Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вальч (айтылуы Vouch; Deutsch Krone) – Польшаның солтүстік-батысындағы Батыс Померания воеводтығының Вальч округінің орталық қаласы. 1303 жылы қала құқығы алған Вальч, Вальч көлдері аймағының әкімшілік, өнеркәсіп және мәдени орталығына айналды, ал қаланың өзі Радунь және Замкове көлдерінің жағасында орналасқан. Вальч Батыс Померания воеводтығының оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. Ең жақын қалалар: Щецин, Быдгощ, Пила, Познань, Горжув-Велькопольский және Кошалин. Тарихи тұрғыдан, бұл қала Үлкен Польша провинциясына қарасты және Польша бөлінісіне дейін Польшаның құрамында болды. Содан кейін, 1772 жылдан 1945 жылға дейін Пруссияның, ал 1871 жылдан 1945 жылға дейін Германияның бөлігі болды, содан кейін Польшаға қайта қосылды.
Wałcz (pronounced Vouch ; Deutsch Krone) is a county town in Wałcz County of the West Pomeranian Voivodeship in northwestern Poland. Granted city rights in 1303, Wałcz has become the administrative, industrial and cultural center of the Wałcz Lake District with the city itself situated on the banks of the Raduń and Zamkowe lakes. Wałcz is located in the southwestern portion of West Pomeranian Voivodeship. The closest cities are Szczecin , Bydgoszcz , Piła , Poznań , Gorzów Wielkopolski and Koszalin
Historically, the town belonged to the province of Greater Poland and formed part of Poland until the Partitions of Poland. Afterwards, from 1772 to 1945 it was part of Prussia and, from 1871 to 1945, it was also part of Germany, before being reintegrated with Poland.
География
2002 жылғы есеп бойынша, Вальч қаласының ауданы бар, оның 41% ауыл шаруашылығына, ал 17% орманға бөлінген. Қала шегінде екі ірі көл орналасқан: Радунь (ауданы , ұзындығы , жағалау сызығы , ең терең жері , орташа тереңдігі) және Замкове (ауданы , ұзындығы , жағалау сызығы , ең терең жері , орташа тереңдігі). Сонымен қатар, қала шегінде Cegielnia, Chmiel Duży, Chmiel Mały, Raduń Mały деген төрт кішкентай көл де бар, ал Вальч қаласына жақын жерде Ostrowiec Wielki, Łubianka, Łabędzie сияқты бірнеше көлдер орналасқан. Радунь көлі Клосовский аспалы көпірімен байланыстырылған. Қала Вальч ауданының жалпы аумағының 2,17% -ын құрайды.
According to a report from 2002, Wałcz has an area of of which 41% is used for agriculture and 17% is forest. There are two large lakes within the town limits: Raduń (area , length , shoreline over , maximum depth , average depth ) and Zamkowe (area , length , shoreline over , maximum depth , average depth ). There are also four smaller lakes within the town limits: Cegielnia, Chmiel Duży, Chmiel Mały, Raduń Mały, and several more within a short distance of Wałcz, including Ostrowiec Wielki, Łubianka, Łabędzie. Lake Raduń is spanned by the Kłosowski suspension bridge. The town occupies 2.17% of the total area of Wałcz county.
