Кіріспе
Cupar (['/k//uː//p//ər/ ; Cùbar) – Шотландиядағы Фиф аймағындағы қала, бұрынғы патшалық қалашығы және приход. Ол Дунди мен Гленройтс қалаларының арасында орналасқан. 2011 жылғы халық санауы бойынша, Cupar халқы шамамен 9 000 адамды құрайды, бұл оны Фиф аймағындағы тоғызыншы ең ірі елді мекенге, ал азаматтық приходтың халқы 11 183 адамды (2011 жылы) құрайды. Cupar – Фиф округінің тарихи орталығы, бірақ қазіргі аудандық кеңес Гленройтс қаласында орналасқан.
Тарих
Қала Купар қамалының орнында өскен деп саналады, ол шерифтің резиденциясы болған және Фиф графына тиесілі болған. Аймақ Фиф графтығының сот орталығына және ірі қара мен қой саудасымен айналысатын қалаға айналды. 13 ғасырдың аяғында, қала 1276 жылы Александр III ұйымдастырған үш тәрбиелі – дін қызметкерлері, ақсүйектер және қала тұрғындары – жиналысының орны болды, бұл Шотландия Парламентінің алғашқы үлгісі еді. Қазіргі қаланың жарғысы туралы жазбаша мәліметтер жоғалған, бірақ дәлелдер 1294 жылға дейін Фиф графтарының көптеген иеліктерінің бірі болғанын көрсетеді. 14 ғасырдың ортасында қала салық салынатын табыстарға баж төлеуді бастады, бұл, әдетте, 1294 және 1328 жылдар арасында патшалық қала мәртебесі берілгенін білдіреді. Патшалық қалаға қатысты ең көне құжат – 1381 жылы Роберт II-нің Гардбридждегі Эден өзеніндегі портты беру туралы жарлығы, Фландриямен сауданы дамытуға көмектесу үшін. Бұл жарлық 1428 жылы Джеймс II ресми түрде мойындады.
Басқару
Купар бірнеше деңгейдегі сайланған үкіметпен ұсынылған. Купар қауымдық кеңесі – ең төменгі деңгей. Оның заңмен белгіленген міндеті – жергілікті пікірді жергілікті және орталық үкіметке жеткізу. Файф кеңесі – Купар үшін Гленротсте орналасқан біртұтас жергілікті билік. Ол жергілікті басқаруға жауапты атқарушы, қарастырушы және заң шығару органы. Шотландия Парламенті білім беру, денсаулық сақтау және әділет сияқты мәселелерге жауапты, ал резервтік мәселелермен Ұлыбритания Парламенті айналысады. Купар аймағы Файф кеңесі комитетінде отыратын он бір кеңесші бар үш көпмандатты округті қамтиды. Катерина көшесіндегі округтік ғимараттар – Файф кеңесінің шығыс аймағының бас кеңсесі, ол әкімшілік, жоспарлау және ауыл шаруашылығы мәселелерін қарастырады. Купар Солтүстік-Шығыс Файфтың бір бөлігі болып табылады және Біріккен Корольдік Парламентінің Өкілдер палатасына бір Парламент мүшесін (депутат) сайлайды. Сайлау округін Либерал-демократтар партиясының депутаты Венди Чемберлен өкілдік етеді. Шотландия Парламенті үшін Купар Солтүстік-Шығыс Файф сайлау округінің құрамына кіреді. 1999 жылы құрылған Солтүстік-Шығыс Файф Шотландия Парламенті (немесе Холируд) округі Орталық Шотландия және Файф сайлау аймағындағы тоғыз округтің бірі. Әрбір округ Шотландия Парламентіне бір мүше (MSP) сайлайды, ал аймақ пропорционалдық өкілдіктің бір түрін қамтамасыз ету үшін жеті қосымша мүше сайлайды. Округты Шотландиялық либерал-демократтар партиясының Вилли Ренни өкілдік етеді. 2020 жылғы Brexit-ке дейін ол бүкіл Шотландияны қамтитын Еуропалық Парламент округінің бөлігі болды, ол партиялық тізімдер пропорционалдық өкілдігінің д'Ондт әдісін қолдана отырып, жеті Еуропалық Парламент мүшесін (ЕП) сайлады.
