Кіріспе
Вокалды гармонияның түрі
Barbershop vocal harmony, as codified during the barbershop revival era (1930s–present), is a style of a cappella close harmony, or unaccompanied vocal music, characterized by consonant four part chords for every melody note in a primarily homorhythmic texture. Each of the four parts has its own role: generally, the lead sings the melody, the tenor harmonizes above the melody, the bass sings the lowest harmonizing notes, and the baritone completes the chord, usually below the lead. The melody is not usually sung by the tenor or baritone, except for an infrequent note or two to avoid awkward voice leading, in tags or codas, or when some appropriate embellishment can be created. One characteristic feature of barbershop harmony is the use of what is known as "snakes" and "swipes". This is when a chord is altered by a change in one or more non melodic voices. Occasional passages may be sung by fewer than four voice parts. Barbershop music is generally performed by either a barbershop quartet, a group of four singers with one on each vocal part, or a barbershop chorus, which closely resembles a choir with the notable exception of the genre of music. According to the Barbershop Harmony Society (BHS), "Barbershop music features songs with understandable lyrics and easily singable melodies, whose tones clearly define a tonal center and imply major and minor chords and barbershop (dominant and secondary dominant) seventh chords that resolve primarily around the circle of fifths, while making frequent use of other resolutions." What is prized is not so much the "overtone" itself, but a unique sound whose achievement is most easily recognized by the presence of the "overtone". The precise synchrony of the waveforms of the four voices simultaneously creates the perception of a "fifth voice" while at the same time melding the four voices into a unified sound. The ringing chord is qualitatively different in sound from an ordinary musical chord e. g. as sounded on a tempered scale keyboard instrument. Most elements of the "revivalist" style are related to the desire to produce these ringing chords. Performance is a cappella to prevent the distracting introduction of equal tempered intonation, and because listening to anything but the other three voices interferes with a performer's ability to tune with the precision required. Barbershop arrangements stress chords and chord progressions that favor "ringing", at the expense of suspended and diminished chords and other harmonic vocabulary of the ragtime and jazz forms. The dominant seventh type chord is so important to barbershop harmony that it is called the "barbershop seventh". BHS arrangers believe that a song should contain dominant seventh chords anywhere from 35 to 60 percent of the time (measured as a percentage of the duration of the song rather than a percentage of the chords present) to sound "barbershop". Historically barbershoppers may have used the word "minor chord" in a way that is confusing to those with musical training. Averill suggests that it was "a shorthand for chord types other than major triads", and says that the use of the word for "dominant seventh type chords and diminished chords" was common in the late nineteenth century. A 1910 song called "Play That Barber Shop Chord" (often cited as an early example of "barbershop" in reference to music) contains the lines:
