Польшаның Плонск қаласының тарихы

Кіріспе

Польшаның Мазовия воеводствосындағы жер

Тарих

Археологиялық зерттеулерге сәйкес, Плоньск бекінісі 10 ғасырдың соңында ертедегі Польша мемлекетінің құрамында салынған. 1155 жылға жатқан бұл жазба Плоньск қаласының бар екендігін растайтын алғашқы тарихи дерек. Қаланың төңірегінде тұрғындар тобы қалыптасты, олардың көпшілігі бастапқыда егіншілікпен айналысты. Ортағасырлық Пяст әулетінің Польшаны билеу кезеңіндегі үзіліс салдарынан, ол Мазовия және Плоцк герцогтықтарының құрамына кірді, содан кейін Польша Корольдігінің қаласына айналды, әкімшілік жағынан Ұлы Польша провинциясындағы Плоцк воеводтығында орналасқан. 1400 жылы Мазовияның IV Семовиті қалаға Челмно құқығын берді, одан кейін қалаға саудагерлер мен шеберлер келе бастады. Плоньск Торунь мен Бжесць қалаларын байланыстыратын сауда жолында орналасқан. 20 ғасырдың басында 10 мың халқы бар қаланың тұрғындары поляктар мен еврейлерге тең бөлінген. Бұл қала киім өнеркәсібінің орталығы болды. Еврейлер көбінесе қала ішінде тұрды, ал поляктар көбірек шашырап, ауылдық жерлерде қоныстануға бейім болды. 1886 жылдың 16 қазанында Давид Бен-Гурион Плоньск қаласында дүниеге келді. Ол сияқты, қаланың көптеген еврей тұрғындары да еврей халқының өз Отаны болуы идеясымен ынталандырылып, Палестинаға көшіп кетті. 1920 жылдың 14-17 тамызында поляктар советтік басқыншылық кезінде қаланы сәтті қорғады. 1939 жылдың қыркүйегінде Екінші дүниежүзілік соғысты бастарған Германия мен Совет Одағының бірлескен шабуылы кезінде Германия қалаға басып кірді, ал Einsatzgruppe V халыққа қарсы түрлі қылмыстар жасау үшін қалаға келді. Германиялық оккупация кезінде қала тікелей нацистік Германияның құрамына қосылды және Плонен деп аталды. Немістер қалада сот түрмесін құрып, басқарды. 1940 жылы оккупанттар 1000-ге жуық полякты қуғынға шығарды, олардың үйлері мен шеберханалары Lebensraum саясаты аясында неміс отарлаушыларына берілді. 1940 жылдың қыркүйегінде қала мен айналасындағы аудандардан еврейлер геттоға қамалды. Көп ұзамай тиф эпидемиясы басталды. Геттода аурухана, науқастарға арналған монша, дәріхана және халық асханасы ұйымдастырылды. Барлығы 12 мың еврей геттода тұтқын болды және 1942 жылдың қазан айынан бастап олар Аушвиц қырып-жою лагеріне жіберілді. 1943 жылы Берлинде немістер жергілікті поляк қарсылық қозғалысының алты мүшесін соттады, олардың кейбіреулерін өлім жазасына кесті, ал қалғандарын түрмеге қамады. 1945 жылдың 16-18 қаңтарында, шегінуге асыққан неміс полициясы қалада 78 полякты қырғынға ұшыратты. Қала 1975 жылдан 1998 жылға дейін Циханов воеводтығының құрамында болды.

According to archaeological research, the Płońsk stronghold was built in the late 10th century within the early Polish state. Dating back to 1155, is the first historical record confirming the existence of Płońsk. Around the castle a group of inhabitants was formed, most of whom initially worked on the land. As a result of the fragmentation of medieval Piast ruled Poland, it was part of the duchies of Masovia and Płock, and then it was a royal town of the Polish Crown, administratively located in the Płock Voivodeship in the Greater Poland Province. In 1400, Siemowit IV of Masovia, granted it town rights under Chełmno law, then merchants and craftsmen started to come to the town. Płońsk was located on a trade route connecting Toruń with Brześć. In the early twentieth century, the population of 10,000 was equally divided between Poles and Jews. It was a centre of the garment industry. The Jews lived mostly within the city, whilst the Poles were more scattered and tended to live in the countryside. On the 16th October 1886 David Ben Gurion was born in Płońsk. Like him, also many other Jewish residents of the city immigrated to Palestine for Zionist reasons, spurred on by the idea of building a Jewish homeland. On August 14–17, 1920, the Poles successfully defended the town during a Soviet invasion. During the joint German Soviet invasion of Poland, which started World War II in September 1939, Germany invaded the town and the Einsatzgruppe V entered the town to commit various crimes against the populace. Under German occupation the town was annexed directly to Nazi Germany and was renamed Plöhnen. The Germans established and operated a court prison in the town. In 1940, the occupiers expelled around 1,000 Poles, whose houses and workshops were then handed over to German colonists as part of the Lebensraum policy. In September 1940, Jews from the town and the surrounding areas were imprisoned in a ghetto. Soon a typhus epidemic broke out. A hospital, a bathhouse for the sick, a pharmacy, and a folk kitchen were organized in the ghetto. In total, 12,000 Jews were prisoners of the ghetto and from October 1942, they were sent to the Auschwitz extermination camp. In 1943 in Berlin, the Germans sentenced six members of the local Polish resistance movement, some to death. On January 16–18, 1945, shortly before retreating, the German police carried out a massacre of 78 Poles in the town. The town was administratively part of the Ciechanów Voivodeship from 1975 to 1998.

Көлік

Плоньск Польшаның S7 тас жолының (2022 жылдың ақпан айына дейін жартылай құрылыста болған) және №10 және №50 ұлттық тас жолдарының тоғысқан жерінде орналасқан. Қалада сондай-ақ теміржол станциясы бар.