Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лосице (; Лошиц, Лосице / Лoсічы Lositze) – Польшаның шығысында орналасқан қала, Лосице округінің және Мазовия воеводілігіндегі Лосице коммунасының орталығы.
Łosice (; Loshitz, Лосице / Лoсічы Lositze) is a town in eastern Poland, seat of the Łosice County and Gmina Łosice (commune) in the Masovian Voivodeship.
Тарих
Лосице алғаш рет 1264 жылы, 11-13 ғасырлар аралығында пайда болған ортағасырлық елді мекен ретінде тарихқа енген; ол Дзенчолы ауылының жанында орналасқан. Бірақ, бұл жердің орналасуы қаланың одан әрі дамуына кедергі келтірді, сондықтан 15-ғасырдың соңы мен 16-ғасырдың басында қала тұрғындары Лосицедің қазіргі орнына көшірілді. Қаланың ең алғашқы жазбадағы тарихы 1505 жылғы 10 мамырда Радомда Александр Ягеллон патша берген құқықтарда сақталған. Бұл құқықтар Лосицеді русь және литва қалалық заңдарынан босатып, оған прогрессивті Магдебург құқықтарын берді. Жеке сот жүйесі жойылды, бұл тұрғындарға мэр және қалалық кеңесі бар муниципалдық үкімет құруға мүмкіндік берді. Бұл құқықтар сонымен қатар апталық базарлар мен жылына төрт жәрмеңке өткізуге, сондай-ақ қала әкімшілігінің кеңсесін салуға рұқсат берді. 1551 жылға қарай Лосицеде екі православие шіркеуі және король Сигизмунд I Ескінің құрылысын қадағалап, қаржыландырған екі католик шіркеуі болды. 16-ғасыр бойы қала экономикалық өркендеуді бастан кешірді, көптеген тұрғындары былғары, тері және тұз саудасымен, сондай-ақ қолөнермен және түрлі қызметтермен айналысты. 1580 жылғы тізілімде қалада 47 ағаш шебер, 32 тігінші, 20 нан пісіруші, 10 қасапшы, 7 пеш қалаушы, 4 темірші, сонымен қатар диірменшілер, құлыпшы, алтыншы және тоқымашы болған. 1655-1660 жылдардағы швед шапқыншылығы Лосицеге ауыр зиян келтірді, қала жартылай қирады. Тек 18-ғасырдың екінші жартысында ғана қала біртіндеп қалпына келе бастады. 1795 жылы Польшаның үшінші бөлінісінен кейін Лосице Австрияның билігіне қарады. 1809 жылғы австрия-поляк соғысынан кейін поляктар қаланы қайтарып алды және ол қысқа ғасырлық Варшава герцогтігінің құрамына кірді. 1815 жылғы Вена конгресінің нәтижесінде герцогтік таратылып, қала Ресейдің билігіне өтті. 1830-1831 жылдардағы қараша көтерілісі кезінде полковник Рачинский басқаратын поляк батальоны қалада құрылды, оған көптеген жергілікті тұрғындар қатысты. Ресей билігіне қарсы қаңтар көтерілісіне дейін және оның кезінде жергілікті дәрігер Владислав Чарковский бірнеше жүз конспираторлардан тұратын отрядқа жетекшілік етіп, гарнизонға шабуыл жасады. Көтеріліс жеңілгеннен кейін ресейлік билік поляк халқына қарсы жазалау шараларын қабылдады. Лосице католик шіркеуінен айырылды, ал 1867 жылы қаланың муниципалдық құқықтары жойылды. Ресейлендіру саясаты Польша азат болғанға дейін күшейе берді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін 1918 жылы Польша тәуелсіздігін қайтарып алып, Лосицеге бақылауын орнатты. 1919 жылы қала құқықтары қайта жаңартылды. 1975-1998 жылдары қала әкімшілік тұрғысынан Белая Подляска воеводтығының құрамында болды.