'Cause Mister when you start that minor partI feel your fingers slipping and a grasping at my heart,Oh Lord play that Barber shop chord! Averill notes the hints of rapture, "quasi religion" and erotic passion in the language used by barbershoppers to describe the emotional effect. He quotes Jim Ewin as reporting "a tingling of the spine, the raising of the hairs on the back of the neck, the spontaneous arrival of goose flesh on the forearm the fifth note has almost mysterious propensities. It's the consummation devoutly wished by those of us who love Barbershop harmony. If you ask us to explain why we love it so, we are hard put to answer; that's where our faith takes over." Averill notes too the use of the language of addiction, "there's this great big chord that gets people hooked." An early manual was entitled "A Handbook for Adeline Addicts". Historical memoirs and journalism indicate a strong tradition of quartet singing among young African American men, gathering informally to "crack up a chord". This was acknowledged as early as 1882, when a New York Age writer traced the development of this singing as a home grown amusement, arising from the exclusion of Black people from theaters and concert halls. English "barber's music" was described in the 17th century by Samuel Pepys as amateur instrumental music. Later, white minstrel singers adopted the style, and in the early days of the recording industry their performances were recorded and sold. Early standards included songs such as "Shine On, Harvest Moon", "Hello, Ma Baby", and "Sweet Adeline". Johnson noted in the 1920s how the genre had already crossed racial barriers. Composer and pianist Scott Joplin incorporated a barbershop quartet into his 1911 opera Treemonisha. Other researchers argue that today's barbershop music is an invented tradition related to several musical features popular around 1900, including quartet singing and the use of the barbershop chord,
Барбершоптық вокалды гармония, барбершоптық қайта жандану дәуірінде (1930-шы жылдардан қазіргі уақытқа дейін) қалыптасқан, а капелланың жақын гармониясы немесе сүйемелдемелі дауыссыз музыка, әр мелодиялық нота үшін негізінен гоморитмикалық текстурадағы төрт бөліктен тұратын аккордтармен сипатталады. Төрт бөліктің әрқайсысының өз рөлі бар: әдетте, жетекші әнші әуенді орындайды, тенор әуеннен жоғарырақ үйлесімділік жасайды, бас ең төменгі үйлесімділік ноталарын орындайды, ал баритон аккордты толықтырады, әдетте жетекшіден төмен. Мелодияны тенор немесе баритон әдетте орындамайды, тек бір-екі нотада, таңбаларда немесе кодаларда немесе сәйкес әшекейлеулер жасау үшін ғана орындайды. Барбершоп гармониясының ерекшеліктерінің бірі – «жыландар» және «свиптер» деп аталатын тәсілдерді қолдану. Бұл аккордтың бір немесе бірнеше мелодиялық емес дауыстардың өзгеруі арқылы өзгеруі. Кейбір бөлімдерде төрттен кем дауыспен орындалуы мүмкін. Барбершоп музыкасын әдетте барбершоп квартеті, әр дауыстық бөлімінде бір әншіден тұратын төрт әншіден тұратын топ немесе барбершоп хоры орындайды, ол хорға ұқсас, бірақ музыка жанрынан өзгеше. Барбершоп Гармониялық қоғамының (BHS) мәлімдемесіне сәйкес, «Барбершоп музыкасы түсінікті мәтіні мен оңай орындалатын әуені бар әндерді қамтиды, олардың дыбыстары тоналды орталықты анық көрсетеді және мажорлық және минорлық аккордтарды, сондай-ақ барбершоптық (басты және екінші дәрежелі доминантты) жетінші аккордтарды білдіреді, олар негізінен бесінші шеңбер бойынша шешіледі, сонымен қатар басқа да шешімдерді жиі қолданады». Ең бағалысы – «овертонның» өзі емес, оның ерекше дыбысы, оның жетістігі «овертонның» болуымен оңай анықталады. Төрт дауыстың толқын пішіндерінің бір мезгілдегі дәл синхрондалуы «бесінші дауыстың» сезімін тудырады, сонымен бірге төрт