Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тшебиня (; Тшебин) – Польшаның Кіші Польша воеводалығындағы Хрянув ауданындағы Орлен мұнай өңдеу зауыты мен Краков – Катовице бағытындағы маңызды теміржол торабы бар қала. Одан Ошвицим және Спитковицеге де байланыс бар. Бұрын Катовице воеводалығының (1975–1998) құрамында болған қала, кейін Кіші Польша воеводалығының бөлігіне айналды. 20 175 тұрғыны бар (2010 жылдың 31 желтоқсаны), Тшебиня – маңызды өнеркәсіптік орталық. Қала Краков-Ченстохова жотасында, теңіз деңгейінен биік орналасқан. Тшебиня – теміржол және автомобиль көлігінің торабы, А4 тас жолы мен №79 ұлттық тас жолының қиылысында жатыр. Иоанн Павел II атындағы Краков-Балице халықаралық әуежайына дейінгі қашықтық – .
Trzebinia (; Tchebin) is a town in Chrzanów County, Lesser Poland, Poland with an Orlen oil refinery and a major rail junction of the Kraków Katowice line, with connections to Oświęcim and Spytkowice. The town became part of Lesser Poland Voivodeship after being part of Katowice Voivodeship (1975–1998). With population of 20,175 (Dec. 31, 2010), Trzebinia is an important industrial center. The town lies in the Kraków Częstochowa Upland, above sea level. Trzebinia is a rail and road hub, and lies at a junction of the A4 Motorway and National Road Nr. 79. The distance to John Paul II International Airport Kraków Balice is .
Тарих
Тржебинияның тарихы орта ғасырдың соңына дейін жетеді. 1325 жылы елді мекенде шіркеу болған, оны 1470 жылы Ян Длугош есімдерін атаған. 15 ғасырдың басына дейін Тржебиния патшалық ауыл болды, содан кейін ол жергілікті ақсүйек отбасыларының иелігіне өтті. Осы кезде мұнда мырыш және қорғасын кен орындары табылды. Дегенмен, Тржебиния әлі де ауыл, немесе, дәлірек айтқанда, кеншілердің қонысы болып қала берді, ол 1569 жылдан 1802 жылға дейін Шилхра Тржебиньский отбасының, Абданк елтаңбасының меншігінде болды. Әкімшілік жағынан Тржебиния Польша Корольдігінің Кіші Польша провинциясындағы Краков воеводствосының құрамында орналасқан. 1772 жылы Польшаның бірінші бөлінісі кезінде ол Австрияға қосылып, Галицияның бөлігіне айналды. 1809 жылғы австрия-поляк соғысында поляктар оны қайтарып алып, қысқа ғұмырлы Польшаның Варшава Герцогтығына қосты. Герцогтық таратылғаннан кейін, қала 1815 жылдан 1846 жылға дейін Краков еркін қаласының құрамында болды, содан кейін Австрия империясы оны қайтадан қосып алды. 19 ғасырда Тржебиния аймағы индустрияландыру кезеңін бастан өткерді. 1804-1843 жылдары мұнда бес көмір шахтасы, екі мырыш зауыты және бір шыны зауыты ашылды. 1817 жылдың 6 қыркүйегінде ауыл қала құқығын алды, ал 19 ғасырдың екінші жартысында одан әрі көмір шахталары, сондай-ақ каламин кені ашылды. 20 ғасырдың басында Тржебинияда мұнай өңдеу зауыты, электр станциясы және цемент зауыты болды. 1903 жылы сальваториандар мұнда қоныстанды, олар 1908 жылы шіркеу құрылысын бастады.
History of Trzebinia dates back to the late Middle Ages. In 1325, the settlement already had a church, which was mentioned in 1470 by Jan Długosz. Until the early 15th century, Trzebinia was a royal village, then it passed into the hands of local noble families. At that time, zinc and lead deposits were discovered here. Trzebinia, however, still remained a village, or rather a mining settlement, which from 1569 until 1802 belonged to the Schilhra Trzebiński family, Abdank coat of arms. Administratively Trzebinia was located in the Kraków Voivodeship in the Lesser Poland Province of the Polish Crown. In 1772, in the First Partition of Poland, it was annexed by the Austria and made part of Galicia. It was regained by Poles in the Austro Polish War of 1809 and included within the short lived Polish Duchy of Warsaw. After the duchy's dissolution, the town was part of the Free City of Kraków from 1815 to 1846, and then it was reannexed by the Austrian Empire. In the 19th century the area of Trzebinia went through the period of industrialization. In 1804 1843, five coal mines, two zinc mills and a glass factory were opened here. On September 6, 1817, the village received its town charter, and in the second half of the 19th century, further coal mines were opened here, as well as a calamine mine. In the early 20th century, Trzebinia had oil refinery, power plant, and cement mill. In 1903, the Salvatorians settled here, who in 1908 began construction of a church.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1939 жылғы 1 қыркүйекте, Германияның Польшаға басып кірген күні және Екінші дүниежүзілік соғыс басталған күні Тржебиния қаласы Люфтваффе әуе күштерімен бомбаланды. 