Демография
+Cupar 2001 жылғы Ұлыбритания халық санағы бойынша CuparFifeScotlandЖалпы халық саны8,506349,4295,062,011Шетелде туғандардың үлесі1,60%1,18%1,10%75 жастан асқандардың үлесі10,29%7,46%7,09%Жұмыссыздық деңгейі3,10%3,97%4,0%2001 жылғы санақ бойынша халық саны 8,506 адамды құрады, ол 2008 жылы шамамен 8,980-ға дейін аздап өсті. Демографиялық құрамы Шотландияның басқа аймақтарына ұқсас. Халықтың ең ірі бөлігін 30-44 жас аралығындағы адамдар құрады (22%). Ерлердің және әйелдердің орташа жасы тиісінше 39 және 43 жас, ал Шотландия бойынша орташа жас 37 және 39 жас. 2019 жылдың соңында жабылып, құрылыс компанияларына сатылғанға дейін: Тарихи қала орталығы Боннигейт және Кросгейт көшелерінің қиылысында орналасқан. Осы жерде қаланың меркет айқасы орналасқан, оның бастапқы тірегін бір мүйізді ат тіреп тұр. Ол 1683 жылы салынған. Шығыс жағында Роберт Хатчисон жобалаған бург палаталары мен округтік ғимараттары орналасқан Сент-Кэтрин көшесі бар. 1815-1817 жылдар аралығында салынған B санатындағы Купар Бург палаталары үш қабатты аркалық бұрыш пен дориялық кіреберіспен ерекшеленеді. Жанындағы округтік ғимараттар 1812-1817 жылдар аралығында салынған және Фифте Эдинбургтің Жаңа қаласындағы ғимараттар стилін қайталайтын жалғыз мысал ретінде бірегей болып табылады. B санатындағы Астық биржасы мұнарасы қала көкжиегінен көрінеді. Сент-Кэтрин көшесінің шығыс жағында классикалық грек стиліндегі Купар соғыс ескерткіші орналасқан, ол Карт-Хоуға қарап тұр. Бұл Джон Кинростың жетекші заманауи мүсіншілердің көмегімен салған бірнеше ескерткіштерінің бірі, Генри Снелл Гэмли жасаған Жеңіс мүсінінен басқа. Ескерткіш алғаш рет 1922 жылы фельдмаршал Эрл Хейг, ал 1950 жылы Эльгин графы Екінші дүниежүзілік соғыс ескерткішінің ашылуымен қайта ашылды. Классикалық стильдегі бұрынғы түрме ғимараты 1813-1814 жылдар аралығында салынған. Боннигейтте, Эйрдидің иесі салған A санатындағы Престон Лодж қаланың екінші ең көне ғимараты. Үй 1623 жылы салынған және батыс қабырғасындағы тасқа жазылған. 1702 жылы үйді Джеймс Престон кеңейтті, ал 1765 жылы Лондон алтын шебері Уильям Престон қайта жаңғыртты. Кейіннен, құрметті сэр Джеймс Престон 1775-1791 жылдар аралығында үйді иеленді, ол Купар ескі шіркеуінің пасторы болған кезде. Ғимараттың бастапқы дизайны Кульростағы Кульрос сарайынан шабыттанған деп есептеледі. Кросгейт бұрышында Джон Милннің 1870-71 жылдар аралығында "Купардың жұмысшы сыныбы" үшін механика институты ретінде салған C санатындағы Дункан институты орналасқан. Готика, шотланд және фламанд стильдерінің қосындысынан тұратын бұл ғимарат қалада өзінің бұрмаланған шпилімен танымал. Киркгейтте Купар ескі және Тарвит шіркеуі орналасқан, оны сәулетші Хэй Белл жобалаған. Бұл 1415 жылдан бастап санатталған A санатындағы шіркеу мұнарасы мен 1745 жылдан бастап санатталған B санатындағы негізгі шіркеу ғимаратынан тұрады. Мұнара Сент-Эндрюс монастырі құрған ескі Купар шіркеуінің жалғыз сақталған бөлігі. Қаланың оңтүстігінде A914 және A916 тас жолдарында A санатындағы Hill of Tarvit сарайы және жақын маңдағы Scotstarvit Tower орналасқан. Тарвит төбесі бұрын Вемисс залы деп аталған, оны 1692 жылы сэр Уолтер Брюс жобалаған. 1904 жылы үй сатылып кеткен кезде Роберт Лоримерге иесінің француз сәулетін көрсететін, қазіргі Вемисс залынан үлкен үйді жобалау тапсырылды. Бұл 1907-1908 жылдары аяқталып, қазіргі Тарвит төбесі деп аталды. Үйдің ішкі жабдығы иесінің антикалық жиһаздарға деген сүйіспеншілігін көрсетті, олар фламандтық гобелендері, V Людовик, XI Людовик, ағылшын және шотланд жиһаздарын қамтыды. Бұл Лоримердің ең жақсы жұмысы деп есептеледі. Қызметтік бөлмелер Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін отбасы қолданған бөлмелер мен жабдықтардың әртүрлілігін көрсетеді. Тарвит және Уолтон төбелері арасында орналасқан Scotstarvit Tower - жақсы сақталған қарапайым L-тәрізді 17 ғасырдың басындағы бес қабатты және шатырлы мұнара. Қаланың солтүстігінде 1942-1988 жылдар аралығында үкіметтік радиоқабылдау станциясы ретінде жұмыс істеген Хоклоу орналасқан.