дауысты біртұтас дыбысқа біріктіреді. Зыңдаулы аккордтың дыбысы, мысалы, темперленген шкалалы аспапта естілгендей, кәдімгі музыкалық аккордтан сапалық жағынан өзгеше. «Жанданушы» стилінің көптеген элементтері осы зыңдаулы аккордтарды шығаруға деген ниетпен байланысты. Орындау а капелла түрінде жүзеге асырылады, бұл тең интонацияның бөгет болуын болдырмау үшін және өзге үш дауыстан басқа нәрсені тыңдау орындаушының қажетті дәлдікпен үйлесу қабілетіне кедергі келтіруіне байланысты. Барбершоптық аранжировкалар «зыңдауды» қолдайтын аккордтар мен аккордтық прогрессияларға басымдық береді, бұл аспаптық және азайтылған аккордтар мен регтайм мен джаз формаларының басқа да гармоникалық сөздіктерінің есебінен. Доминантты жетінші типтегі аккорд барбершоп гармониясында соншалықты маңызды, сондықтан оны «барбершоп жетіншісі» деп атайды. BHS аранжировщиктері әннің «барбершоп» дыбысын шығару үшін уақытының 35-60 пайызында (әннің ұзақтығының пайызы ретінде, аккордтардың пайызы ретінде емес) доминантты жетінші аккордтарды қамтуы керек деп санайды. Тарихи тұрғыдан алғанда, барбершоптар «минорлық аккорд» сөзін музыкамен айналысатын адамдар үшін шатастыратын тәсілде қолданған болуы мүмкін. Аверилл бұл «мажорлық үштіктен басқа аккорд түрлерінің қысқартылған түрі» екенін айтады және «доминантты жетінші типтегі аккордтар мен азайтылған аккордтар» сөзін қолдану он тоғызыншы ғасырдың соңында кең таралған деп мәлімдейді. 1910 жылы шыққан «Play That Barber Shop Chord» (көбінесе музыкаға қатысты «барбершоп» сөзінің алғашқы мысалы ретінде келтіріледі) әнінде мына жолдар бар: «Сіз бұл минорлық бөлімді бастағанда, мен саусақтарыңыздың сырғанағанын және жүрегімді ұстап тұрғанын сезінемін, О, Құдай, бұл Барбершоп аккордын ойнаңыз!» Аверилл эмоционалдық әсерді сипаттау үшін барбершоптар қолданатын тілдегі «қалай-қалай дін» және эротикалық құштарлықтың уәждерін атап өтеді. Ол Джим Эвиннің «ортаның қызаруын, мойынның артқы жағындағы шаштың көтерілуін, қолдың алдыңғы жағына қаздың етінің өздігінен келуін» баяндағанын келтіреді. Бесінші нотаның құпия бейімділіктері бар. Бұл – біздің, барбершоп гармониясын жақсы көретіндердің, арман-тілегі. Егер бізден неге осылай сүйетінімізді сұрасаң, жауап беру қиын; бұл жерде біздің сеніміміз басымдыққа ие болады». Аверилл сондай-ақ сөздіктің қолданылуы туралы айтады, «бұл үлкен үлкен аккорд бар, ол адамдарды ұстап алады». Алғашқы нұсқаның атауы «Аделинаның тәуелділері үшін нұсқаулық» болды. Тарихи естеліктер мен журналистикада африкалық америкалық жігіттер арасында «аккордты үзіп алу» үшін бейресми жиналып, квартет ән айтудың күшті дәстүрі бар екені айтылады. Бұл 1882 жылы Нью-Йорк Ейдж жазушысы осы әннің дамуын үйде өсірілген ойын-сауық ретінде, қара нәсілді адамдардың театрлар мен концерт залдарына кіруіне тыйым салғандықтан туындаған деп жазғанда мойындалды. Англиядағы «шаштараз музыкасы» 17 ғасырда Сэмюэл Пеписпен әуесқой аспаптық музыка ретінде сипатталған. Кейінірек, ақ минестрель әншілері осы стильді қабылдады және жазба индустриясының алғашқы күндерінде олардың орындалулары жазылып, сатылды. Алғашқы стандарттарға «Shine On, Harvest Moon», «Hello, Ma Baby» және «Sweet Adeline» сияқты әндер кірді. Джонсон 1920-шы жылдарда жанрдың бұрыннан келе жатқан нәсілдік кедергілерді қабылдағанын атап өтті. Композитор және пианист Скотт Джоплин 1911 жылы жазған «Treemonisha» операсына барбершоп квартетін қосты. Басқа зерттеушілер бүгінгі барбершоп музыкасының 1900 жылға дейін танымал болған квартет ән айту және барбершоп аккордын қолдану сияқты бірнеше музыкалық ерекшеліктерге байланысты ойдан туған дәстүр екенін айтады.
