Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Соколька (польск. Sokółka, бел. Саколка, лит. Sakūlka) – Польшаның солтүстік-шығысындағы қала, Подляк воеводіндегі Соколька ауданының орталығы. Бұл Варшава–Бялысток–Гродно халықаралық теміржол бағытындағы маңызды торап, Сувалки және Литва шекарасына қосымша байланыстар бар.
Sokółka (; , , ) is a town in northeastern Poland, seat of the Sokółka County in Podlaskie Voivodeship. It is a busy rail junction located on the international Warsaw–Białystok–Grodno line, with additional connections which go to Suwałki and the Lithuanian border.
Тарих
Елді мекен Кнышин мен Гродноны байланыстыратын жол бойында орналасқан патшалық ауыл ретінде құрылған. Соколькаға 1609 жылы патша Зигизмунд III Ваза қала құқықтарын берді. Ол Беласток пен Гродно арасындағы аймақтағы қаңтар көтерілісін ұйымдастырушылардың бірі болды. 1873 жылы Соколькада Александр Богданов дүниеге келді, ол көп салалы ғалым және революционер болды. Партияның алғашқы жылдарында ол большевиктер партиясының басшылығы үшін Лениннің басты қарсыласы еді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін, 1918 жылы Польша тәуелсіздігін қайтарып алып, қаланы өз бақылауына алды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Польшаға кеңес әскерлерінің басып кіруі кезінде Соколька 1939 жылдың 21 қыркүйегінде Қызыл Армия тарапынан басып алынды, содан кейін Кеңес Одағы оны оккупациялады. 1939 жылдың 14 қарашасында ол Белоруссия КСР-іне қосылды және Белорус КСР-інің Беласток облысының құрамына кірді. Соколькадан бірнеше поляктар, оның ішінде қала әкімі, 1940 жылдың сәуір-мамыр айларында НКВД жасаған Катынь қырғынында қаза тапты. Соколька 1941 жылдың маусымынан 1944 жылдың 24 шілдесіне дейін неміс оккупациясы астында болды. Ол нацистік Германияның Белосток округінің бөлігі ретінде басқарылды. Немістер поляк еврейлерін түрмеге қамау үшін Соколька геттосын құрды. Гетто Холокост кезінде басқа еврей геттолары сияқты, өлім лагерлеріне депортация жасау үшін транзиттік пункт ретінде қызмет етті. Кринки, Янув, Чижев және Зареби Косцельне сияқты айналасындағы барлық ауылдар мен қалалардан еврейлер осы жерге әкелінді. Барлығы 8000-9000 адам қаза болды. Басты синагог қиратылды. Яһуди қауымы қайта құрылмады. 1944 жылдың 24 шілдесінде Қызыл Армияның 2-ші Белоруссия майданының әскерлері қаладан неміс оккупациялық күштерін ығыстырып шығарды.
The settlement was founded as a royal village located on the route connecting Knyszyn and Grodno. Sokółka was granted town rights by King Sigismund III Vasa in 1609. He was one of the main organizers of the January Uprising in the territory between Białystok and Grodno. In 1873 Sokolka was the birtplace of Alexander Bogdanov, polymath and revolutionary, who was a serious rival to Lenin for leadership of the Bolshevik Party in its early years. Following World War I, in 1918, Poland regained independence and control of the town. In the course of the Soviet invasion of Poland at the start of World War II, Sokółka was captured by the Red Army on 21 September 1939, and then occupied by the Soviet Union under which it was annexed into the Byelorussian SSR on 14 November 1939. It was administered as a part of the Belastok Region of the Byelorussian SSR. Several Poles from Sokółka, including the town's mayor, were murdered by the NKVD in the large Katyn massacre in April–May 1940. Sokółka was under German occupation from June 1941 until 24 July 1944. It was administered as a part of the Bialystok District of Nazi Germany. The Germans established the Sokółka Ghetto for the imprisonment of Polish Jews. The ghetto served as staging point for deportations to death camps during the Holocaust similar to most Jewish ghettos across the occupied country. The Jews of all surrounding villages and towns including Krynki, Janów, Czyżew, and Zaręby Kościelne were kept there. In total, 8,000–9,000 people were murdered. The main synagogue was destroyed. The Jewish community was not restored. On 24 July 1944, troops of the 2nd Belorussian Front of the Red Army dislodged the German occupying forces from the town.
Көлік
Соколка S19 тас жолында орналасқан, оның бір бөліктері (жергілікті бөлігі де бар) 2021 жылға дейін салынып жатыр. Қалада сондай-ақ теміржол станциясы да бар.
Sokółka is located on the S19 highway, parts of which (including the local part) are still under construction (as of 2021). There is also a train station in the town.
Спорт
Жергілікті футбол клубы — Сокол Соколка. Ол төменгі лигаларда өнер көрсетеді.
The local football club is Sokół Sokółka. It competes in the lower leagues.