Кіріспе
Делавэр және Нью-Джерсидегі паром жүйесі
Кейп-Мэй – Льюс паром – АҚШ-тағы паром жүйесі, ол Нью-Джерсидің Солтүстік Кейп-Мэйін Делавэр шығанағы арқылы Леуеспен байланыстырады, қашықтығы 17 миль (27 км). Бұл паром АҚШ 9-шы бағытының бөлігі болып табылады және Атлант мұхитына құятын Делавэр өзені – Делавэр шығанағы су жолының соңғы кесімі. Делавэр мен Нью-Джерси арасындағы екі тікелей өткелдің бірі – осы паром, ал екіншісі – Делавэр ескерткіштік көпірі.
Жүйе
Делавэр өзені мен шығанағы басқармасы (DRBA) басқаратын Кейп-Мэй–Льюс паром кемесі үш паромдық кемеден және екі терминалдан тұрады. Оның жұмысы Кейп-Мэй терминалында орналасқан, ол іс жүзінде Кейп-Мэй каналының солтүстік жағалауындағы Солтүстік Кейп-Мэйде орналасқан. Паркке кіретін үш кеме көліктерді (жеңіл автокөліктер, автобустар, тіркемелі үйлер, жүк көліктері, мотоциклдер және велосипедтер) және жаяу жолаушыларды тасымалдайды. Әрқайсысы шамамен 100 көлікті сыйдырады, және танымал жазғы демалыс күндері алдын ала толып кетеді (бірақ жолаушылар сыйымдылығы көбінесе тола бермейді). Алдын ала брондау қабылданады. Көліктер екі жақтан терминалға кіргенде, олар жол төлемін жасап, билет алады және паромға шақырылғанша кезекте күтеді. Кеме ішінде көліктердің қозғалмауы үшін дөңгелектерді тоқтату құралдары қолданылады. Паром келгеннен кейін көліктер кемеден шығып, терминалдан негізгі жолға шығады. Пароммен саяхат шамамен 85 минутқа созады. Компанияның сайтында көрсетілгендей, қарымды саяхат шамамен үш сағатқа созылады. Паром үш маяқтың көрінісін ұсынады: Нью-Джерсидегі Кейп-Мэй маяғы, және Льюс маңындағы Рефьюдж-Харбор маяғы мен Делавэр-Брейквотер шығыс ұшы маяғы. Паром терминалдарының ғимараты 2000–2001 жылдары күрделі жөндеуден өтті. 1988 жылы салынған ескі құрылыстың орнына жаңа Кейп-Мэй терминалы салынды. Сондай-ақ 1988 жылы салынған Льюс терминалы да кеңейтіліп, жаңартылды. Қазіргі таңда екі терминалда да ерекше көзге түсетін «мұнаралар» бар, олар лифттер мен баспалдақтарды қамтиды, бұл терминал ғимараттарын шынымен жабық жолдармен байланыстырады. Бұл жолдар жаяу жолаушыларға көліктер төменгі палубаға кірмей, тікелей екінші палубаға өтуге мүмкіндік береді. Паром US 9 жолының бөлігі болғандықтан, ол АҚШ автомобиль жолдары жүйесіне енгізілген. Кемелерді пайдаланатын тағы бір АҚШ жолы – Мичиган көлі арқылы өтетін SS Badger кемесі бар 10-шы АҚШ жолы. Бағыттар бойынша қарағанда, пароммен жүру Делавэр шығанағын айналып өтуден және Нью-Джерсидің ақылы жолы, Делавэр ескерткіштік көпірі, US 13 және DE 1 сияқты жолдар мен көпірлерден аулақ болуға мүмкіндік береді. Терминал ғимараттарында сыйлық дүкендері, тағам сататын орындар, барлар, мейрамханалар, билет сату және ақпарат беру кассалары, сондай-ақ кейде тарихқа немесе өнерге арналған көрмелер ұйымдастырылады.