Barbershop vocal harmony, as codified during the barbershop revival era (1930s–present), is a style of a cappella close harmony, or unaccompanied vocal music, characterized by consonant four part chords for every melody note in a primarily homorhythmic texture. Each of the four parts has its own role: generally, the lead sings the melody, the tenor harmonizes above the melody, the bass sings the lowest harmonizing notes, and the baritone completes the chord, usually below the lead. The melody is not usually sung by the tenor or baritone, except for an infrequent note or two to avoid awkward voice leading, in tags or codas, or when some appropriate embellishment can be created. One characteristic feature of barbershop harmony is the use of what is known as "snakes" and "swipes". This is when a chord is altered by a change in one or more non melodic voices. Occasional passages may be sung by fewer than four voice parts. Barbershop music is generally performed by either a barbershop quartet, a group of four singers with one on each vocal part, or a barbershop chorus, which closely resembles a choir with the notable exception of the genre of music. According to the Barbershop Harmony Society (BHS), "Barbershop music features songs with understandable lyrics and easily singable melodies, whose tones clearly define a tonal center and imply major and minor chords and barbershop (dominant and secondary dominant) seventh chords that resolve primarily around the circle of fifths, while making frequent use of other resolutions." What is prized is not so much the "overtone" itself, but a unique sound whose achievement is most easily recognized by the presence of the "overtone". The precise synchrony of the waveforms of the four voices simultaneously creates the perception of a "fifth voice" while at the same time melding the four voices into a unified sound. The ringing chord is qualitatively different in sound from an ordinary musical chord e. g. as sounded on a tempered scale keyboard instrument. Most elements of the "revivalist" style are related to the desire to produce these ringing chords. Performance is a cappella to prevent the distracting introduction of equal tempered intonation, and because listening to anything but the other three voices interferes with a performer's ability to tune with the precision required. Barbershop arrangements stress chords and chord progressions that favor "ringing", at the expense of suspended and diminished chords and other harmonic vocabulary of the ragtime and jazz forms. The dominant seventh type chord is so important to barbershop harmony that it is called the "barbershop seventh". BHS arrangers believe that a song should contain dominant seventh chords anywhere from 35 to 60 percent of the time (measured as a percentage of the duration of the song rather than a percentage of the chords present) to sound "barbershop". Historically barbershoppers may have used the word "minor chord" in a way that is confusing to those with musical training. Averill suggests that it was "a shorthand for chord types other than major triads", and says that the use of the word for "dominant seventh type chords and diminished chords" was common in the late nineteenth century. A 1910 song called "Play That Barber Shop Chord" (often cited as an early example of "barbershop" in reference to music) contains the lines:
'Cause Mister when you start that minor partI feel your fingers slipping and a grasping at my heart,Oh Lord play that Barber shop chord! Averill notes the hints of rapture, "quasi religion" and erotic passion in the language used by barbershoppers to describe the emotional effect. He quotes Jim Ewin as reporting "a tingling of the spine, the raising of the hairs on the back of the neck, the spontaneous arrival of goose flesh on the forearm the fifth note has almost mysterious propensities. It's the consummation devoutly wished by those of us who love Barbershop harmony. If you ask us to explain why we love it so, we are hard put to answer; that's where our faith takes over." Averill notes too the use of the language of addiction, "there's this great big chord that gets people hooked." An early manual was entitled "A Handbook for Adeline Addicts". Historical memoirs and journalism indicate a strong tradition of quartet singing among young African American men, gathering informally to "crack up a chord". This was acknowledged as early as 1882, when a New York Age writer traced the development of this singing as a home grown amusement, arising from the exclusion of Black people from theaters and concert halls. English "barber's music" was described in the 17th century by Samuel Pepys as amateur instrumental music. Later, white minstrel singers adopted the style, and in the early days of the recording industry their performances were recorded and sold. Early standards included songs such as "Shine On, Harvest Moon", "Hello, Ma Baby", and "Sweet Adeline". Johnson noted in the 1920s how the genre had already crossed racial barriers. Composer and pianist Scott Joplin incorporated a barbershop quartet into his 1911 opera Treemonisha. Other researchers argue that today's barbershop music is an invented tradition related to several musical features popular around 1900, including quartet singing and the use of the barbershop chord,
Ұйымдар
Шаштараз музыкасы коммерциялық емес ұйымдар ұйымдастыратын квартеттер мен хорлар арасындағы жарыстар арқылы насихатталады. Шаштараз ұйымдары жиі жергілікті хорлар мен квартеттерге төрелік, білім беру, жаттықтыру және таныстыру қызметтерін көрсетеді.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ-та барбершоп музыкасының стилін сақтауға бағытталған үш ірі ұйым бар: Барбершоп Гармония Қоғамы, ол 2018 жылға дейін тарихи тұрғыдан ерлер ұйымы болды, Sweet Adelines International – әйелдер ұйымы және 1959 жылы Sweet Adelines ұйымынан бөлініп шыққан Harmony, Incorporated. 2018 жылы АҚШ-та барбершоп квартетін сақтау және дамыту қоғамы (SPPBSQSUS) құрылды, ол барбершоп квартетін сақтау және оны мәңгілікке жеткізу мақсатымен бауырластық ұйым ретінде жұмыс істейді.
