Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1742–1809 жылғы ағылшын романтик ақыны.
English Romantic poet, 1742–1809
Анна Сьюард (12 желтоқсан 1742 – 25 наурыз 1809) – ағылшын романтик ақыны, көбінесе Личфилдтің аққуы деп аталады. Ол әкесінің қыздарға білім берудегі прогрессивті көзқарасының арқасында үлкен пайда көрді.
Anna Seward (12 December 174225 March 1809) was an English Romantic poet, often called the Swan of Lichfield. She benefited from her father's progressive views on female education.
Отбасылық өмір
Сьюард Томас Сьюардтың (1708–1790), Личфилд және Солсбери соборларының пребендары және жазушысы, және оның әйелі Елизаветаның екі қызының үлкені болды. Кейіннен Елизаветаның тағы үш баласы (Джон, Джейн және Елизавета) дүниеге келді, олардың барлығы нәресте шағында қайтыс болды, ал екеуі өлі туды. Анна Сьюард олардың қазасын «Эйам» (1788) поэмасында жоқтап айтты. 1742 жылы Дербиширдегі Пик округінің кеншілер ауылы Эйамда, әкесі пастор болып қызмет еткен жерде дүниеге келген ол және оның 16 ай кіші қарындасы Сара, өмірінің көп бөлігін Дербиширдің Пик округінің осы шағын аймағында және Личфилдте, көршілес Стаффордширдегі соборлық қалада өткізді. 1749 жылы Аннаның әкесі Личфилд соборындағы тұрақты канон болып тағайындалды. Отбасы сол жерге көшіп, әкесі оны үйде оқытты. 1754 жылы олар Собор алаңындағы Епископ сарайына көшіп барды. 1756 жылы отбасының досы, Эдвард Снейд қайтыс болғанда, Сьюардтар оның қызы Хонора Снейдті қабылдап, Аннаның асырап алған қарындасы етіп алды. Хонора одан тоғыз жас кіші еді. Анна Сьюард «Жылдық мереке» (1769) атты өлеңінде, ол және оның қарындасы серуендеп қайтқаннан кейін Хонорамен қалай алғаш рет танысқандарын сипаттады. Сара (Салли деп аталған) 1764 жылы 19 жасында тифтен кенеттен қайтыс болды. Ол қарындасынан кем талантты болғанымен, көрнекті мінезге ие болды деседі. Анна қарындасының өлімінен кейін бірнеше күн өткен соң жазған «Көріністерде» сипаттағандай, Хонора Снейдке деген сезімімен өзін жұбатты. Онда ол Хонораның («осы ауыстырылған гүл») өзінің және ата-анасының махаббатында қарындасының (Алинда деп аталған) орнын басады деген үмітін білдіреді. Анна Сьюард әкесінің өмірінің соңғы он жылында, оның инсульттан кейін қамқорлығын жасады. 1790 жылы ол қайтыс болғанда, оған жылына 400 фунт стерлингтік кіріспен қаржылық тәуелсіздік қалдырды. Ол 1809 жылы қайтыс болғанға дейін Епископ сарайында тұрды.
Seward was the elder of two surviving daughters of Thomas Seward (1708–1790), a prebendary of Lichfield and Salisbury and an author, and his wife Elizabeth. Elizabeth later had three further children (John, Jane and Elizabeth), who all died in infancy, and two stillbirths. Anna Seward mourned their loss in her poem Eyam (1788). Born in 1742 at Eyam, a mining village in the Peak District of Derbyshire, where her father was Rector, she and her sister Sarah, some 16 months younger, passed nearly all their life in that small area of the Peak District of Derbyshire, and at Lichfield, a cathedral city in adjacent Staffordshire. In 1749, Anna's father was appointed a Canon Residentiary at Lichfield Cathedral. The family moved there, where her father educated her at home. In 1754 they moved into the Bishop's Palace in Cathedral Close. When a family friend, Mrs Edward Sneyd, died in 1756, the Sewards took in one of her daughters, Honora Sneyd, who became an adopted foster sister to Anna. Honora was nine years younger. Anna Seward described in a poem, The Anniversary (1769), how she and her sister first met Honora on returning from a walk. Sarah (known as Sally) died suddenly of typhus at the age of 19 in 1764. She was said to have an admirable character, though less talented than her sister. Anna consoled herself with affection for Honora Sneyd, as she describes in Visions, written a few days after her sister's death. There she expresses a hope that Honora ("this transplanted flower") would replace her sister (referred to as Alinda) in her and her parents' affections. Anna Seward cared for her father in the last ten years of his life, after he had suffered a stroke. When he died in 1790, he left her financially independent with an income of £400 per annum. She continued to dwell at the Bishop's Palace until she died in 1809.
