Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Жорди Сабатер Пи (2 тамыз 1922 – 5 тамыз 2009) – испан приматологы және жануарлар мінез-құлқын зерттейтін этология саласындағы әлемдік деңгейдегі маман. Сабатер бірнеше түрлердің мәдени мінез-құлқын, соның ішінде шимпанзелердің құралдарды қолдануын сипаттағандығымен белгілі. 1960 жылдары ол сирек кездесетін альбиноз горилла – Сноуфлейкке ие болып, оны Барселона зообағына жеткізіп, ол 2003 жылы қайтыс болғанға дейін сонда өмір сүрді. Сабатер Пи Испанияның Каталония аймағындағы Барселона қаласында дүниеге келген. Барселона университетінің психология факультетінде этология профессоры болды және Испанияда жануарлар мінез-құлқы мен приматологияны зерттеуді дамытуға үлкен үлес қосты. Оның жұмысын Барселона университетінің ішінде де, сыртында да оның шәкірттері – Хоаким Ж. Веа Баро, Мэтью Эскобар Алиага және Монсеррат Колель Мимо жалғастырды. Шимпанзелерге деген адалдығының нысаны ретінде, олардың генетикалық және мінез-құлқы жағынан адамдарға жақын екенін, сондай-ақ олардың тіршілік ортасына қауіп төнгенін ескере отырып, Сабатер Пи бірде популяцияның азаюы мен кейбір түрлердің жойылу қаупін адамдар арасындағы геноцидке теңеген болатын. 21-ші ғасырдың басынан бастап Сабатер Пи приматтарды қорғау және сақтау ісіне белсенді түрде қатысып, Испаниядағы Gran Simio жобасы және Жиронадағы Fundación Mona сияқты жобаларды қолдады. Табиғатқа құштар Жорди Сабатер Пи өз жұмысына өте жауапкершілікпен қарады. Оның сүйікті әрекеттерінің бірі – экспедицияларға шығып сурет салу болатын; ол жануарлар мен табиғатқа арналған көптеген картиналар салғандығымен танымал.
Jordi Sabater Pi (2 August 1922 – 5 August 2009) was a Spanish primatologist and worldwide specialist in ethology, the study of animal behavior. Sabater was known for describing the cultural behaviors of several species, including the use of tools by chimpanzees. During the 1960s, he purchased Snowflake, a very rare albino gorilla, and transported him to Barcelona Zoo, where he lived until his death in 2003. Sabater Pi was born in Barcelona, Catalonia, Spain. He was professor of ethology at the Faculty of Psychology at the University of Barcelona and pioneered the study of animal behaviour and primatology in Spain. His line of work has been continued inside and outside the University of Barcelona by several of his disciples, such as Joaquim J. Veà Baró, Matthew Escobar Aliaga, and Montserrat Colell Mimó. As a sign of his commitment to chimpanzees, and prompted by the finding of their proximity (both genetically and behavioural) with humans, and the threats hanging over their habitats, Sabater Pi once said that the decline in population and, in the case of some subspecies, their near extinction, was comparable to genocide among human beings. Since the initial years of the 21st century, Sabater Pi took sides in favour of the protection and conservation of primates, supporting projects such as the Proyecto Gran Simio in Spain or Fundación Mona in Girona. A nature enthusiast, Jordi Sabater Pi was very passionate about his work. One of his pleasures was going out on expeditions to draw; he was known for producing numerous paintings which focused on animals and nature.