Барбершоп Гармония қоғамы (BHS)
А капелла әнінің қайта жаңғыруы шамамен 1938 жылы салық заңгері Оуэн Кэш радио қатерінен осы өнер түрін сақтап қалуға тырысқанда болды. Ол инвестициялық банкир Руперт І. Холлдың қолдауын алды. Екеуі де Оклахома штатының Тулса қаласынан шыққан. Кэш квартет ән салудың жақтаушысы болды және а капелланың ұмытылып кетпеуін қалағанын жариялады. Мыңдаған ер адам жауап берді. Кейін "Америкада барбершоп квартетін сақтау және дамыту қоғамы" құрылды, ол S. P. E. B. S. Q. S. A. аббревиатурасымен белгілі болды – сол кезде АҚШ-та көптеген мекемелер өздерінің қызметін көрсету үшін көптеген әріптерді пайдаланды. Бұл топ тарихының басында "Барбершоп гармониясы қоғамы" деген қосымша атауды қабылдады. Оның заңды атауы ешқандай өзгеріске ұшырамаған, бірақ 2004 жылы ресми бренд атауын "Барбершоп гармониясы қоғамы" деп өзгертті. Қоғамның тарихының көп бөлігінде мүшелері тек ер адамдардан тұрды. 1963 жылға дейін тек ақ нәсілді адамдар ғана мүше болатын, содан кейін қара нәсілді мүшелерге рұқсат берілді, ал 2018 жылдан бастап әйелдерге де мүшелікке қабылдауға рұқсат етілді.
Sweet Adelines International (SAI) (АҚШ)
Sweet Adelines International компаниясы 1945 жылы Оклахома штатының Тулса қаласынан Эдна Мэй Андерсон құрды. Мақсаты – мүшелерін музыкаға оқыту және үйрету, сондай-ақ шаштараз квартеттері мен басқа да музыкалық топтарды құру және дамыту. Жыл соңына қарай Оклахома штатында Андерсон президент болып сайланған алғашқы бөлім тіркелді. Sweet Adelines 1953 жылдың 23 наурызында халықаралық деңгейге шықты, АҚШ-тан тыс алғашқы бөлім Канаданың Манитоба провинциясының Брэндон қаласында құрылды. Халықаралық бөлімдер болғанымен, атауы ресми түрде Sweet Adelines International болып 1991 жылдың мамырында ғана өзгерді. Қазіргі таңда 23 000 мүшесі бар және жыл сайын халықаралық ән сайысын өткізеді.
Harmony Incorporated (HI) компаниясы
1957 жылы Sweet Adelines International (SAI) ұйымының бірнеше мүшесі, қанағаттанбағандықтан ұйымнан бөлініп, мүшелікті тек еуропалық текті әйелдермен шектеу саясатына қарсылық білдірді. 1958 жылы Род-Айленд, Массачусетс және Орилья, Онтарио штаттарының бөлімдері де SAI-ден шығып, Harmony, Incorporated ұйымын құрды. (Sweet Adelines 1966 жылы саясатын өзгертті). 1963 жылы Онтарионың Оттава қаласындағы Sweet Adelines бөлімшесіне қара терілі Лана Клаусты мүшелікке қабылдағаннан кейін, оны ұйымнан шығарумен қорқытты. Осының салдарынан Оттаваның Capital Chordettes ұжымы SAI-ден шығып, Harmony, Incorporated ұйымына қосылған жетінші бөлім болды. 2013 жылы Harmony, Inc. ұйыммен байланысы бар ерлерге де мүшелік беруге мүмкіндік беретін серіктес мүшелік санатын енгізгенін жариялады.
