Кіріспе

Cupar (['/k//uː//p//ər/ ; Cùbar) – Шотландиядағы Фиф аймағындағы қала, бұрынғы патшалық қалашығы және приход. Ол Дунди мен Гленройтс қалаларының арасында орналасқан. 2011 жылғы халық санауы бойынша, Cupar халқы шамамен 9 000 адамды құрайды, бұл оны Фиф аймағындағы тоғызыншы ең ірі елді мекенге, ал азаматтық приходтың халқы 11 183 адамды (2011 жылы) құрайды. Cupar – Фиф округінің тарихи орталығы, бірақ қазіргі аудандық кеңес Гленройтс қаласында орналасқан.

Тарих

Қала Купар қамалының орнында өскен деп саналады, ол шерифтің резиденциясы болған және Фиф графына тиесілі болған. Аймақ Фиф графтығының сот орталығына және ірі қара мен қой саудасымен айналысатын қалаға айналды. 13 ғасырдың аяғында, қала 1276 жылы Александр III ұйымдастырған үш тәрбиелі – дін қызметкерлері, ақсүйектер және қала тұрғындары – жиналысының орны болды, бұл Шотландия Парламентінің алғашқы үлгісі еді. Қазіргі қаланың жарғысы туралы жазбаша мәліметтер жоғалған, бірақ дәлелдер 1294 жылға дейін Фиф графтарының көптеген иеліктерінің бірі болғанын көрсетеді. 14 ғасырдың ортасында қала салық салынатын табыстарға баж төлеуді бастады, бұл, әдетте, 1294 және 1328 жылдар арасында патшалық қала мәртебесі берілгенін білдіреді. Патшалық қалаға қатысты ең көне құжат – 1381 жылы Роберт II-нің Гардбридждегі Эден өзеніндегі портты беру туралы жарлығы, Фландриямен сауданы дамытуға көмектесу үшін. Бұл жарлық 1428 жылы Джеймс II ресми түрде мойындады.

Басқару

Купар бірнеше деңгейдегі сайланған үкіметпен ұсынылған. Купар қауымдық кеңесі – ең төменгі деңгей. Оның заңмен белгіленген міндеті – жергілікті пікірді жергілікті және орталық үкіметке жеткізу. Файф кеңесі – Купар үшін Гленротсте орналасқан біртұтас жергілікті билік. Ол жергілікті басқаруға жауапты атқарушы, қарастырушы және заң шығару органы. Шотландия Парламенті білім беру, денсаулық сақтау және әділет сияқты мәселелерге жауапты, ал резервтік мәселелермен Ұлыбритания Парламенті айналысады. Купар аймағы Файф кеңесі комитетінде отыратын он бір кеңесші бар үш көпмандатты округті қамтиды. Катерина көшесіндегі округтік ғимараттар – Файф кеңесінің шығыс аймағының бас кеңсесі, ол әкімшілік, жоспарлау және ауыл шаруашылығы мәселелерін қарастырады. Купар Солтүстік-Шығыс Файфтың бір бөлігі болып табылады және Біріккен Корольдік Парламентінің Өкілдер палатасына бір Парламент мүшесін (депутат) сайлайды. Сайлау округін Либерал-демократтар партиясының депутаты Венди Чемберлен өкілдік етеді. Шотландия Парламенті үшін Купар Солтүстік-Шығыс Файф сайлау округінің құрамына кіреді. 1999 жылы құрылған Солтүстік-Шығыс Файф Шотландия Парламенті (немесе Холируд) округі Орталық Шотландия және Файф сайлау аймағындағы тоғыз округтің бірі. Әрбір округ Шотландия Парламентіне бір мүше (MSP) сайлайды, ал аймақ пропорционалдық өкілдіктің бір түрін қамтамасыз ету үшін жеті қосымша мүше сайлайды. Округты Шотландиялық либерал-демократтар партиясының Вилли Ренни өкілдік етеді. 2020 жылғы Brexit-ке дейін ол бүкіл Шотландияны қамтитын Еуропалық Парламент округінің бөлігі болды, ол партиялық тізімдер пропорционалдық өкілдігінің д'Ондт әдісін қолдана отырып, жеті Еуропалық Парламент мүшесін (ЕП) сайлады.

