Кіріспе

Британдық эжекциялық және апатқа төзімді орындықтар өндірушісі Martin Baker Aircraft Company Limited – авиация үшін эжекциялық орындықтар мен қауіпсіздікке қатысты жабдықтарды өндіретін британдық компания. Компания бастапқыда ұшақтар өндіруші болған, бірақ кейін эжекциялық орындықтар саласындағы алғашқылардың бірі болды. Компанияның бас кеңсесі Англияның Букингемшир графтығындағы Хайер-Денхам қаласында орналасқан, ал тағы басқа филиалдары Францияда, Италияда және АҚШ-та бар. Martin Baker әлемнің 93 әуе күшіне эжекциялық орындықтармен қамтамасыз етеді. Martin Baker орындықтары 200-ден астам тұрақты қанатты және айналмалы типтегі ұшақтарға орнатылған, соңғысы Lockheed Martin F-35 Lightning II бағдарламасы. Martin Baker 2022 жылы 1945 жылғы алғашқы тірі эжекция сынағынан бері компанияның эжекциялық орындықтары арқасында 7674 адамның өмірі сақталғанын мәлімдеді. Martin Baker сонымен қатар тікұшақтар мен тұрақты қанатты ұшақтарға арналған «апатқа төзімді» орындықтарды да өндіреді. 2012 жылғы мәліметтер бойынша, 20000-нан астам апатқа төзімді орындықтар жеткізілді. Martin Baker компаниясы 1979 жылдың күзінен бері марқұм сэр Джеймс Мартиннің егіз ұлдары басқаратын отбасылық бизнес ретінде жұмыс істеп келеді. «Мартиннің ұшақ фабрикасы» Джеймс Мартин мен капитан Валентин Бейкердің қаржылық көмегімен Денхемде құрылған. Компания Мартиннің ұшақ құрылысына қатысты патенттелген жобаларын пайдаланып, MB 1 ұшағының прототипін жасады. 1934 жылдың 17 тамызында ұшақтарды дамыту жұмысын жалғастыру үшін Martin Baker Aircraft Company құрылды. Мартин мен Бейкер 1930 жылдардың басында MB 1 деп аталған екі орындық, төмен қанатты монопланды ұшақты жобалады. Ол ұшқыш пен жолаушы арасында орналасқан қозғалтқышпен және тік бұрышты винтпен жабдықталған. Жоба қаржылық шектеулерге байланысты тоқтатылды, бірақ ұшақ корпусы мен қозғалтқыш орнатылуы аяқталды. Martin Baker Рауль Хафнер жобалаған автогироны да құрастырды. Бұл олардың алғашқы толық жобасы болды және кейін капитан Бейкер оны Хестон әуежайында сынақтан өткізді. 1935 жылы Мартин мен Бейкер екі орындық жеңіл саяхалық ұшақты – Martin Baker MB 1 жобалап, ұштырды. Олардың алғашқы әскери жобасы – 1938 жылы ұшқан Napier Dagger қозғалтқышымен жабдықталған Martin Baker MB 2 истребителі болды. Бұл жоба әуе министрлігінің F.5/34 талаптарына сәйкес тропиктік аймақтарда қолданылатын ұшақтарды жасау мақсатымен жеке компания жасаған. MB 2 сынақтан өтті, бірақ ол да, F.5/34 стандартына сәйкес жасалған басқа жобалар да қабылданбады. Martin Baker MB 3 (1942): Napier Sabre қозғалтқышымен жабдықталған алты зеңбірекпен қаруланған истребитель. Бейкер прототипті сынақтан өткізу кезінде апатқа ұшырап қаза тапты. Martin Baker MB 6 (1945): Екінші дүниежүзілік соғыстағы реактивтік истребитель жобасы, иілмелі қолмен және серіппелі эжекциялық орындықпен жабдықталған. Martin Baker MB 7 (1946) Black Bess: соғыстан кейінгі жойғыш/жоғары жылдамдықты сынақ ұшағының тұжырымдамасы. Кішкентай ұшатын модельдер жасалды, бірақ жоба 1947 жылы тоқтатылды. Martin Baker екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ұшақтардың құрамдас бөліктерін, соның ішінде Hispano Mk II автокөліктік зеңбірегінің оқ-дәрі таспадаларын жаңарту және Supermarine Spitfires ұшақтарына арналған броньды орындықтарды жасады. Джеймс Мартин сонымен қатар бомбалаушы ұшақтарының қанаттарына орнатылатын жарылғыш бұрандаларды жобалап, жасады, олардың көмегімен көптеген ұшақтарды құтқаруға мүмкіндік берді. 1944 жылы компанияға Ұшақ өндірісі министрлігі жоғары жылдамдықты ұшақтардан қауіпсіз шығу үшін эжекциялық жүйелерді зерттеуді тапсырды.