1939 жылғы 5 қыркүйекте басып келген Вермахт әскерлері қалада 97 адамды жаппай өлтірді. Содан кейін қала Германияның оккупациясы астына көшті, ал 1939 жылғы 9 қазанда нацистік Германияға тікелей қосылды; Генералдық үкіметпен шекара Дуловаға жақын, шығысқа қарай бірнеше шақырым жерде жатқан. Соғыс жылдарында Сталаг VIII B/344 әскери тұтқын лагерінің екі филиалы қазіргі Тржебиния қаласының шегінде орналасқан: Тржебиниядағы E738 филиалы және Сиерса Воднадағы E565 филиалы (бұл кезде жеке ауыл, кейін Тржебинияға қосылған). E565 филиалында британдық және басқа да Достастық елдерінің әскери тұтқындары қамауға алынып, көмір шахтасында жұмыс істеуге мәжбүр болды, олар өзен жағасындағы ағаш үйлерде тұрды. 1944 жылдың тамызында Сталаг VIII B/344 әскери тұтқын лагерінің E738 филиалы Аушвиц концлагерінің филиалымен ауыстырылды. Немістер британдық әскери тұтқындарды Сталаг VIII B/344-ке қайтарды және олардың орнына негізінен Германия басып алған Польша мен Венгриядан келген жүздеген жаңа тұтқындарды орналастырды. 1944 жылдың тамызында Тржебиниядағы мұнай өңдеу зауыты АҚШ әуе күштерімен бомбаланды. Тұтқындар арасындағы жоғары өлім-жітім көрсеткішіне байланысты, СС лагерь ішінде крематорий салды. 1945 жылдың қаңтарында Қызыл Армия тағы да шабуылға көшіп, шығыстан ілгері жылғанда, тұтқындар "Өлім жорығы" деп аталатын ұзақ сапармен Рыбникке қарай айдалып кетті. Көптеген тұтқындар қатты суықтан және шаршаудан көз жұмды. Рыбниктен немістер оларды Заксенхаузен және Берген-Белсен концлагерлеріне депортациялады. 1945 жылғы 23 қаңтарда немістер шегінді.
On September 1, 1939, the first day of the German invasion of Poland and World War II, Trzebinia was bombed by the Luftwaffe. On September 5, 1939, invading Wehrmacht soldiers mass murdered 97 people in the town. The town was then occupied by Germany, and on October 9, 1939, it was directly annexed into Nazi Germany; the border with the General Government was a few kilometers east, near Dulowa. During the war, two forced labor subcamps of the Stalag VIII B/344 prisoner of war camp were located within the present day town limits of Trzebinia: the E738 subcamp in Trzebinia and the E565 subcamp in Siersza Wodna (then a separate village, now incorporated into Trzebinia). In the E565 subcamp, British and other Commonwealth prisoners of war were imprisoned and forced to work in a coal mine, and their living accommodation was in wooden huts by the river. In August 1944, the E738 subcamp of Stalag VIII B/344 was replaced by a subcamp of the Auschwitz concentration camp. The Germans sent the British POWs back to Stalag VIII B/344, and replaced them with hundreds of new prisoners, mostly from German occupied Poland and Hungary. In August 1944, the refinery at Trzebinia was bombed by the United States Air Force. Due to the high death rate among the prisoners, the SS established a crematorium in the subcamp. In January 1945, as the Red Army resumed its offensive and advanced from the east, the prisoners were marched to Rybnik in the so called Death March. Many of them died from the bitter cold and exhaustion. From Rybnik the Germans deported them to the Sachsenhausen and Bergen Belsen concentration camps. On January 23, 1945, the Germans retreated.
Жақында болған тарих
1975 жылға дейін қала Краков воеводиясының құрамында болды. 1961 жылы Водна поселкесі Требенияға қосылды, ал 1969 жылы Сиерса поселкесімен біріккеннен кейін қала Требения-Сиерса деп аталды. 1977 жылы қаланың атауы Требения болып өзгертілді. Сиерса-Водна атауы жүк тасымалдау теміржол стансасының атауы ретінде қалып сақталды.
Until 1975, the town remained in Kraków Voivodeship. In 1961, the settlement of Wodna was incorporated into Trzebinia, and in 1969, after joining with the settlement of Siersza, the town was named Trzebinia Siersza. In 1977, the name was changed to Trzebinia. The name Siersza Wodna survives as the name of a freight railway station.
Экономика
Тржебинада Сиерса электр станциясы, ірі мұнай өңдеу зауыты, ПКН Орленге тиесілі Тржебиния рафинериясы және Горка цемент зауыты (Мапейдің бір бөлігі) орналасқан. 1957-1958 жылдары "Тржебионка" тау-кен компаниясы құрылды, ал 1962 жылы "Сиерса II" электр станциясы жұмыс істей бастады. Жайылған: мырыш және қорғасын кені ZG Trzebionka, көмір кені KWK Siersza, металлургиялық зауыттар ZM Trzebinia.
Trzebina is home to the Siersza Power Station, a large oil refinery, Rafineria Trzebinia, which belongs to PKN Orlen and cement plant Gorka Cement (a part of Mapei). In 1957 1958 Mining Company Trzebionka was founded, and in 1962, Siersza II Power Plant began operating. Liquidated: zinc and lead mine ZG Trzebionka, coal mine KWK Siersza, metallurgical plants ZM Trzebinia.
Спорт
Қалада 2000 жылы құрылған Miejski Klub Sportowy Trzebinia–Siersza спорт клубы бар.
The town is home to sports club Miejski Klub Sportowy Trzebinia–Siersza, founded in 2000.