Демография

+Cupar 2001 жылғы Ұлыбритания халық санағы бойынша CuparFifeScotlandЖалпы халық саны8,506349,4295,062,011Шетелде туғандардың үлесі1,60%1,18%1,10%75 жастан асқандардың үлесі10,29%7,46%7,09%Жұмыссыздық деңгейі3,10%3,97%4,0%2001 жылғы санақ бойынша халық саны 8,506 адамды құрады, ол 2008 жылы шамамен 8,980-ға дейін аздап өсті. Демографиялық құрамы Шотландияның басқа аймақтарына ұқсас. Халықтың ең ірі бөлігін 30-44 жас аралығындағы адамдар құрады (22%). Ерлердің және әйелдердің орташа жасы тиісінше 39 және 43 жас, ал Шотландия бойынша орташа жас 37 және 39 жас. 2019 жылдың соңында жабылып, құрылыс компанияларына сатылғанға дейін: Тарихи қала орталығы Боннигейт және Кросгейт көшелерінің қиылысында орналасқан. Осы жерде қаланың меркет айқасы орналасқан, оның бастапқы тірегін бір мүйізді ат тіреп тұр. Ол 1683 жылы салынған. Шығыс жағында Роберт Хатчисон жобалаған бург палаталары мен округтік ғимараттары орналасқан Сент-Кэтрин көшесі бар. 1815-1817 жылдар аралығында салынған B санатындағы Купар Бург палаталары үш қабатты аркалық бұрыш пен дориялық кіреберіспен ерекшеленеді. Жанындағы округтік ғимараттар 1812-1817 жылдар аралығында салынған және Фифте Эдинбургтің Жаңа қаласындағы ғимараттар стилін қайталайтын жалғыз мысал ретінде бірегей болып табылады. B санатындағы Астық биржасы мұнарасы қала көкжиегінен көрінеді. Сент-Кэтрин көшесінің шығыс жағында классикалық грек стиліндегі Купар соғыс ескерткіші орналасқан, ол Карт-Хоуға қарап тұр. Бұл Джон Кинростың жетекші заманауи мүсіншілердің көмегімен салған бірнеше ескерткіштерінің бірі, Генри Снелл Гэмли жасаған Жеңіс мүсінінен басқа. Ескерткіш алғаш рет 1922 жылы фельдмаршал Эрл Хейг, ал 1950 жылы Эльгин графы Екінші дүниежүзілік соғыс ескерткішінің ашылуымен қайта ашылды. Классикалық стильдегі бұрынғы түрме ғимараты 1813-1814 жылдар аралығында салынған. Боннигейтте, Эйрдидің иесі салған A санатындағы Престон Лодж қаланың екінші ең көне ғимараты. Үй 1623 жылы салынған және батыс қабырғасындағы тасқа жазылған. 1702 жылы үйді Джеймс Престон кеңейтті, ал 1765 жылы Лондон алтын шебері Уильям Престон қайта жаңғыртты. Кейіннен, құрметті сэр Джеймс Престон 1775-1791 жылдар аралығында үйді иеленді, ол Купар ескі шіркеуінің пасторы болған кезде. Ғимараттың бастапқы дизайны Кульростағы Кульрос сарайынан шабыттанған деп есептеледі. Кросгейт бұрышында Джон Милннің 1870-71 жылдар аралығында "Купардың жұмысшы сыныбы" үшін механика институты ретінде салған C санатындағы Дункан институты орналасқан. Готика, шотланд және фламанд стильдерінің қосындысынан тұратын бұл ғимарат қалада өзінің бұрмаланған шпилімен танымал. Киркгейтте Купар ескі және Тарвит шіркеуі орналасқан, оны сәулетші Хэй Белл жобалаған. Бұл 1415 жылдан бастап санатталған A санатындағы шіркеу мұнарасы мен 1745 жылдан бастап санатталған B санатындағы негізгі шіркеу ғимаратынан тұрады. Мұнара Сент-Эндрюс монастырі құрған ескі Купар шіркеуінің жалғыз сақталған бөлігі. Қаланың оңтүстігінде A914 және A916 тас жолдарында A санатындағы Hill of Tarvit сарайы және жақын маңдағы Scotstarvit Tower орналасқан. Тарвит төбесі бұрын Вемисс залы деп аталған, оны 1692 жылы сэр Уолтер Брюс жобалаған. 1904 жылы үй сатылып кеткен кезде Роберт Лоримерге иесінің француз сәулетін көрсететін, қазіргі Вемисс залынан үлкен үйді жобалау тапсырылды. Бұл 1907-1908 жылдары аяқталып, қазіргі Тарвит төбесі деп аталды. Үйдің ішкі жабдығы иесінің антикалық жиһаздарға деген сүйіспеншілігін көрсетті, олар фламандтық гобелендері, V Людовик, XI Людовик, ағылшын және шотланд жиһаздарын қамтыды. Бұл Лоримердің ең жақсы жұмысы деп есептеледі. Қызметтік бөлмелер Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін отбасы қолданған бөлмелер мен жабдықтардың әртүрлілігін көрсетеді. Тарвит және Уолтон төбелері арасында орналасқан Scotstarvit Tower - жақсы сақталған қарапайым L-тәрізді 17 ғасырдың басындағы бес қабатты және шатырлы мұнара. Қаланың солтүстігінде 1942-1988 жылдар аралығында үкіметтік радиоқабылдау станциясы ретінде жұмыс істеген Хоклоу орналасқан.