Анекдоттар
Личфилд қаласындағы Леветтер отбасының жақын досы Сьюард, "Др. Дарвиннің (Эразмус) өмірінен естеліктер" атты еңбегінде сол жылы қаланың үш белгілі азаматы аттан түсіп, тізелерін жарақат алғанын жазды. "Бұрын осы қалада мұндай жағдай болған емес, содан бері де осы сияқты оқиға қайталанбады", - деп көрсетті Сьюард.
Seward, as a long term friend of the Levett family of Lichfield, noted in her Memoirs of the Life of Dr. Darwin (Erasmus) that three of the town's foremost citizens were thrown from their carriages and injured their knees in the same year. "No such misfortune," Seward wrote, "was previously remembered in that city, nor has it recurred through all the years which since elapsed."
Білім және мансап
Аннаның бала кезінен-ақ үйренуге бейімділігі болды. 1748 жылғы «Әдебиетке әйелдердің құқығы» авторы Canon Seward, әйелдер біліміне қатысты прогрессивті көзқарас ұстанды. Әкесінің ынталандыруымен Анна үш жасында Милтонның шығармаларын жатқа айта білді. Оның жазу қабілеті жеті жасында, отбасы Личфилдке көшкенде анық байқалды. Епископ сарайындағы үй Эразм Дарвин, Сэмюэл Джонсон және Джеймс Босвелл кіретін әдеби ортаның орталығына айналды, онда Анна кейін айтқандай, олармен бірге болуға шақырылды. Canon Seward-тың (немесе оның әйелінің) қыздарды оқытуға қатысты көзқарасы сол кезде прогрессивті болғанымен, аса шектен шыққан жоқ. Ол өзі де ақын болса да, Аннаның поэзияға деген құштарлығын басуға тырысты, бірақ ол өз зерттеулері үшін поэзияны таңдады. Ол теология мен сандар есебі, поэзияны оқу және бағалау, сондай-ақ жазу және жатқа айтуды үйреткен, бірақ бұл сол кездегі әдеттегі әйелдердің білімінен өзгеше болды. Тілдер мен ғылымды оқыту болмады, бірақ қыздар қаласа, өздері орындай алатын еді. Анна сонымен қатар шаруашылық істерінде де шебер болды. Анна Сьюардпен әдеби әңгімелер жасағандардың бірі – сэр Уолтер Скотт, ол кейін оның өлеңдерін қайтыс болғаннан кейін жариялады. Оның айналасында Томас Дей, Фрэнсис Ноэль Кларк Мунди, сэр Брук Бутби, Вилли Ньютон (Пик Минстрелі) және Мэри Марта Шервуд сияқты жазушылар да болды. Ол Томас Уэлли, Уильям Хейли, Роберт Саути, Хелен Мария Уильямс, Ханна Мор және Лланголен ханымдары сияқты жазушылардың ықпалымен аймақтық ақындар тобының жетекшісі ретінде танылды. Ол сондай-ақ Бірмингемдегі Ай қоғамының құрамына кірді, олар кейде олардың үйінде жиналатын. Дарвин мен Дей де осы қоғамның мүшелері болды. Сьюард Джозиа Веджвуд және Ричард Ловелл Эджворт сияқты басқа мүшелермен хат алмасты. 1775 және 1781 жылдар аралығында Сьюард Анна Миллердің Бат қаласына жақын Батестон қаласында өткізген салонның қонағы және қатысушысы болды. Алайда, оның таланты сонда танылды. Оның еңбектері жиналыстардан шыққан өлеңдер жинағында жарияланды, ал Сьюард 1782 жылғы «Леди Миллер есіміне арналған өлеңде» осы қарызын мойындады.