The 2001 census reported a population of 8,506, which increased slightly to around 8,980 in 2008. The demographic make up resembles the rest of Scotland. The 30–44 age group formed the largest portion of the population (22%). The median age of males and females was 39 and 43 years respectively, compared to 37 and 39 years for the whole of Scotland. Reported places of birth were: until it closed and was sold to developers at the end of 2019. The historic town centre is the junction of Bonnygate and the Crossgate. This is where the town's mercat cross, is located with the original shaft being supported by a unicorn. It dates from 1683. To the east is St Catherine Street, home to the burgh chambers and county buildings, both designed by Robert Hutchison. The Category B listed Cupar Burgh Chambers, built between 1815 and 1817, contains a three story bow street corner and a doric entrance. The adjacent county buildings built between 1812 and 1817 are unique in Fife as the only example replicating the style of buildings in the New Town of Edinburgh. The Category B listed Corn Exchange tower can be seen across the town skyline. At the east end of St Catherine Street is the Category B listed Cupar War Memorial in a classical Greek style overlooking the Cart Haugh, one of several designed by John Kinross with assistance from leading contemporary sculptors, for the exception of the Victory statue which was done by Henry Snell Gamley. The memorial was first unveiled by Field Marshal Earl Haig in 1922 and then again for the addition of the World War II memorial in 1950 by the Earl of Elgin. classical style former prison building built between 1813 and 1814. On the Bonnygate, the Category A listed Preston Lodge built by the Laird of Airdrie is the town's second oldest building. The house was built in 1623 and is inscribed on a stone on the west wall. The house was extended in 1702 by James Preston and was remodeled by London goldsmith William Preston, in 1765. Later, the Reverend Sir James Preston occupied the house between 1775 and 1791, when he was the minister of the Cupar Old Parish Church. The original design of the building is believed to have been inspired by Culross Palace in Culross. Situated at the corner of the Crossgate, the Category C listed Duncan's Institute by John Milne, which was built 1870–71 as a mechanics' institute for the "working classes of Cupar" by Mrs Duncan. The building, a mixture of Gothic, Scottish and Flemish styles is recognised in the town for its twisted spire. On the Kirkgate is the Parish Church of Cupar Old and St Michael of Tarvit, designed by the architect, Hay Bell. This consists of the Category A listed Parish Church tower dating from 1415 and the Category B listed main church building from 1745. The tower is the only surviving piece of the old Cupar parish church, founded by the priory of St Andrews. To the south of the town on the A914 and A916 is the Category A listed Hill of Tarvit mansion house and nearby scheduled monument Scotstarvit Tower. The Hill of Tarvit was formerly known as Wemyss Hall, designed by Sir Walter Bruce around 1692. When the house was sold in 1904, Robert Lorimer was commissioned to design a bigger house compared to the existing Wemyss Hall to be able to hold the owner's French architecture. This was completed around 1907 and 1908, granting the present name Hill of Tarvit. The house's interior showcased the owner's love of antique furniture ranging from Flemish tapestries; Louis V; Louis XI; English and Scottish have been considered to be Lormier's best work. The service accommodation showcases the range of rooms and equipment used by a family, prior to the First World War. Situated between the Tarvit and Walton Hills, is Scotstarvit Tower, a well preserved simple L plan early 17th century tower house of five stories and an attic. To the north of the town is Hawklaw, which operated as a Government Radio Receiving Station between 1942 and 1988.
Бос уақыт
Купар қаланың оңтүстігінде, Тарвит төбесінде ерекше гольф алаңы орналасқан. Клуб 1855 жылдың 7 қарашасында құрылған. Купар гольф клубы тарихқа толы және әлемдегі ең көне тоғыз шұңқырлы клубтардың бірі болуы мүмкін. Hill Tarvit сарайындағы Kingarrock алаңында түпнұсқа үлгідегі хиккори сапты гольф таяқтары қолданылады. Купар спорт орталығында 25 метрлік жүзу бассейні, бадминтон, сквош корлары және фитнес залдары бар. Бассейн – Купар және аудандық жүзу клубының негізгі орны. Купарда 1884 жылы құрылған Купар крикет клубы бар. Клуб 2009 жылғы маусымда 125 жылдығын тойлайды. Кастлхилл қауымдастығы жергілікті топтарға, оның ішінде Купар фотоклубтарына, Купар суретшілер клубына, Купар және аудандық модельдік теміржол клубына үй иесі болып табылады. Олар Олд Кастлхилл бастауыш мектебі мен 11 Сент-Кэтрин көшесінде орналасқан. Купар сонымен қатар екі жылда бір рет өткізілетін Купар өнер фестиваліне де төңкерілген.
