Кіріспе

Currier and Ives) – 1835 жылдан 1907 жылға дейін Нью-Йорк қаласында жұмыс істеген американдық гравюра фирмасы. Натаниел Курьер құрған компания, жаңалықтарға, танымал мәдениетке және американдық өмір салтына негізделген қолмен боялған, арзан литографиялық туындыларды жобалап, сатты. Өзін "арзан және танымал гравюралардың Grand Central Depot" деп жарнамалаған компанияның атауы 1857 жылы Джеймс Мерит Айвс қосылғаннан кейін "Курьер және Айвс" деп өзгертілді. Ұзақ жылдар бойы ең көп сатылған сериялардың бірі – Darktown Comics литографиялары болды.

Тарих

Натаниел Курриер (1813–88) 1813 жылғы 27 наурызда Массачусетс штатының Роксбери қаласында төрт баланың екіншісі болып дүниеге келді. Оның ата-анасы Натаниел мен Ханна Курриер алыс туыстар болған, қарапайым және қанағатқа толы өмір сүрген. Натаниел сегіз жасқа келгенде қайғылы оқиға орын алды – әкесі күтпеген жерден қайтыс болды, соның салдарынан Натаниел мен оның он бір жасар інісі Лоренцо отбасын асырауға міндеттелді: алты жасар қарындасы Элизабет, екі жасар інісі Чарльз және анасы. Натаниел отбасын күтін үшін түрлі жұмыстар істеді, ал он бес жасында Бостон қаласындағы Уильям мен Джон Пендлтонның литография шеберханасында шәкірт болып, өмірлік мансабын бастады. 1833 жылы, жиырма жасында, ол Филадельфияға көшіп, белгілі гравёр және баспагер М. Э. Д. Браунмен келісімшарт бойынша жұмыс істеді. Курриердің алғашқы литографиялары 1834 жылы жергілікті Нью-Йорк баспагері Стодартпен құрған серіктестігінің нәтижесінде «Стодарт және Курриер» деген атпен жарық көрді. Екеуі де «тапсырыс» басып шығаруға маманданған, музыкалық қолжазбалар сияқты түрлі баспа өнімдерін жасады. Курриер олардың бизнес-жобасының экономикалық нәтижесіне қанағаттанбады және 1835 жылы серіктестікті тоқтатты. Ол 1856 жылға дейін «Н. Курриер, литограф» деген атпен жеке жұмыс істеді. 1835 жылы ол Нью-Йорк қаласының сауда ауданындағы өртті бейнелейтін литография жасады. «Саудагерлер биржасы» басылымы төрт күн ішінде мыңдаған данаға сатылды. Курриер ағымдағы жаңалықтарға сұраныс бар екенін түсінді, сондықтан ол жергілікті және ұлттық оқиғаларды суреттейтін бірнеше апаттық баспалар мен басқа да арзан литографияларды шығарды, мысалы, «1835 жылғы 15 мамыр күні таңғы сағат 02:00-де құлап, 50 адамды көміп, олардың 40-ы өмірлерін сақтап қалған Жаңа Орлеандағы «Планер» қонақ үйінің қираған жері». 1840 жылы ол ««Лексингтон» бу кемесінің қорқынышты өрті» атты туындысын жасады, ол өте сәтті болды, соның нәтижесінде оған «Нью-Йорк Сан» газетінде апталық қосымша берілді. Сол жылы Курриер фирмасы тапсырыс бойынша басып шығарудан тәуелсіз баспа ісіне көшуді бастады.

Айвспен серіктестік

Currier and Ives атауы алғаш рет 1857 жылы пайда болды, ол кезде Currier компанияның бухгалтері және есепшісі Джеймс Меритт Айвсты (1824–95) серіктес болуға шақырды. Айвс 1824 жылдың 5 наурызында Нью-Йорк қаласында дүниеге келді және 1852 жылы Кэролайн Кларкқа үйленді. Ол Натаниелдің бауыры Чарльз Кьюриердің қарындасының күйеуі еді, және Айвсты бауырына ұсынған Чарльз болды. Натаниел Кьюриер Айвстың бизнесіне берілгендігін, көркемдік білімін және халықтың не қалағанын түсіну қабілетін байқады. Жас адам фирманың басқарушы директоры болып тез тағайындалды, ол есеп жүргізуді жаңғырту, қорларды қайта ұйымдастыру және баспа процесін оңайлату арқылы бизнестің қаржылық жағын басқарды.