Anna showed a bent for learning from early childhood. Canon Seward, author of The Female Right to Literature (1748), held progressive views on female education. Encouraged by her father, Anna was said to be able to recite works of Milton by the age of three. Her gift for writing was clear at the age of seven, when the family moved to Lichfield. The family home in the Bishop's Palace became the centre of a literary circle that included Erasmus Darwin, Samuel Johnson and James Boswell, where Anna was encouraged to join in, as she later relates. Canon Seward's (if not his wife's) attitudes to educating girls was progressive for the time, but not excessively so. He was a poet himself, yet tried to curb Anna's passion for poetry, although she chose the composition of it for her own studies. Among the subjects he taught were theology and numeracy, how to read and appreciate poetry, and how to write and recite it, although these deviated from the conventional drawing room accomplishments of the time. The omissions were also notable, including languages and science, although the girls could pursue them alone if they felt inclined. Nor was Anna unskilled in domestic matters. Among many literary figures Anna Seward conversed with was Sir Walter Scott, who later published her poetry posthumously. Also in her circle were the writers Thomas Day, Francis Noel Clarke Mundy, Sir Brooke Boothby, Willie Newton (the Peak Minstrel) and Mary Martha Sherwood. She came to be seen as heading a coterie of regional poets, influenced by writers such as Thomas Whalley, William Hayley, Robert Southey, Helen Maria Williams, Hannah More and the Ladies of Llangollen. She was also involved in the Lunar Society in Birmingham, which would sometimes meet at their home. Both Darwin and Day belonged. Seward corresponded with other members such as Josiah Wedgwood and Richard Lovell Edgeworth. Between 1775 and 1781, Seward was a guest and participant at a much mocked salon held by Anna Miller at Batheaston, near Bath. However, it was there that Seward's talent was recognised. Her work appeared in the yearbook of poems from the gatherings, a debt that Seward acknowledged in "Poem to the Memory of Lady Miller" (1782).
Қарым-қатынастар
Севард ұсыныстар мен достыққа қарамастан бойжеткен қыз күйінде қалды. Ол неке институты туралы Луизадағы басты кейіпкерінен еш кем емес, ашық пікір білдірді, бұл кейінірек оның қарындас баласы Мария Эджворттың романдарынан да көрінді. Ол неке мен жыныстық махаббатты Аристотельдік достықтың теңдігі мен ізгілігінен кем санады. Оның әр жыныстан достары болды, бірақ романтикалық қарым-қатынасқа тек әйелдермен түсті. 1985 жылы Лилиан Фаддерман оның бағдары лесбияндық екенін болжады, бірақ оның қарым-қатынастарындағы эротикалық немесе жыныстық жайттар туралы аз мәлімет бар, және бұл термин 18-ғасырға қарағанда 20-ғасырғы танымдарымен көбірек байланысты. 1985 жылдан бері Севард лесбияндық поэзия канонында сақталып келеді, бірақ Тереза Барнард оған қарсы пікір білдіреді, негізінен поэзиясына емес, хаттарын зерттеуге сүйене отырып, ал соңғы кезде Редфорд Барретт басқа дереккөздерге сүйене отырып, оны қолдайды. Севард өзінің үй итіне Сапфо есімін бергені де мәлім, бұл б.з.д. VI ғасырдағы сол аттас ақынның құрметіне берілген есім. Севардтың қарым-қатынастары туралы көптеген әдебиеттер оның балалық шағындағы досы Хонора Снейдке арналған: сонеттерде олар бірге болған кездегі құштарлығы мен Снейд Ричард Эджвортқа үйленген кездегі көңілсіздігі бейнеленген. Хаттарымен салыстырғанда, оның сонеттерінде "Хонара, егер сол қатыгез уақыт келсе" (10-сонет) сияқты терең сезімдер көрінеді, онда сатқындық сезімі суреттеледі. Эджворттар Ирландияға көшкен кезде, көңілсіздік ашуға айналды, мысалы, 14-сонетте ("Алғыссыздық, сенің жараң қаншалықты қатты") көрсетілгендей.
