Кіріспе

Псалтырлар кітабы алғаш рет 1640 жылы Массачусетс штатының Кембридж қаласында басылған. «Толық Псалмы кітабы ағылшын ырғағына адал түрде аударылған», әдетте «Бей Псалмы кітабы» деп аталатын бұл кітап, метрикалық псалтырдың алғашқы басылымы болды. Бұл Британдық Солтүстік Америкада басылған алғашқы кітап еді. Кітаптағы псалмылар ағылшын тіліне метрикалық түрде аударылған. Аудармалар аса жақсы өңделмеген, және олардың ешқайсысы қолданысқа енген жоқ, бірақ оларға ән орындалған кейбір мелодиялар сақталған (мысалы, «Ескі 100-ші»); алайда, пилигримдердің Массачусетс штатының Плимут қаласына келгенінен кейін 20 жыл өткен соң оның жарыққа шығуы үлкен жетістік саналады. Кітап бірнеше рет қайта басылып, бір ғасырдан астам уақыт бойы қолданыста болды. 2013 жылдың қараша айында, алғашқы басылымның сақталған он бір данасының бірі аукционда 14,2 миллион долларға сатылды, бұл басылған кітаптар арасындағы рекордтық көрсеткіш.

17 ғасыр

Массачусетс шығанағының колониясының алғашқы тұрғындары өздерімен бірге бірнеше псалмдер жинағын әкелді: Генри Эйнсворттың 1612 жылы Голландиядағы пуритандық «айырылғандар» үшін жинаған Эйнсворт псалмдері; Рейвенскрофт псалмдері (1621); және Стернхольд пен Хопкинстің псалмдері (1562), оның бірнеше басылымы болды. Олар осы псалмдердің иврит тілінен жасалған аудармаларына қанағаттанбады және түпнұсқаға жақын аудармалар жасауды қалады. Олар Ричард Мэзер, Томас Мейхью және Джон Элиот сияқты «отыз ізгі және білімді дін қызметкерін» жаңа аударма жасау үшін жалдады, осы аударманы олар ұсынды. Жаңа аудармаларға арналған әуендер олардың бұрынғы псалмдерінен алынды. Алғашқы басылым Стивен Дей (кейде Дейе деп те жазылады) баспасының үшінші өнімі болды және 148 кішкентай кварто парақтан, соның ішінде 12 беттік кіріспеден, «Метрмен жазылған псалмдер», «Оқырманға ескерту» және «Баспадан шығып кеткен қателер» деп аталатын кең ауқымды тізімнен тұрды. Кітаптың келесі басылымдарындағыдай, Дей оны Британдық Америкадағы алғашқы кітап сатушы Езекия Ашерге сатуға берді, оның дүкені сол кезде Кембриджде (Массачусетс штаты) орналасқан еді. Алғашқы басылымның шамамен 1700 данасы басылды. Үшінші басылым (1651) Генри Данстер мен Ричард Лион тарапынан кеңінен қайта қарастырылды. Бұл қайта қарау «Ескі және Жаңа өсиеттердің псалмдері, әнұрандары және рухани әндері» деп аталды, ол ағылшын метріне адал түрде аударылды. Бұл қайта қарау барлық келесі басылымдардың негізі болды және «Жаңа Англия псалмдері» немесе «Жаңа Англия нұсқасы» деп белгілі болды. Тоғызыншы басылым (1698), музыканы қамтитын алғашқы басылым, Джон Плейфордтың «Музыка өнеріне қысқаша кіріспе» (Лондон, 1654) кітабынан 13 әуенді қамтыды.

18 ғасыр

Англиядағы неоклассикалық қозғалыстың кеңеюі псалмдарды ән салудағы эволюцияға алып келді. Бұл өзгерістер Америкаға жетті, содан кейін жаңа псалм нұсқалары жазылды. 18-шы ғасырдың басында Тейт пен Брейди, сондай-ақ Исаак Уотстың жазған бірнеше жаңартылған псалмдар жарияланды. Біраз уақыттан кейін Жаңа Англиядағы бірнеше қауымдар "Бей псалм кітабын" осы жаңа басылымдармен алмастыруға бекінді. 1718 жылы Коттон Мэтэр өмірінің басынан бері зерттеген түпнұсқа "Бей псалм кітабын" қайта қарауға кірісті. 1752 жылы Марблхедтің Джон Барнарды және 1758 жылы Томас Принс одан әрі қайта қарады. Принс Бостон қаласындағы "Олд Саут" шіркеуінің пасторы болды. Ол қауым мүшелерін "Бей псалм кітабының" қайта қаралып, ғылыми тұрғыдан толыққан басылымын шығару қажеттігіне көндірді. Дегенмен, Принстің нұсқасы оның қауымынан тыс жерлерде қабылданбады, ал 1789 жылы "Олд Саут" шіркеуі Исаак Уотстың бұрынғы басылымына қайта оралды.

Қолданыстағы көшірмелер мен аукциондық жазбалар

Бей Забур кітабының алғашқы басылымының он бір данасы әлі де сақталып қалған, олардың тек бесеуі толық. Он бір дананың тек біреуі қазіргі уақытта АҚШ-тан тыс жерде бар. Келесілердің әрқайсысының меншігінде бір-бір дана бар:

Иесі/КітапханаСурет/ЕскертулерКонгресс кітапханасыБейнеке сирек кітаптар мен қолжазбалар кітапханасы, Йель университетіБұл дана 1750 мен 1850 жылдар аралығында Бостон қаласындағы Олд Саут шіркеуіне тиесілі болды, содан кейін бірнеше қолынан (Эдвард А. Крауниншилд, сосын Генри Стивенс, одан кейін Хартфорд қаласының Джордж Бринли, содан кейін Корнелиус Вандербильт) өтіп, ақырында 1879 жылы Корнелиус Вандербильт II сатып алды. Одан кейін Гертруда Вандербильт Уитни оны мұраға алды және 1942 жылы қайтыс болғанға дейін оның меншігінде болды. Йель университетінің кітапханасының достары оны 1947 жылы 151 000 долларға сатып алды. Кейін ол оны қоғамға табыс етті. Бұл АҚШ-тан тыс жердегі жалғыз дана. Хантингтон кітапханасыСара Шаттлворт 1844 жылы кітапқа жазған жазбасында, бұл кітап бұрын Шаттлворт отбасының меншігінде болғанын және ол оны қызына тапсырып отырғанын көрсеткен. Оны 1872 жылы Бостон қаласындағы антикварлық кітап дүкені сатып алды, олар оны 20 жылдан кейін епископ Джон Флетчер Херстке сатты. Оны 1903 жылы Э. Дуайт Черч сатып алды. 1911 жылы Генри Э. Хантингтон Черчтің кітапханасының үлкен бөлігін, соның ішінде Бей Забур кітабын сатып алды. Ол 1919 жылы кітапханаға жасалған сыйлықтың бір бөлігі ретінде Хантингтон кітапханасына берілді. Рубенштейн кітапты Америка тарихының ұлттық мұражайына уақытша берген. 1648 жылғы басылым, American Book Prices Current журналында "Эмерсонның данасы" деп аталған, 1983 жылдың 3 мамырында Массачусетс штатының Саут-Дирфилд қаласындағы «Жаңа Англия кітап аукционында» 15 000 долларға сатылды. 2009 жылдың 17 қыркүйегінде Сванн галереясы шамамен 1669-1682 жылдар аралығында басылған және Эдинбург Киелі кітабымен бірге таңдалған алғашқы басылымын 57 600 долларға аукционға сатты.