Кіріспе

Құс түрі
Жаңа әлем түрі

Қызғылт галлинуль (Porphyrio martinica) – Порфирио туысына жататын батпақ құсы. Ол Gruiformes отрядына жатады, яғни "көгершінге ұқсас" деген мағынаны білдіреді, бұл отрядқа крандар, қамыслы құстар және кішкентай қамыслы құстар да кіреді. Қызғылт галлинуль – қамыслы құс түрі, сондықтан ол Rallidae тұқымдасына жатады. Оны жергілікті жерде сары аяқты галлинуль деп те атайды. "Martinica" деген сөз "Мартиника аралынан" дегенді білдіреді.

Сипаттама

Қызғылт галлинул – орташа мөлшердегі суқұс, ұзындығы ..., қанаттарының ені ... және салмағы ... шамасында болады. Еркектер, орташа салмағы ..., әйелдерден сәл ірілеу, олардың салмағы шамамен ... құрайды. Ересектегі қызғылт галлинулдың қауырсыны қызғылт-көк түсті, жақсы жарықта жасыл және түркіз түске шығады. Ересектердің маңдайында қызыл және сары түсті мүсікпен жалғасқан көк түсті қалқан болады. Қараңғылықта немесе жарық жетіспегенде ересектегі жарқын қызғылт-көк қауырсыны күңгірттеліп, оларды қараңғы немесе қоңыр түсті етіп көрсетеді, бірақ маңдай қалқанының түсі оларды қарапайым галлинул сияқты басқа түрлерден ажыратады. Жасы жетпеген қызғылт галлинулдың түсі қоңыр қола реңді, кеудесінде қызғылт қауырсындар болады, ал мүсігі мен маңдай қалқаны ақшыл түсті. Жас құстардың қанаттары мен арқасында жасыл қоланың көрінісі бар ашық қоңыр түсті, ал құйрығының асты жағы ақ. Бұл түр суқұстар арасында ең көп кездесетін, Калифорния мен Галапагос аралдарына дейін батысқа, Исландия мен Лабрадорға дейін солтүстікке, Оңтүстік Америкадағы Tierra del Fuego-ға дейін оңтүстікке, ал Ұлыбритания, Португалия және Кабо-Вердеге дейін шығысқа қарай тараған. Бұл түр Оңтүстік Африканың Кейп провинциясында жиырма бір рет тіркелген. Құстардың көп бөлігі жас болғандықтан, онда көбейтілу ошағы құрылуының ықтималдығы төмен.

Өсіру

Қызғылт галинулдардың ұсыну ритуалы тұрған күйінде жүзеге асады және оны екі жыныс та көрсете алады. Ұсыну ритуалы жұп құстар бір-бірінен ажырасып, содан кейін бірте-бірте жақындасқанда басталады. Одан кейін екі жыныс бірдей орындайтын негізгі көрсетілім орындалады. Көрсетілімде құс мойны созылған, сәл иілген күйде тұрады. Қанаттары денеге шамамен тік бұрышпен орналасып, білектерінен иіледі, ал алдыңғы қанаттары төмен қарай бағытталған. Негізгі көрсетілімнен кейін, бір немесе екі құс қанаттарын жартылай түсіріп, бір-бірінің жолына кесіп өтеді немесе бір-біріне жақындағанда терең иіледі. Ұя көлдердің, өзендердің және батпақтардың жағалауларындағы тығыз өсімдіктердің ішінде салынды. Олар қоңыр және күлгін дақты, қоңыр немесе ақшыл қызғылт бес-он жұмыртқа туады. Қызғылт галинулдардың ұясын және аумағын моногамды жұп қорғайды, ал жас балапандар туған бауырларын күтуге көмектесу үшін аумақта қалады.

Тамақ және азықтандыру

Қызғылт галинулдар – бәсенді жейтін, жерде тамақтанатын құстар. Олардың рационында өсімдік және жануар текті әртүрлі тағамдар кездеседі. Олар су және құрлықта өсетін өсімдіктердің тұқымдарын, жапырақтарын, жемістерін, сондай-ақ жәндіктерді, жәндік дернәсілдерін, бүркіттерді, басқа омыртқасыздарды, бақаларды, ұлуларды, құрттарды және жакана сияқты балықтарды жейді.