Seward remained single, despite offers and friendships. She was outspoken about the institution of marriage, not unlike her heroine in Louisa, a position later echoed in the novels of her step niece, Maria Edgeworth. She shunned marriage and sexual love as inferior to the equality and virtue of Aristotelian friendship. She had friends of both genders, although only seeking romantic relations with women. In 1985 Lillian Faderman suggested that her orientation was lesbian, but there is little known evidence of the erotic or sexual in her ties and the term relates more to 20th than to 18th century concepts of identity. Since 1985, Seward remains within the lesbian poetic canon, but Teresa Barnard argues against this, based more on examining her correspondence than on her poetry, while more recently Redford Barrett has argued for it, based on other sources. It is also known that Seward named her pet dog Sappho, after the sixth century BCE poet of the same name. Much of the literature on Seward's relations focuses on her childhood friend Honora Sneyd: sonnets reveal her passion for her when they were together and her despair when Sneyd married Richard Edgeworth. Compared with the correspondence, her sonnets display more intense emotion, such as Sonnet 10 ("Honora, shou'd that cruel time arrive"), which describes feelings of betrayal. When the Edgeworths moved to Ireland, despair turned to anger, as in Sonnet 14 ("Ingratitude, how deadly is thy smart").
Поэзия
Сьюард әкесінің, жарияланған ақынның ынталандыруымен поэзия жазуды ерте бастады, бірақ анасының қарсылығына қарамастан. Анна 16 жасқа келгенде, әкесі оның "білімді әйел" болып қалуынан сескеніп, пікірін өзгертті. Кейіннен оны 1756 жылы Личфилд қаласында медициналық практика ашқан доктор Эразм Дарвин қолдады, алайда олардың арақатынасы жиі дау-жанжалға ұшырады. Оның 1759 жылдан бастау алатын өлеңдеріне элегиялар мен сонеттер, сондай-ақ 1784 жылы жарық көрген "Луиза" атты өлеңдер романы кіреді, оның бес басылымы жарық көрді. Дегенмен, ол өзінің алғашқы өлеңін 38 жасында, 1780 жылы ғана жариялады. Сьюардтың көптеген хаттары мен жазбалары "әдеттегідей" деп есептеледі. Гораций Уолпол оның "қиялы жоқ, жаңалығы жоқ" деді, бірақ Мэри Скотт оны мақтап, әкесінің әйелдер біліміне қатысты көзқарасын жоғары бағалады. Бірнеше өлең, әсіресе Личфилдтегілері, оның досы және асырап алған қарындасы Хонора Снейдке арналған, бұл дәстүр "әйелдер достығы поэзиясы" деп аталады. Сьюард әйелдердің сақтық танытуға тиіс болған кезеңде орташа жолды ұстанды. Оның туындылары кейде ирония мен қысымға толы болды, мысалы, Личфилд сұлуы, кейіннен пастор Ричард Леветке үйленген Мисс Леветтің портреті туралы өлеңінде. Ол Бозуэллдің 1791 жылғы "Сэмюэл Джонсонның өмірі" еңбегіне үлес қосты, бірақ Бозуэллдің оның материалдарын пайдалануына риза болмады. Оның еңбектері кеңінен таралды. Оның шығармаларын бағалауда авторлық құқық мәселесі үнемі туындайды. Ол басқалардың өзінің жұмысын өздеріне тиесілі деп көрсеткенін айтты: "плагиат айыбы біреудің мойнына ілінуі керек".