Шығарушы орындықтар

Мартин Бейкер 1934 жылдан бастап, Германия мен Швеция 1938 жылы ұқсас жүйелерді ұсынғанға дейін бірнеше жыл бұрын, катапульталық орындықтарды зерттеді. Компания жарылғыш күшпен жұмыс істейтін катапульталық орындық ең жақсы шешім деп қорытынды жасады. Атап айтқанда, 1942 жылы MB 3 ұшағының сынақ ұшуы кезінде Бейкердің қазасы Мартинге қатты әсер етті, нәтижесінде пилоттардың қауіпсіздігіне басты назар аударылып, компанияның кейіннен қайта ұйымдастырылуына себеп болды, ол негізінен катапульталық орындықтарға бағытталды. 1944 жылы Джеймс Мартинге Ұшақ өндірісі министрлігі истребитель ұшқыштарының ұшақтан қашу әдістерін әзірлеуді тапсырды. Адам денесінің жоғары үдеуге төтеп беру шегін анықтау үшін зерттеулер жүргізілді. Бірінші манекенді сынақ 1945 жылғы 20 қаңтарда жасалды, ал төрт күннен кейін компанияның тәжірибелі шебері Бернард Линч алғашқы "тікелей" сынақтан өтті, ол 4 фут 8 дюйм (шамамен 142 см) биіктікке дейін атылды. Тағы үш сынақта патронның қуаты біртіндеп арттырылды, нәтижесінде 3 метрлік биіктікке жетті, сол кезде Линч айтарлықтай физикалық дискомфорт сезінгенін хабарлады. Линч 1946 жылғы 24 шілдеде алғашқы катапульталық орындықты сәтті сынақтан өткізді. Ол Оксфордширдегі Чалгроув әуежайының үстінен 8000 фут (2438 м) биіктікте, IAS жылдамдығымен ұшып бара жатқан Gloster Meteor ұшағынан катапульталанды. Martin Baker-дің бірінші өндірістік катапульталық орындығы, 'Pre Mk 1' үлгісі, Saunders Roe SR. A/1 прототипіне орнатылды. Британдық ұшқышпен жасалған алғашқы нақты қолданылудағы катапульталық орындық 1949 жылғы мамыр айында Armstrong Whitworth A. W.52 ұшу қанатының эксперименталды ұшағында қолданылды. Мартин Бейкер төмен биіктікте және жылдамдықтарда қолдануға мүмкіндік беретін, катапульталық орындықтың жұмыс аймағын кеңейтуде алғашқы қадам жасады, бұл 1961 жылы "нөл-нөл" мүмкіндігін дамытуға әкелді.

Операциялар

Martin Baker компаниясы Oxfordshire-дегі Chalgrove әуеайлағын эжекциялық орындықтарды сынау үшін пайдаланады. 2016 жылы Казо әуе базасында эжекциялық сынақтар жүргізілді; олар үшін компанияның Meteor ұшақтары Чалгроувтан Францияға ұшырылды. Компаниядағы екі Gloster Meteor T.7 ұшағы, WL419 және WA638, ұшу сынақ платформалары ретінде қолданылады. Эжекциялық орындықтарды әзірлеудің бастапқы кезеңдерінде пайдаланылған тағы бір Meteor (WA634) RAF Cosford әуе күштері мұражайында сақтаулы.

Құлақты тігіс

Мартин Бейкер сонымен қатар "Эжекциялық галстук клубына" демеушілік етеді, оның мүшелеріне – галстук, жапсырма, сертификат, галстук инесі және мүшелік картасын, Мартин Бейкердің катапульталық креслосы арқылы өмірі сақталғандарға ұсынады. Компания сонымен қатар Bremont компаниясымен серіктесіп, клуб мүшелері үшін лимиттік сағат шығарды. Сағат жеке сатып алынуы тиіс, бірақ Мартин Бейкер оның бағасын субсидиялайды. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, 1957 жылы құрылғаннан бері клубқа 6000-нан астам адам тіркелген.

Қызыл жебелер ұшқышы оқиғасы

2011 жылы Red Arrows ұшқышы, флот-лейтенант Шон Каннингэм, RAF Скамптон әуежайының жерінде "Хоук Т1" ұшағынан катапульданып шықты. Парашюті ашылмады және Каннингэм қаза тапты. 2018 жылдың 22 қаңтарында компания директоры Джон Мартин 1974 жылғы Еңбекті қорғау және қауіпсіздік туралы заңның 3(1) тармағын бұзғаны үшін кінәлі екенін мойындады. Ол компанияның 1990 жылдан бері катапульдау орнатылымында техникалық мәселе бар екенін білгенін, бірақ RAF-қа хабарламағанын мойындады. Компания денсаулық пен қауіпсіздік ережесін бұзғанын мойындады, себебі ұшақтағы бұранданы тым қатты бұрау туралы RAF-қа жазбаша ескерту жібермеген.