Қазіргі автопарк
Қазіргі үш кеме сыртқы түрімен әрқайсысы ерекшеленгенімен, бастапқыда бірдей техникалық талаптар бойынша жобаланып, салынған. 1990 жылдардың ортасы мен соңында жүргізілген жаңарту жобалары флоттың пішіні мен сыртқы келбетін түбегейлі өзгертіп жіберді. Дегенмен, кемелер корпусынан бастап қайта жаңартылды, яғни корпустары мен электр станциялары өзгеріссіз қалды. Әрбір кемеде суға жақын орналасқан корпустың үстінде ашық автокөлік палубасы бар. Кемелердің суға батып кетуі шамалы болғандықтан, қашықтан қарағанда судың үстінде тік тұрғандай, қайық сияқты көрінеді. Кемелер бастапқыда автокөлік палубасынан жоғары екі палубамен салынған – екінші палубада сыйлық дүкені, кафе және ішкі және сыртқы отыру орындары, ал үшінші палубада ашық ауада отыруға арналған орындар болған. Тарихи деректер бойынша, үшінші палубада экипаж бөлмесі, ал төртінші палубада рульхана орналасқан. Кейінгі жөндеу жұмыстары кезінде кейбір кемелерде бұл жоспарлар өзгертілді. Әрбір кемеге 100 автомобиль және 800 жолаушы сыяды. Барлық кемелердің ұзындығы 98 метр (320 фут), ені 21 метр (68 фут), суыру қабілеті кемінде 2100 тонна, максималды тереңдігі 2 метр (7 фут), екі дизельді қозғалтқышы және максималды жылдамдығы 18 миль/сағатты құрайды. Қалған төрт кеме 1974 жылдан бастап бес жаңа дизельді кемемен алмастырылды, олардың екеуі қазірдің өзінде пайдаланудан шығарылды.
MV Твин Кейп
MV Twin Capes – 1970 жылдардағы флоттың алғашқы үш кемесінің бірі, 1975 жылдың мамыр айында суға түсірілген. 1994-1996 жылдар аралығында 27 миллион долларлық жоба аясында кеме кең ауқымда жаңартылды. Нәтижесінде екінші палубадағы және одан жоғары орналасқан бастапқы құрылыстар алынып тасталды, екінші палуба алға және артқа қарай кеңейтілді, сондай-ақ төрт жаңа палубасы, бірнеше лаунж бөлмелері, жаңа пилот кабинасы және «акула қанаты» түтін шығаратын құрылғылары қосылған жаңа құрылыс орнатылды. Кеме екі лифт жиынтығы, кең ішкі баспалдақ, төрт деңгейдегі ішкі кеңістіктер, кеңейтілген сауда дүкені, кірпіш пеште пісірілген пиццасы бар аспаздық орын, төрт түрлі бар және екі қабатты шынымен жабылған атриумдағы швед үстелі рестораны бар шағын круиздік кеме ретінде жаңартылды. 2000 жылы АҚШ-тың Тамақ және дәрі-дәрмек басқармасының инспекторлары барлық бес кеменің ас үйлерінде көптеген бұзушылықтарды анықтағаннан кейін ресторан жабылғанымен, кеме әлі де қызығушылық тудыратын болды. Оның серігі – MV Delaware кемесі. 2010 жылдың шілдесінде жолаушылар санының төмендеуіне байланысты DRBA кемені сатуға шығарды. Twin Capes кемесі 2013 жылдың қазан айында қызметтен алынып, пайдаланудан тоқтатылды. 2017 жылдың 20 шілдесінде Twin Capes кемесі Cape May терминалынан сүйретіліп әкетіліп, 2018 жылы Капитан Тим Муллейн басқаруымен жоспарланған жасанды риф ретінде суға батыруға дайындалды. Twin Capes кемесі 2018 жылдың 15 маусымында Солтүстік Атлант мұхитында, Делавэр штатының Бетани Бич жағалауында Del Jersey Land Inshore жасанды рифінің бөлігі ретінде батырылды.