Seward began to write poetry early with encouragement from her father, a published poet, but against the wishes of her mother. When Anna was 16, her father revised his position, fearing she might become a "learned lady". Later she was encouraged by Dr Erasmus Darwin, who set up a medical practice in Lichfield in 1756, although their relations with him included frequent conflicts. Her verses, which date from at least 1759, include elegies and sonnets, and a verse novel, Louisa (1784), of which five editions were published. However, she did not publish her first poem until 1780, at the age of 38. Seward's many letters and other writings have been called "commonplace". Horace Walpole said she had "no imagination, no novelty", but she was praised by Mary Scott, who had written admiringly of her father's attitude to female education. Several poems, particularly Lichfield ones, concern her friend and adopted sister Honora Sneyd, in a tradition described as "female friendship poetry". Seward struck a middle path in a period when women had to tread carefully. Her work could also be arch and teasing, as in her poem Portrait of Miss Levett, on a Lichfield beauty later married to Rev. Richard Levett. She contributed to Boswell's Life of Samuel Johnson (1791), but was less than happy with Boswell's treatment of her material. Her work circulated widely. Authorship has been a continuing problem in assessing her work. She was known to suggest others had used her work as their own: "a charge of plagiarism must rest somewhere."
Хат алмасу және өмірбаян
Сьюард өте көп хат жазған адам болды. Оның хаттарының алты үлкен томдығы 1811 жылы оның өлімінен кейін жарық көрді, бұл ағылшын әдебиеті туралы кең білімін көрсетіп, сол кездегі Мидленд аймағының әдеби мәдениетіне жарық түсірді. 1762–1768 жылдары ол өзінің ойларын жеткізу үшін ойдан туған досы Эмманы пайдаланып, оған 39 хат жазды. Уолтер Скотт, Сэмюэл Джонсон және Роберт Саути сияқты замандастары оны ағылшын әдебиеті саласындағы сарапшы ретінде мойындады. Ол сондай-ақ бір өмірбаян да жазды: Доктор Дарвиннің өмірбаяны (1804).
Seward was a prodigious correspondent. Six vast volumes of her letters appeared posthumously in 1811, revealing broad knowledge of English literature and casting light on Midland literary culture in her day. Early on, in 1762–1768, she used an imaginary friend, Emma, to express her thoughts, writing 39 letters to her. She was seen variously as an authority on English literature by contemporaries such as Walter Scott, Samuel Johnson and Robert Southey. She also wrote a biography: Memoirs of the Life of Dr. Darwin (1804).
Ғылым
Ботаникаға қызығушылығы зор болған Сьюард Личфилд ботаникалық қоғамымен жақын қарым-қатынаста болды (атауына қарамастан, ол қоғамда үш ғана адам болды: Эразм Дарвин, сэр Брук Бутби және Джон Джексон) және оның атынан анонимді түрде жарияланым жасады. Дарвин оны Карл Линнейдің өсімдіктерді жіктеудегі жыныстық жүйесіне қарсы консервативтік наразылыққа мойын бұрмауға ынталандырды. Бұл әйелдердің адалдығына сай емес деп есептелді. "Оның әйелдерге арналмағанын естіген едім. Оны тек балалар бақшасындағы аңыз бойынша, қарақұмырдан қазылып алынған балаларға сенетін, ешқашан шіркеуге бармаған, Киелі кітапты оқымаған және қазіргі әлемде жануарлардың дүниеге келуіне екі жыныс қажет екенін білмейтін әйелдер ғана оқи алады", – деді ол. Бұл ескерту 19 ғасырдың көп бөлігінде, мысалы, Ричард Полвейл сияқты авторлардың "Жыныссыз әйелдер" (1798) атты поэмасында сақталды, бірақ ол оның жеке сын-пікірінен құтылып, дұрыс көзқарасқа ие болды деп есептелді.