Тарих
Жоғары орта ғасырларда қазіргі Вальч аймағы Померания мен Үлкен Польша арасындағы шекаралық аумақ болды. Ол 10-шы ғасырдың аяғында жаңадан пайда болған Польша мемлекетінің құрамына кірді және 12-ші ғасырдың басында Польша Корольдігіне қайтадан қосылды. Кейін Польшаның фрагментациясының нәтижесінде ол Үлкен Польша герцогтығының бір бөлігіне айналды. 14-шы ғасырдағы Бранденбург үкімшілігінің қысқа мерзімінен басқа, ол 1772 жылғы бірінші бөліске дейін Польшаның құрамында қалды. 1368 жылы Ұлы Казимир III қаланы қайтарып алғаннан кейін, ол корольдік қала және округ орталығы болды, әкімшілік тұрғыдан Үлкен Польша провинциясының Познань воеводтығында орналасқан. 1618 жылы Вальч старостасы Ян Гостомский қалаға иезуиттерді шақырды, олар 1660-шы жылдары "Вальч Афинасы" деп аталған иезуит колледжін құрды, ол бүгінгі I Liceum Ogólnokształcące im. Казимир Великий – Польшаның солтүстік-батысындағы ең көне орта мектептердің бірі. Пруссия және Германия үкімшілігі кезінде Вальч жаңа атымен Deutsch Krone деп белгілі болды. Бастапқыда ол Неце округінің бөлігі болды, ол 1775 жылдан кейін Батыс Пруссия провинциясынан формалды түрде бөлініп, 1807 жылғы Тильзит шартынан кейін формалды түрде Батыс Пруссияның бөлігіне айналды, ол Неце округін бөліп берді. 1781 жылы иезуит колледжі Жозеф Дальский басшылығымен Корольдік гимназияға айналды. Сол кезде поляк тілі сабақтары студенттер үшін қосымша, факультативтік курстар ретінде қайта жаңғыртылды және мектепте жасырын польшалық жастар филоматтық ұйымы Ul жұмыс істеді. Ловинскидің жергілікті зираттағы қабір тасы негізгі зират аллеясынан басқа жаққа қараған жалғыз қабір, өйткені неміс әкімшілігі латын жазуларын пайдалануға қарсы болды, оның орнына неміс тілін қолдануды қалады. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін, 1918 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін Польша шекарасына кірмеген тарихи Үлкен Польшаның бірнеше қалаларының бірі болды. Көптеген неміс халқы болған Deutsch Krone, 1938 жылға дейін Веймар Германиясының бөлігі болып қалды және Позен-Батыс Пруссия провинциясының бөлігі болды, содан кейін Померанияға қосылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде немістер қаладағы Сталаг II B әскери тұтқын лагерінен француз және американдық әскери тұтқындар үшін еңбек лагерін ұйымдастырды. Польша қарсыласу қозғалысы қаладағы неміс әрекеттерін тыңдап, бақылады. 1945 жылдың 12 ақпанында қала Қызыл Армиямен басылып алынды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, қала Потсдам конференциясына сәйкес Польшаның құрамына қайтадан кірді және тарихи аты Вальч деп қайта аталды. Сондай-ақ Потсдам келісіміне сәйкес, оның неміс тұрғындары иелігінен шығарылып, қуылды. Қала поляктармен қайта қоныстандырылды, олардың көпшілігі Кеңес Одағының аннексиялаған Польшаның бұрынғы шығыс аумақтарынан қуылғандар еді. Вальчтің айналасындағы ормандарда, әсіресе көлдерге жақын жерлерде, соғысқа дейінгі неміс бекіністері мен бункерлерінің көптеген қираған қалдықтары табылды. Алайда олардың көпшілігі қолжетімді емес – абайсыз туристердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін жарылып немесе топырақпен толтырылған. 1975 жылдан 1998 жылға дейін қала әкімшілік тұрғыдан Пила воеводтығының бөлігі болды. Вальч және оның айналасындағы аудандарда ауыр өнеркәсіптің болмауы қаланың салыстырмалы экологиялық тазалығын сақтауға көмектесті және демалыс пен сауығу үшін тамаша орын болып табылады. Онда Наполеон тұсында салынған пошта кеңсесі бар.
