кейде қолданылатыны – сол екі сөзден жасалған "pranzolazione". Бұл терминдердің қолданылуы Италияда әртүрлі, себебі әр аймақтың тамақтану уақыты туралы мәдени түсінігі мен атаулары өзгеше. Дәстүрлі қолданыста, әсіресе Солтүстік Италияда, күнінің бірінші тамағын "prima colazione" (бірінші таңғы ас), ал екінші тамақты "colazione" немесе "seconda colazione" (екінші таңғы ас) деп атаған, одан "pranzo" – түскі ас (қазіргі уақытта ортаңғы тамақ ретінде қолданылады) ерекшеленеді. Осы схема бойынша, "brunch" үшін жеке термин қажет емес, өйткені "colazione" сөзін таңертең немесе ерте түстен бұрын ішілетін кез келген тамаққа жалпы атау ретінде қолдануға болады. Итальян тіліндегі тамақ терминологиясы осы атау жүйесі кеңінен қолданылғаннан бері өзгергенімен, таңғы ас пен түскі ас ерекшеліктерін біріктіретін ортаңғы тамақ тұжырымы көбінесе өткен ғасырда Ұлыбритания мен Солтүстік Америкадан әкелінген, сондықтан ағылшын сөзі "brunch" басым.

Канада

Қазіргі кезде Лесливилл ауданы деп аталатын аймақ кейде Торонтоның бранч астанасы деп аталады, себебі көптеген танымал мекемелер онда бранч ұсынады. Бранч буфеттері Оңтүстік Онтарионың басқа да аймақтарында бар, соның ішінде Китченер-Ватерлоода. Канадада бранч жеке үйлерде де, мейрамханаларда да беріледі. Екі жағдайда да бранч әдетте американдық бранчқа тән тағамдардан тұрады, атап айтқанда, кофе, шай, жеміс шырындары, таңғы ас тағамдары, соның ішінде панкейктер, вафли және француз тосты; ет өнімдері, мысалы, шұжық, бекон және колбаса; жұмыртқадан жасалған тағамдар, мысалы, шақырылған жұмыртқа, омлет және Бенедикт жұмыртқасы; нан өнімдері, мысалы, тост, бәліштер немесе круассандар; пирожкилер немесе торттар, мысалы, корицалы бөлшектер мен кофе торт; және жаңадан кесілген жемістер немесе жеміс салаты. Бранчқа әдетте таңғы асқа қатысы жоқ тағамдар да кіруі мүмкін, мысалы, қуырылған ет, киш, сорпа, ысталған лосось, сэндвичтер және салаттар, мысалы, Кобб салаты. Үйде немесе мейрамханада берілгенде, бранч буфет түрінде ұсынылуы мүмкін, онда тағамдар мен сусындар қойылған болып, қонақтар өздеріне қызмет етіп, қалағандарын таңдай алады, көбінесе «шешесін же» принципі бойынша. Мейрамханаларда бранч мәзірден де берілуі мүмкін, онда қонақтар официанттар арқылы ұсынылатын нақты тағамдарды таңдайды. Мейрамханалардағы бранч бағасы арзан асханалар мен отбасылық мейрамханалардағы қарапайым бранчтан бастап, қымбат мейрамханалар мен бистролардағы сәнді бранчқа дейін өзгереді.

Филиппин

Филиппинде бранч сағат 9:00-ден 12:00-ге дейін беріледі. Басқа елдердегідей болмағанда, сағат 15:00-ден 16:00-ға дейін түстен кейін ішілетін немесе жегілетін нәрсе "мериенда" деп аталады, бұл испан отаршылдығынан қалған дәстүрлі шаруа тағамы.