Łosice was first mentioned in 1264, as a medieval settlement from around the 11th–13th centuries; situated near the village of Dzięcioły. However, the location prevented the town's further development and in the late 15th and early 16th century, the community was moved to Łosice's present location. The first documented history of the town is preserved in the privileges issued by King Alexander Jagiellon in Radom on May 10, 1505; thus releasing Łosice from under the Ruthenian and Lithuanian city laws, and giving it more progressive Magdeburg rights. Private judiciary was revoked enabling the inhabitants to form a municipal government with a mayor and city council. The privileges allowed also for weekly markets and four fairs a year at a more convenient location; and, proposed the establishment of a town hall. By 1551, there were two Eastern Orthodox churches, and two Roman Catholic churches in Łosice founded and endowed by King Sigismund I the Old. Throughout the 16th century the town enjoyed a period of economic development, with most inhabitants living off trade in leather, furs, and salt; as well as crafts, and a variety of services. According to a 1580 registry, there were 47 carpenters, 32 tailors, 20 bakers, 10 butchers, 7 stove fitters, and 4 blacksmiths in the town, not to mention millers, a locksmith, a goldsmith and a weaver. A nearly complete destruction of Łosice came about during the Swedish Deluge of 1655–1660. Only in the second half of the 18th century, the town began to gradually recover. In 1795, after the Third Partition of Poland Łosice fell under Austrian rule. It was regained by Poles following the Austro–Polish War of 1809, and included within the short lived Duchy of Warsaw. As a result of the Treaty of Vienna in 1815, the duchy ceased to exist, and the town came under Russian rule. During the November Uprising a Polish battalion under Colonel Raczyński formed in the town with many local residents. Before and during the January Uprising against the Russian rulership, local doctor Władysław Czarkowski led a unit of several hundred conspirators in an attack against the garrisons. After the Uprising's defeat, the Russians brought reprisals against the Polish population. Łosice had been deprived of its Roman Catholic parish, and in 1867 lost its municipal rights. The process of Russification policies intensified right until the liberation of Poland. After World War I, in 1918, Poland regained independence and control of Łosice. In 1919, town rights were restored. In 1975–1998, it was administratively located in the Biała Podlaska Voivodeship.
Яһуди қауымының тарихы
Әлемдік соғыстар арасында Лосицеде шамамен 2900 еврей тұрды, бұл қала тұрғындарының шамамен 70 пайызын құрады. Олар саясат, дін, экономика, жастар ұйымдары және күнделікті өмірмен айналысып, толыққанды өмір сүрді. 1920 жылы жергілікті поляк азаматтары қаладағы еврейлерге қарсы погром ұйымдастырды. 1939 жылдың 12 қыркүйегінде, Екінші дүниежүзілік соғысты бастарған Польшаға Германия мен Кеңес Одағының бірлескен шабуылы кезінде қала немістер бақылауына өтті, бірақ көп ұзамай Кеңес Одағына берілді. Молотов-Риббентроп келісімінен кейін қала қайтадан неміс оккупациясы астына түсті, олар еврейлерді тонауға және өлтіруге кірісті. 1940 жылдың басында қалада құрылған, Гершон Левин басқарған Юденрат жүздеген еврей жұмысшыларын неміс еңбек лагерьлеріне жұмысқа жіберуге бұйрық берді. Кейіннен айналағы елді мекендерден көптеген еврейлер қалаға әкелінді. 1940 жылдың желтоқсан айында Лосицедегі еврейлер басқа еврейлермен бірге геттоға жиналды. Еврейлер уақыт-уақытпен өлім жазасына кесілді. Олардан төлем талап етілді. 1942 жылдың мамыр айында Лосице геттосының халқы 6800 адамға жетті. 1942 жылдың 22 тамызында СС және украин полициясы қаладағы геттоға шабуыл жасап, еврей тұрғындарын Сидльцеге қарай шерумен алып жүрді, жолда шамамен 1000 адам қаза тапты, ал қалған 5500 еврей жүкті вагондарға тиеліп, Треблинка жойқын лагеріне жіберілді. Лосицеде қалған 300 еврей 1942 жылдың 27 қарашасында өлтіруге жіберілді. Нацистердің жойқын лагерінен аман қалған бірнеше еврей ғана 1945 жылы Лосицеге оралды, бірақ оларды қала тұрғындары, еврейлердің мүлкін басып алған поляктар зорлықпен қуды.