In the High Middle Ages the region of modern Wałcz was a boundary territory between Pomerania and Greater Poland. It was included within the emerging Polish state in the late 10th century, and was integrated into the Kingdom of Poland again in the early 12th century. Later, as a result of the fragmentation of Poland, it became part of the Duchy of Greater Poland. Except for a brief period of Brandenburg rule (in the 14th century), it remained part of Poland until the first partition in 1772. After the town was recovered by King Casimir III the Great in 1368, it was a royal town and county seat, administratively located in the Poznań Voivodeship of the Greater Poland Province. In 1618 Jan Gostomski, starost of Wałcz, brought the Jesuits to the town, who founded the Jesuit College, nicknamed the "Wałcz Athens", in the 1660s, which as today's I Liceum Ogólnokształcące im. Kazimierza Wielkiego, is one of the oldest high schools in northwestern Poland. During Prussian and German rule, Wałcz was known by the newly given name Deutsch Krone. It was initially part of the Netze District, which while formally separate was ruled from the Province of West Prussia after 1775; it formally became part of West Prussia following the 1807 Treaties of Tilsit which partitioned the Netze District. In 1781, the Jesuit College was transformed into a Royal Gymnasium, whose director was Józef Dalski. At that time, Polish lessons were restored as an optional, additional course for students, and a secret Polish youth philomath organization Ul operated in the school. Łowiński's gravestone at the local cemetery is the only one facing away from the main cemetery alley, because the German administration opposed using Latin inscriptions, instead of German. After the First World War it was one of the few towns of historical Greater Poland that were not included in the borders of Poland after regaining independence in 1918. Deutsch Krone, having a predominantly German population, remained part of Weimar Germany and was part of the Posen West Prussia province until 1938 when it was assigned to Pomerania. During World War II, the Germans operated a labor camp for French and American prisoners of war from the Stalag II B prisoner of war camp in the town. The Polish resistance conducted espionage of German activity in the town. The town was occupied by the Red Army on 12 February 1945. After the end of World War II, the town became again part of Poland according to the Potsdam Conference and renamed to its historic name Wałcz. Also in accordance to the Potsdam Agreement, its German inhabitants were expropriated and expelled. The town was repopulated by Poles, most of whom were themselves expelled from the former eastern territories of Poland annexed by the Soviet Union. Numerous pre war ruins of German fortifications and bunkers are found in woods surrounding Wałcz, especially in proximity to the lakes. Most of them however are inaccessible – blown up or filled with soil, to prevent accidents with careless tourists. From 1975 to 1998, the town was administratively part of the Piła Voivodeship. The lack of heavy industry in Wałcz and the surrounding areas has helped the city to maintain relative ecological cleanliness and is an excellent location for rest and relaxation. It has a post office that was built during the reign of Napoleon.
Спорт
Радунь көліндегі аспалы көпірдің қасындағы бук орманында "Буковина" Олимпиадалық жаттығу орталығы орналасқан. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Винанд Осински және Олимпиадалық жаттықтырушы Ян Мулак осы жаттығу орталығын құрып, 50-ші және 60-шы жылдары Польша атынан сынға түскен поляк жеңіл атлетика командаларымен жаттығуларын бастады. Польшаның Олимпиадалық каноэ командасы осы күні де осы жерде жаттығады. Осы көлде Спорт және демалыс орталығы (MOSiR – Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji) да орналасқан, ол моторлы қайықтар, каноэлер, су велосипедтері және "Дельфин" саяхаттық қайығы сияқты кең ауқымды спорттық жабдықтарды ұсынады. Орталық сонымен қатар көптеген жаяу және велосипед жолдарымен, сондай-ақ каноэмен саяхаттауға арналған бастапқы нүкте болып табылады. Алты көлді кесіп өтетін "Pętla Wałecka" деп аталатын каноэ маршруты осы жерден басталып, Бытынь-Вельки көлінде аяқталады. Көл жағасында көптеген жағажайлар, жүзу аймақтары, кемпингтер және спорттық жабдықтарды жалға алу орындары бар.
Next to the suspension bridge on Lake Raduń in a beechwood forest is an Olympic Training Facility, the 'Bukowina'. Immediately after World War II, Winand Osiński and Olympic coach Jan Mulak founded the training centre and began training with the Polish track and field teams who represented Poland during the 50s and 60s. Poland's Olympic kayak team trains here to this day. On this lake is also the City Centre for Sport and Recreation (MOSiR Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji) which makes a wide range of sporting equipment available, including motor boats, kayaks, water bikes and the leisure boat Delfin. The centre also serves as a starting point for numerous walking and biking trails as well as kayak excursions. The so called Pętla Wałecka, a kayaking route that traverses six lakes begins here and ends at Lake Bytyń Wielki. Situated on the shores of the lakes are numerous beaches, swimming areas, camping spots and sporting equipment rentals.
Климат
Бұл аймақтағы климаттың ең жоғары және ең төмен температуралары арасындағы айырмашылық шамалы, және жыл бойы жеткілікті жауын-шашын жауады. Бұл климат үшін Кёппен климаттық жіктелімінің субтипі "Cfb" болып табылады. (Теңіздік-батыс жағалау климаты/Океандық климат).
Climate in this area has mild differences between highs and lows, and there is adequate rainfall year round. The Köppen Climate Classification subtype for this climate is "Cfb". (Marine West Coast Climate/Oceanic climate).