Халықаралық ұйымдар
Жоғарыда аталған ұйымдар құрылғаннан кейін, басқа елдер де шаштараз музыкасын дамыту үшін өз ұйымдарын құрды. Бұл халықаралық ұйымдар көбінесе жоғарыда аталған АҚШ ұйымдарының бірімен немесе Дүниежүзілік үйлесім кеңесімен байланысты. Кейбіреулері тек бір жыныстан ғана тұрады, ал кейбіреулері аралас. Олардың ішінде: Британдық шаштараз әншілері қауымдастығы, Barbershop Harmony Australia (BHA), Barbershop Harmony New Zealand (BHNZ), Германиядағы шаштараз (BinG), Финляндиялық шаштараз әншілері қауымдастығы (FABS), Holland Harmony (HH), Ирландиялық шаштараз әншілері қауымдастығы (IABS), Ұлыбританиядағы әйелдер шаштараз әншілері қауымдастығы (LABBS), Испаниялық шаштараз әншілері қауымдастығы (SABS) және Скандинавиялық шаштараз әншілері қоғамы (SNOBS).
Төртұтас
Барбер-квартет – барбер-музыка жанрында а капелла әндейтін төрт адамнан тұратын ансамбль. Солтүстік Америкада Барбершоп гармониясы қоғамы барлық әншілер үшін жарыстар ұйымдастырады. Әйелдер барбер-квартеті әншілері Sweet Adelines International немесе Harmony, Inc. ұйымдарында, ал АҚШ-тағы Барбер-квартет әнін сақтау және дамыту қоғамы ерлер әншілері үшін қолжетімді. Басқа құрлықтар мен елдерде де осыған ұқсас ұйымдар бар.
Қобызшылар
Шаштараз хоры шаштараз стилінде а капелла музыкасын орындайды. Көптеген шаштараз хорлары Барбершоп Гармония Қоғамы, Sweet Adelines International, LABBS (Британдық шаштараз әншілерінің әйелдер қауымдастығы), BABS (Британдық шаштараз әншілерінің қауымдастығы) немесе Harmony, Inc. сияқты мамандардың ірі ұйымдарына мүше болады. Барбершоп Гармония Қоғамында хор – әр бөлімшенің негізгі өнер көрсету түрі болып табылады. Байқауларда хорға кемінде 12 адам қатысуы мүмкін, жоғарғы шегі жоқ. Хорлар, әдетте, квартеттерден өзгеше, дирижермен бірге әндейді. Жаңа квартеттің хор ішінде құрылуы немесе белгілі бір хорға қатысты квартет мүшесінің (қаза болғандықтан, зейнетке шыққандықтан немесе басқа жерге көшкендіктен) орнын хор қатарынан келген әншімен толтыруы жиі кездеседі. Хорлар ауырып қалған немесе уақытша қаладан кеткен квартет мүшесінің орнына уақытша "қосалқы әншілерді" де ұсынуы мүмкін. Квартеттен айырмашылығы, хорда әр дауыстың саны тең болуы міндетті емес. BHS мәліметінше, хордағы идеалды тепе-теңдік шамамен 40% бас, 30% жетекші, 20% баритон және 10% тенор әншілерінен тұрады. Хор мен квартет арасындағы алшақтықты толтыратын нәрсе – VLQ немесе өте ірі квартет деп аталады, онда төрттен астам әнші бірге орындайды, ал төрт бөлігінің кейбіреуінде немесе барлығында екі немесе одан да көп дауыс болады. VLQ стандартты квартеттен гөрі икемдірек, себебі төрт бөлік толыққан жағдайда, бір немесе бірнеше әншісі болмаса да орындай алады. Қарапайым квартет сияқты, VLQ да әдетте дирижерсыз өнер көрсетеді.