Бос уақыт

Купар қаланың оңтүстігінде, Тарвит төбесінде ерекше гольф алаңы орналасқан. Клуб 1855 жылдың 7 қарашасында құрылған. Купар гольф клубы тарихқа толы және әлемдегі ең көне тоғыз шұңқырлы клубтардың бірі болуы мүмкін. Hill Tarvit сарайындағы Kingarrock алаңында түпнұсқа үлгідегі хиккори сапты гольф таяқтары қолданылады. Купар спорт орталығында 25 метрлік жүзу бассейні, бадминтон, сквош корлары және фитнес залдары бар. Бассейн – Купар және аудандық жүзу клубының негізгі орны. Купарда 1884 жылы құрылған Купар крикет клубы бар. Клуб 2009 жылғы маусымда 125 жылдығын тойлайды. Кастлхилл қауымдастығы жергілікті топтарға, оның ішінде Купар фотоклубтарына, Купар суретшілер клубына, Купар және аудандық модельдік теміржол клубына үй иесі болып табылады. Олар Олд Кастлхилл бастауыш мектебі мен 11 Сент-Кэтрин көшесінде орналасқан. Купар сонымен қатар екі жылда бір рет өткізілетін Купар өнер фестиваліне де төңкерілген.

Білім

Купарда бір арнайы қажеттіліктері бар мектеп, бір орта мектеп, екі бастауыш мектеп, балабақша және ойын тобы бар. Cupar Pre-school Playgroup 1985 жыл шамасында ашылды. 2022 жылғы наурыз айының мәліметтері бойынша, олардың сайты жабылып қалғанын көрсетеді. Ferryfield Playgroup 1967 жылы Изобель Блэр өзінің Феррифилдтегі үйінде ашты. 1976 жылы ол Кастелхиллдегі ғимаратқа көшірілді (Кастелхилл бастауыш мектебімен шатастырмау керек). Westfield Family Nurture Centre 1981 жылы Кастлхилл бастауыш мектебінің құрамында ашылды, бірақ кейін дербес болды. Бұл Купардағы жалғыз балабақша. Кастлхилл бастауыш мектебі 1975 жылы қазіргі орнында оқушыларға есігін ашты, қаланың шетінде орналасқан және 420 оқушыға арналған. St Columbas R C бастауыш мектебі 2006 жылы ашылды. Ол Купардың және айналасындағы католик қауымына қызмет етеді, сондай-ақ католик емес оқушыларды да қабылдайды. Kilmaron мектебі күрделі қосымша қолдауға мұқтаж оқушыларға арналған. Ол 1964 жылы салынды және 3-18 жастағы оқушыларды қабылдайды. Carslogie Road көшесінде орналасқан Bell Baxter орта мектебі қала мен айналасындағы ауылдарға қызмет көрсетеді. Bell Baxter бастапқыда 1890 жылдан 2010 жылға дейін Вестпортта орналасқан. 1962 жылы Bell Baxter Carslogie Road көшесіне көшуді бастады, алдымен тек жоғары сынып оқушылары көшті. 2010 жылы Вестпорттағы ғимарат толығымен жабылды. Мектептегі оқушылар саны 2009 жылдың ақпан айында тіркеліп, 1620 оқушы деп есептелді. SRUC Elmwood (бұрынғы Elmwood College) қала мен айналасындағы аймақта үш негізгі кампустың орналасқан жері. Колледж гольф саласындағы зерттеулерде және жерге байланысты білім берудегі үздік орталық ретінде жоғары бағаланған. Жергілікті кәсіпкерлер SRUC ауылдық бизнес орталығының жұмысынан пайда көреді.

Көлік

Эдинбург пен Сент-Эндрюс, сондай-ақ Глазго мен Сент-Эндрюс қалаларын сағат сайын жедел автобус байланыстырады. Басқа бағыттар Стирлингтен және Купар арқылы түрлі жергілікті ауылдардан Сент-Эндрюске азырақ жиілікпен жүреді. Сондай-ақ, экспресс бағыты Кёрккалдиден Дандиге қала арқылы өтеді. Қала орталығынан оңтүстік-шығысқа қарай теміржол станциясы орналасқан. Бұл станция Шығыс жағалау магистральдық желісінде орналасқан және ScotRail және CrossCountry компанияларымен Эдинбург Уэверли мен Абердин арасында үнемі қызмет көрсетеді. Жақын станциялар Лейчарс қаласынан солтүстік-шығысқа, ал көршілес Спрингфилд (қызмет шектеулі) және Ледибанк қалаларынан оңтүстікке орналасқан. Ең жақын ірі халықаралық әуежай – Эдинбург әуежайы, ал ең жақын паромдық теңіз порты – Розит. Қала Шотландия және Солтүстік Ирландия атты жаяу әскер полкінің «С» эскадрильясына орналасқан. SNIY жеңіл кавалерия мүмкіндіктерін қамтамасыз етеді және оқу мақсатында Германия мен АҚШ-қа, сондай-ақ Ауғанстан, Ирак және Кипрдегі операцияларға барған. Бұрын олар FV107 Scimitar, FV105 Sultan және FV103 Spartan жеңіл брондалған машиналарын барлау үшін пайдаланған. Олар Леучарс станциясында (бұрынғы RAF Leuchars) орналасқан Корольдік шотландтық драгун гвардиясымен біріктірілген. Армия кадеттерінің күштері мен Әуе оқу корпусының 571 (Купар) эскадрильясы да қалада белсенді.