Keenly interested in botany, Seward associated closely with the Lichfield Botanical Society (despite the name, composed of only three men: Erasmus Darwin, Sir Brooke Boothby and John Jackson) and published anonymously in its name. She was encouraged by Darwin to reject a conservative backlash to the revelations of Carl Linnaeus's sexual system of plant classification. This was seen as unfitting for ladies' modesty. "I had heard it was not fit for the female eye. It can only be unfit for the perusal of such females as still believe the legend of their nursery that children are dug out of a parsley bed; who have never been at church, or looked into a Bible, – and are totally ignorant that in the present state of the world, two sexes are necessary to the production of animals." This caution prevailed through most of the 19th century, typically from writers such as Richard Polwhele, in his poem The Unsex'd Females (1798), although she escaped his personal criticism, being considered to have a proper attitude.
Мұра
Сьюард қайтыс болғаннан кейін сэр Уолтер Скотт оның «Поэзиялық туындылар» жинағын үш томдық етіп басып шығарды (Эдинбург, 1810). Осы жинаққа ол автор туралы естеліктер мен оның хаттарынан үзінділер қосты. Скотттың редакциялауында айқын цензура көрінеді және ол оның хаттарының көп бөлігін редакциялаудан бас тартты, бұл хаттар кейіннен Арчибальд Констеблден «Анна Сьюардтың хаттары, 1784–1807» (1811) деген атпен алты томдық жинақ болып жарық көрді. Оның абыройы өмірінен кейін ұзақ сақталмады, бірақ 21-ші ғасырда, 20-шы ғасырдың басындағы сыншылардың кейбір теріс пікірлерінен кейін, қызығушылық қайта жанданды. Кейінгі феминист зерттеушілер Севардты 18-шы ғасырдың соңындағы қоғамдағы гендерлік қатынастарды бағалы тұрғысынан бақылаған және оның принциптеріндегі, сондай-ақ романтизмнің қалыптасуындағы ауысу ролін атқарған маңызды тұлға деп қарастырады. Оның сол кездегі саяси, мәдени және әдеби мәселелерге қатысты ұстанымы да осы мәселелерге қоғамның жауап беруін көрсетеді. Кейрофф оны «нағыз мағынасында 18-шы ғасыр поэзиясының соңғы өкілдерінің бірі» деп есептейді. Личфилд соборының кіреберісінде Анна Сьюардқа (Анн деп жазылған) арналған ескерткіш тақта орнатылған; ал Аннаның өзі хордың тіреулерінің астында жерленген. Оның қабіріндегі жазуды оның досы Уолтер Скотт жазған. Севард Дорис Грумбахтың «Қыздар» романының кейіпкері болып табылады (1984).
After Seward's death, Sir Walter Scott edited her Poetical Works in three volumes (Edinburgh, 1810). To these he prefixed a memoir of the author and extracts from her correspondence. Scott's editing shows considerable censorship and he declined to edit the bulk of her letters, which later appeared in six volumes from Archibald Constable as Letters of Anna Seward 1784–1807 (1811). Her reputation barely outlived her, but interest revived in the 21st century, after some dismissive views among early 20th century critics. Later feminist scholars in particular have seen Seward as a valuable observer of gendered relations in late 18th century society, playing a transitional role in its principles and emerging romanticism. Her stance on the political, cultural and literary issues of the time likewise reflects the social responses to such issues. Kairoff sees her as "one of the — in a literal sense — ultimate eighteenth century poets". There is a plaque to Anna Seward (spelt Ann) in Lichfield Cathedral by the entrance; Anne herself is buried underneath the choir stalls. The epitaph was written by her friend Walter Scott. Seward appears as a character in the novel The Ladies by Doris Grumbach (1984).