Сураж қаласының тарихы мен географиясы

Кіріспе

Сураж – Польшаның солтүстік-шығысында орналасқан қала, Подляк воеводствосының құрамында. Бұл қала Биялысток округіндегі Сураж әкімшілік орталығы болып табылады. Ұзақ және бай тарихы бар Сураж, Польша Корольдігінің патшалық қаласы болған, қазіргі таңда 1012 тұрғыны бар (2012 жылдың 30 маусымындағы мәлімет бойынша) елдегі ең кішкентай муниципалитеттердің бірі.

Тарих

Сураж тарихы 11 ғасырға дейін барып жетеді, ол кезде Нарев өзенінің оң жағалауында қорғаныс бекінісі салынған. 1390 жылы король Владислав II Ягелло Суражды, аймақтағы басқа қалалармен бірге, Мазовияның Варшава герцогы Януш I-ге тапсырды. Сураж қамалы 1392 жылғы Тевтон орденінің жылнамасында айтылады, ол Ұлы магистр Энгельхард Рабе әскерлерімен қиратылған. 15 ғасырдың соңында кірпіш мұнарасы және түрмесі бар жаңа қамал салынды. Қала Швецияның Польшаға басып кіру кезінде (1655-1660) қирады. Сураж 1445 жылдың 16 қыркүйегінде король Казимир IV Ягеллоннан Магдебург құқықтарын алды. 1520 жылы ол Бельск Подляски жеріндегі округтің орталығына айналды, ал 1569 жылы Люблин униясынан кейін Сураж Польша Корольдігіне қайта қосылды. Польшаның бөлінуіне дейін ол Польша Корольдігінің Кіші Польша провинциясындағы Подляск воеводствосының құрамында әкімшілік орталық болды. Қалада үш қауым – поляктар, еврейлер және русиндер – тұрды. Польшаның үшінші бөлінісінен кейін, 1795 жылы, қала Пруссияға қосылды және жаңа құрылған Жңа Шығыс Пруссия провинциясының бөлігі болды. 1807 жылы Наполеон Пруссияны жеңгеннен кейін, Тильзит шарты бойынша бұл аймақ Ресей империясына өткізілді. Оның аумағы 1863-1864 жылдардағы Польшаның қаңтар көтерілісінің маңызды орталықтарының бірі болды. Польшалық көтерілісшілердің бір бөлімі қалаға кіріп, көтеріліс басталғаннан кейін көп ұзамай, 1863 жылдың 22-23 қаңтары түнінде орыстармен жеңіске жетіп шайқасты. 1863 жылдың 8 ақпанында және 13-14 мамырында қосымша қақтығыстар болды. Көтерілістен кейін орыстар тұрғындарға ауыр салықтар салды, нәтижесінде қала халқы тез азайды. Бұған қоса, Санкт-Петербург-Варшава теміржолының (1862) салынуы Сураждың құлдырауын күшейтті. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қала Германия әскерлерімен басылып алынды. Соғыстан кейін Польша тәуелсіздігін қайта алды және қаланы өз бақылауына қойды. 1921 жылғы Польша халық санағына сәйкес, халықтың 94,2% поляктарды, ал 5,6% еврейлерді құрады. 1939 жылдың қыркүйегінде Германия мен Кеңес Одағының Польшаға бірлескен шабуылынан басталган Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қала 1941 жылға дейін Кеңес Одағы, содан кейін 1944 жылға дейін Германияның оккупациясы астында болды. Содан кейін ол Польшаға қайтарылды. 1944-1975 жылдары қала әкімшілік жағынан «үлкен» Беласток воеводствосының, ал 1975-1998 жылдары «кішкентай» Беласток воеводствосының құрамына кірді.

The history of Suraż dates back to the 11th century, when a defensive gord was established on the right bank of the Narew river. In 1390, King Władysław II Jagiełło handed Suraż, together with other towns in the area, to Mazovian Duke Janusz I of Warsaw. The Suraź Castle is mentioned in a 1392 Teutonic Knights chronicle, when it was destroyed by forces of Grand Master Engelhard Rabe. Some time in the late 15th century, a new castle was built, with a brick tower, and a prison. The castle was destroyed during the Swedish invasion of Poland (1655 1660). Suraż received Magdeburg rights on September 16, 1445, from King Casimir IV Jagiellon. In 1520, it became seat of a powiat in the Land of Bielsk Podlaski, and in 1569, following the Union of Lublin, Suraż was transferred back to the Kingdom of Poland. Until the Partitions of Poland, it was administratively located in the Podlaskie Voivodeship in the Lesser Poland Province of the Kingdom of Poland. The town was inhabited by three communities Polish, Jewish and Ruthenian. Following the Third Partition of Poland, in 1795, the town was annexed by Prussia, and made part of the newly formed province of New East Prussia. On defeat of Prussia by Napoleon in 1807 at the following Treaty of Tilsit the area was part of the territory ceded to the Russian Empire. Its area was one of the centers of the Polish January Uprising of 1863–1864. A Polish insurgent unit entered the town and fought a victorious battle against the Russians already on the night of January 22–23, 1863, shortly after the uprising broke out. Further clashes took place on February 8, 1863 and May 13–14, 1863. After the rebellion, the Russians imposed heavy taxes on its residents, and the population of the town rapidly declined. Furthermore, construction of the Saint Petersburg–Warsaw Railway (1862) bypassed Suraż, which deepened its decline. During World War I, the town was occupied by Germany. After the war, Poland regained independence and control of the town. According to the 1921 Polish census, the population was 94.2% Polish and 5.6% Jewish. Following the joint German Soviet invasion of Poland, which started World War II in September 1939, the town was occupied by the Soviet Union until 1941, and then by Germany until 1944. Afterwards it was restored to Poland. From 1944 to 1975, it was administratively part of the "large" Białystok Voivodeship, and then from 1975 to 1998, it was part of the "small" Białystok Voivodeship.