MV Кейп Мей
MV Cape May, 1985 жылдың мамыр айында суға түсірілген және флотының ең жаңа кемесі болған, 1998 жылы 20 миллион долларлық жобада қайта жаңартылды. Бұл жобада кеменің бастапқы құрылымы сақталды, сонымен қатар палубалар кеңейтіліп, жаңа төртінші палуба салынды. Жаңарту нәтижесінде төртінші палубада швед үстелі рестораны, барлар, кеңейтілген сыйлық дүкені, лифт және қосымша ішкі орындықтар ашылды. 2007 жылы операциялық дефицитті жабу мақсатында DRBA Cape May кемесін қызметтен алып тастап, оның сатылымға қойылғанын хабарлады. Кеменің жұмыс істеуге байланысты қосымша шығындары және сирек пайдаланылуы – ол 2007 жылы бар болғаны он бес рет жүзіп өткен – оны қызметтен шығаруға себеп болған қосымша факторлар еді. Коннектикут штатындағы Cross Sound Ferry компаниясының иелері бұл паромды сатып алуға қызығушылық танытқан. 2013 жылы Cape May кемесі Northstar Marine Services компаниясына 750 000 долларға сатылды және ол теңіздегі жел электр станцияларын қолдауға арналған кемеге айналдырылды.
Тарих
1926 жылы Кейп-Мэй мен Льюс арасында паром қатыстыру жоспарланды. Идея – Бірінші дүниежүзілік соғыста қолданылған әскери кемені Делавэр шығанағы арқылы жолаушылар мен автомобильдерді тасымалдау үшін пайдалану еді. Бірнеше айдан кейін жоба тоқтатылды. Бірнеше ай дайындықтан кейін, Делавэр өзені мен шығанақ басқармасы 1962 жылдың 17 қазанында Вирджиния штатының Чесапик шығанағы паром комиссиясынан уақытша алынған «Покахонтас» паромды сынақтан өткізді. Қызмет ресми түрде 1964 жылдың 1 шілдесінде Вирджиниядан сатып алынған бес кемеден тұратын флотты пайдалана отырып басталды. Бұл кемелер бұрын Чесапик шығанағы арқылы Чарльз мысығы мен Вирджиния Бичін байланыстырған, бірақ 1964 жылы Чесапик шығанағы көпір-тоннелінің ашылуы осы қызметті қажетсіз етіп жіберді. Алғашқы сапар Кейп-Мэйден Льюсқа жасалды. 1970 жылдары барлық пароходтар қазіргі флотқа алмастырылды. Қызмет басталганда Кейп-Мэй – Льюс паром тәулік бойы, 24 сағат жұмыс істеді. 1975 жылы бұл кесте күніне 16 сағатқа дейін қысқартылды. Нолан Чандлер, Вирджиния штатының Норфолк – Киптопек паромдарының бұрынғы майлаушысы, Кейп-Мэй – Льюс паромдарының алғашқы басқарушысы болды. Чандлер 1964 жылдың 15 наурызында жұмысын бастады. Кейп-Мэй – Льюс паром 2020 жылдың тамызында Шарон Урбанды алғашқы тұрақты әйел капитан ретінде қабылдады.