Between the world wars, there were approximately 2,900 Jews in Łosice, about 70% of its inhabitants. They were living a full life there, handling with politics, religion, economic, youth groups and everyday life. In 1920, a pogrom took place against the town's Jewish by the local Polish citizens. On September 12, 1939, during the joint German Soviet invasion of Poland which started World War II, the town was taken over by the Germans, but shortly thereafter it was transferred to the Soviet Union. In the wake of the Molotov–Ribbentrop Pact, the town returned under German occupation, and they began to rob and murder Jews. The Judenrat that has been established in the town in early 1940, headed by Gershon Levin, ordered hundreds of Jewish workers to be sent to forced labor in German labor camps. Later, many Jews from the surrounding settlements were brought into the town. In December 1940, the Jews of Łosice were assembled in the ghetto where other Jews were brought. Jews were executed from time to time. Payments were demanded from the Jews. In May 1942, the number of inhabitants of the Łosice ghetto reached 6,800. On August 22, 1942, SS men and Ukrainian policemen raided the ghetto in the town and marched its Jewish inhabitants to Siedlce, killing about 1,000 people on the way, and the remaining 5,500 Jews were loaded onto freight cars and sent to the Treblinka extermination camp. The 300 Jews who remained in Łosice were sent off to be murdered on November 27, 1942. Just a few Jews survived the Nazi extermination camps and returned to Łosice in 1945, but they were violently expelled by the Polish citizens of the town, who took over the Jewish property.
Қызықты орындар
Неоготикалық стильдегі Қасиетті Зигмунт шіркеуі, 1906-1909 жылдар аралығында салынған. Бұрынғы Коммуния дін қызметкерлерінің монастыры, кейін ауруханаға айналдырылған. 1845 жылғы Неоготикалық стильдегі Қасиетті Станислав зират қапшығы. 1775 жылы орнатылған барокко стиліндегі жол бойындағы мүсін. 1943 жылы нацистік Германияның Лосицедегі ұрлау шабуылы кезінде қаза тапқан Замойшчизна аймағының балаларына арналған ескерткіш жергілікті зиратта орналасқан. Ниёмойкидегі 1783 жылғы шіркеу. Лосицедегі ең басты көрікті орын – қала орталығы мен теміржол станциясына жақын орналасқан демалыс су қоймасы. Жазда мұнда концессиялық сауда, сондай-ақ каяктер мен су велосипедтерін жалға беру қызметтері ұйымдастырылады. Кешен қалалық саябақтың жанында, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік Германия тарапынан қиратылған бұрынғы еврей зиратының орнында салынған. Зират 1690 жылы король Ян III Собеский берген құқық бойынша құрылған. Көрмеге қойылған қабір тастарының жиынтығы – Оңтүстік Подлясье аймағындағы еврейлердің ең ірі сакральдық өнер жинағы. Ең көне тас жұмысы 19 ғасырдың бірінші жартысына дейін сақталып қалған.
Neo Gothic parish church of St. Zygmunt, built between 1906 and 1909. Former convent of Communion priests, rebuilt as hospital. Neo Gothic cemetery chapel of St. Stanisław from 1845. Baroque roadside statue erected in 1775. Monument to Children of Zamojszczyzna who died in Łosice during the Nazi German kidnapping raid of 1943, located at the local cemetery. Parish church in Niemojki of 1783. The biggest attraction in Łosice is a recreational reservoir, situated near the city center and the train station. In summer, there is a concession there as well as, kayak and water bike rentals. The complex is located near the municipal park, built at the site of the former Jewish cemetery which was destroyed by Nazi Germany during World War II. The cemetery was established in 1690 under the privilege granted by King John III Sobieski. The collection of tombstones put on display, is the largest collection of Jewish sacral art in southern Podlasie region. The oldest stonework dates back to the first half of the 19th century.