Білім
Купарда бір арнайы қажеттіліктері бар мектеп, бір орта мектеп, екі бастауыш мектеп, балабақша және ойын тобы бар. Cupar Pre-school Playgroup 1985 жыл шамасында ашылды. 2022 жылғы наурыз айының мәліметтері бойынша, олардың сайты жабылып қалғанын көрсетеді. Ferryfield Playgroup 1967 жылы Изобель Блэр өзінің Феррифилдтегі үйінде ашты. 1976 жылы ол Кастелхиллдегі ғимаратқа көшірілді (Кастелхилл бастауыш мектебімен шатастырмау керек). Westfield Family Nurture Centre 1981 жылы Кастлхилл бастауыш мектебінің құрамында ашылды, бірақ кейін дербес болды. Бұл Купардағы жалғыз балабақша. Кастлхилл бастауыш мектебі 1975 жылы қазіргі орнында оқушыларға есігін ашты, қаланың шетінде орналасқан және 420 оқушыға арналған. St Columbas R C бастауыш мектебі 2006 жылы ашылды. Ол Купардың және айналасындағы католик қауымына қызмет етеді, сондай-ақ католик емес оқушыларды да қабылдайды. Kilmaron мектебі күрделі қосымша қолдауға мұқтаж оқушыларға арналған. Ол 1964 жылы салынды және 3-18 жастағы оқушыларды қабылдайды. Carslogie Road көшесінде орналасқан Bell Baxter орта мектебі қала мен айналасындағы ауылдарға қызмет көрсетеді. Bell Baxter бастапқыда 1890 жылдан 2010 жылға дейін Вестпортта орналасқан. 1962 жылы Bell Baxter Carslogie Road көшесіне көшуді бастады, алдымен тек жоғары сынып оқушылары көшті. 2010 жылы Вестпорттағы ғимарат толығымен жабылды. Мектептегі оқушылар саны 2009 жылдың ақпан айында тіркеліп, 1620 оқушы деп есептелді. SRUC Elmwood (бұрынғы Elmwood College) қала мен айналасындағы аймақта үш негізгі кампустың орналасқан жері. Колледж гольф саласындағы зерттеулерде және жерге байланысты білім берудегі үздік орталық ретінде жоғары бағаланған. Жергілікті кәсіпкерлер SRUC ауылдық бизнес орталығының жұмысынан пайда көреді.
Көлік
Эдинбург пен Сент-Эндрюс, сондай-ақ Глазго мен Сент-Эндрюс қалаларын сағат сайын жедел автобус байланыстырады. Басқа бағыттар Стирлингтен және Купар арқылы түрлі жергілікті ауылдардан Сент-Эндрюске азырақ жиілікпен жүреді. Сондай-ақ, экспресс бағыты Кёрккалдиден Дандиге қала арқылы өтеді. Қала орталығынан оңтүстік-шығысқа қарай теміржол станциясы орналасқан. Бұл станция Шығыс жағалау магистральдық желісінде орналасқан және ScotRail және CrossCountry компанияларымен Эдинбург Уэверли мен Абердин арасында үнемі қызмет көрсетеді. Жақын станциялар Лейчарс қаласынан солтүстік-шығысқа, ал көршілес Спрингфилд (қызмет шектеулі) және Ледибанк қалаларынан оңтүстікке орналасқан. Ең жақын ірі халықаралық әуежай – Эдинбург әуежайы, ал ең жақын паромдық теңіз порты – Розит. Қала Шотландия және Солтүстік Ирландия атты жаяу әскер полкінің «С» эскадрильясына орналасқан. SNIY жеңіл кавалерия мүмкіндіктерін қамтамасыз етеді және оқу мақсатында Германия мен АҚШ-қа, сондай-ақ Ауғанстан, Ирак және Кипрдегі операцияларға барған. Бұрын олар FV107 Scimitar, FV105 Sultan және FV103 Spartan жеңіл брондалған машиналарын барлау үшін пайдаланған. Олар Леучарс станциясында (бұрынғы RAF Leuchars) орналасқан Корольдік шотландтық драгун гвардиясымен біріктірілген. Армия кадеттерінің күштері мен Әуе оқу корпусының 571 (Купар) эскадрильясы да қалада белсенді.