Туризм
Кеме көліктің негізгі мақсатымен салынған, оңтүстік Джерси жағалауындағы қалалар мен Делавэр жағалаулары және Мэриленд штатының Оушен-Сити қаласы арасында байланыс қамтамасыз етті. Бұрын, осы аймақтар арасында саяхат жасаушылар Нью-Джерсидің оңтүстігі арқылы Делавэр Мемориалдық көпіріне дейін, содан кейін АҚШ 13-ші бағдарламалық жолымен Делавэр арқылы немесе Делавэрден келсе, кері бағытта жүруге мәжбүр болды. Кейін Делавэр өзені және шығанақ басқармасы (DRBA) паромның туристік тартымдылық ретіндегі әлеуетін мойындады. Делавэр мен Нью-Джерси арасында көлік қызметін жалғастыра отырып, тәжірибе туристерді тарту үшін жақсартылды. Кеме паркі 1990 жылдары толықтай жаңартылды, бірнеше ыңғайлылықтар – буфет-ресторандар, барлар және лаунждар – қосылды, бұл саяхатты өзіндік тартымдылық ретінде көрсетуге бағытталған. DRBA жаз айларында шығанақтың екі жағында шаттл автобус қызметін ұсынады, бұл жолаушыларға пароммен жүруге және терминалдардан Кейп-Мэй мен Льюске бір тарифпен бара алуға мүмкіндік береді. Нью-Джерсиде шаттл паромды Кейп-Мэйдің орталықтағы Кейп-Мэй Қабылдау орталығымен байланыстырады. Делавэрде шаттл паромнан Танжер аутлеттеріне және Рехобот жағалауындағы тұраққа дейін қатынайды. DART First State 204-ші бағдарламалық автобуспен басқарады, ол паром терминалын Льюис қаласының орталығымен және Льюис транзиттік орталығымен байланыстырады, онда DART First State-тің Делавэр жағалауларына қызмет көрсететін және Оушен-Ситидегі жағалаулық тас жол автобусына байланыс жасайтын бағдарламалық маршруттарына ауысуға болады. DRBA сонымен қатар маусымның соңынан тамыз айына дейін белгілі күндері Кеп-Мэй округінің саябағы мен зоопаркына және мамырдың соңынан қыркүйектің соңына дейін зоопарктағы Ағаштан Ағашқа дейінгі әуе саябағына пароммен байланыстыратын шаттл автобусын басқарады. Mid Atlantic Center for the Arts Кеп-Мэй, Кеп-Мэй маяғы және Эмлен Физик мүлігі бойынша троллейбустармен саяхаттарды маусымның соңынан тамыз айының соңына дейін ұйымдастырады. Жеке оператор сонымен қатар Кеп-Мэйдегі паромды Атлантик-Ситидегі Ресорт Казино қонақ үйіне жалғастыратын автобуспен жүреді; пакетке паром қызметі, автобус қызметі және слоттарда ойнауға тегін мүмкіндік кіреді. DRBA жергілікті саудагерлермен серіктестікке келісіп, жолаушыларға жеңілдіктер ұсынады, бұл жолаушыларға жолдың ортасында түсірместен кері билет сатып алуға мүмкіндік береді. Бұл акциялардан басқа, паром арнайы мерекелік саяхаттарды ұсынады, соның ішінде 4 шілдедегі жыл сайынғы оттық шоу круизі. Круизде көлік палубасында ойын-сауық және қамтамасыз етілген тамақ ұсынылады.
Оқиғалар мен жазатайым оқиғалар
2009 жылдың 10 желтоқсанында кешке, қалыптан тыс төмен су тасқыны кезінде «Нью-Джерси» паромдары Кейп-Мэй каналының аузына жақын құмға отырып қалды. Паром су көтерілген кезде босатылып, конструкциялық зақымдарға ұшырамады. 2019 жылдың 30 наурызында, Кейп-Мэй, Нью-Джерсиден 5 шақырым (3 миль) қашыққа шыққаннан кейін, 143 жолаушысы бар паром қуатын жоғалтты. Екі сағат бойы шығанақта қалғаннан кейін, паром Кейп-Мэйге сүйретілді. 2020 жылдың 17 қарашасында, Кейп-Мэйден қатты желмен шыққаннан кейін, «Кейп Хенлопен» паромдары Нью-Джерсидің Кейп-Мэй жағалауында құмға отырып қалды. Жолаушыларға ешқандай зиян келмеді және паром көп ұзамай Кейп-Мэйге сүйретілді.