Фирманың

"Курьер мен Айвс" фирмасы өзін "арзан және танымал гравюралардың баспашылары" деп атады. 72 жыл бойы жұмыс істеген фирмада кем дегенде 7500 литография жарық көрді. Суретшілер 64 жыл бойы (1834–1895) аптасына екі-үш жаңа бейне шығарып, қолмен боялған литография арқылы миллионнан астам дана шығарды. Бастапқы суреттер үшін Курьер мен Айвс сол кездегі көптеген белгілі суретшілердің, соның ішінде Джеймс Э. Баттерсворт, Джордж Иннесс, Томас Наст, Истман Джонсон және басқалардың жұмыстарын пайдаланды. Алғашқы литографиялар қара түсті болып басылып, содан кейін қолмен боялды. Жаңа техникалар дамыған сайын, баспагерлер толық түсті литографияларды шығара бастады, олар бірте-бірте жұмсақ, суретшінің жұмысына жақын әсер беретін болды. Джон Камерон, Фанни Палмер және басқалар сияқты шебер литографтар өздерінің жұмыстарымен танылып, маңызды туындыларға қол қойды. А. Ф. Тайт сияқты суретшілер олардың суреттері литография түрінде қайта жарияланғанда әйгілі болды. Currier and Ives – АҚШ-тағы ең өнімді және сәтті литография компаниясы. Оның литографиялары американдық өмірдің барлық салаларын бейнеледі, соның ішінде аң ауру, балық аулау, кит аулау, қалалық өмір, ауылдық пейзаждар, тарихи оқиғалар, клипер кемелер, яхталар, пароходтар, Миссисипи және Гудзон өзендерінің көріністері, теміржолдар, саясат, комедия, алтын өндірісі, қысқы көріністер, өмір туралы ойлар, портреттер және натюрморттар суреттелген. Фирма Нью-Йорктегі Спрайс-стрит, 33 үйдің үш қабатын алып тұрды: үшінші қабатта қолмен басқарылатын баспа машиналарын орналастырды. Төртінші қабатта суретшілер, тас кесетін жұмысшылар және литографтар жұмыс істеді. Бесінші қабатта бояушылар жұмыс істеді. Кішкентай туындылар 5-ден 20 центке дейін, ал үлкендері 1-ден 3 долларға дейін сатылды. Currier and Ives фирмасы Нью-Йорктегі бас кеңсесінен баспаларын арбада сатушылар, сатушылар және кітап дүкендері арқылы сату үшін кеңейді. Фирма бөлшек және көтерме саудамен айналысып, елдің және Лондондағы сауда орындарын құрды. Ол сондай-ақ пошта арқылы (тек алдын ала төленген тапсырыстар бойынша) және халықаралық деңгейде Лондон кеңсесі мен Еуропадағы агенттер арқылы тауар сатты. Оффсеттік басу және фотогравюраның жақсаруына байланысты литографияға деген қоғамдық сұраныс бірте-бірте төмендеді.

Расистік литографиялар

Керриер мен Айвс, американдық орта таптық тұтынушыны бағыттап, 19 ғасырдағы АҚШ-тағы құндылықтардың "бейнеленген тарихын" жасады, оған сол кездегі расизм де кірді. Альберт Барагванаттың сөзіне сәйкес, Керриер мен Айвс жасаған шамамен 500 "комедиялық гравюраның" жартысынан астамы "Darktown Comics" деп аталатын, олардың әзілі осырақы пародияға негізделген. J. Майкл Мартинездің мәліметінше, осы серияның әр туындысы жақсы сатылымға ие болды. Томас Уорт бұрынғы Бостандық мүсінінің суретін қайта жасады, олардың "Darktown Comics" сериясының бір бөлігі ретінде шам ұстаған "мамми" кейіпкеріне ұқсас афроамерикандық әйел бейнесін пайдаланды.