Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польшадағы Үлкен Польша воеводствосындағы қала, Польша.
Town in Greater Poland Voivodeship, Poland
Түрік – Польшаның орталық бөлігінде орналасқан, 2009 жылғы мәлімет бойынша 31 282 тұрғыны бар қала. Үлкен Польша воеводствосындағы Түрік ауданының орталығы. Сиерадз аймағында жатыр.
Turek is a town in central Poland with 31,282 inhabitants as of 2009. It is the capital of Turek County in the Greater Poland Voivodeship. It is located in the Sieradz Land.
Тарих
Түрек алғаш рет 1136 жылы тарихи жазбаларда айтылады, ол Гнезно архиепископтарына қарасты болған. 1341 жылы қала құқығын алды. Польша Корольдігінің Ұлы Польша провинциясындағы Сиерадз воеводствосының Сиерадз округінде орналасқан жеке шіркеу қаласы болды. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінісінде Пруссияға қосылды, 1807 жылы поляктар оны қайта иеленді және қысқа ғұмырлы Варшава Герцогтығының құрамына кірді, 1815 жылы Конгресс Польшасы деп аталды, бірақ көп ұзамай Ресей империясымен күштеп біріктірілді. Ол Калиш губернаторлығындағы аудан орталығы болды. 1826 жылы Фредерик Шопен қаладан өтті. Қаңтар көтерілісі кезінде 1863 жылдың 20 тамызы мен 28 желтоқсанында поляк көтерілісшілері мен орыс әскерлері арасында қақтығыстар болды. 1918 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, Польша тәуелсіздік алған соң Түрек Екінші Польша Республикасының құрамына кірді. 1939 жылдың қыркүйегінде Польшаға неміс басқыншылығы және Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуымен Түрек Вермахттың бақылауына өтіп, нацистік Германияға қосылды. Жаңа құрылған Рейхсгау Вартеланд провинциясындағы Түрек округінің (kreis) бөлігі ретінде басқарылды. Польша халқы қуғын-сүргінге, мүліктің тәркіленуіне, нацистік концлагерлерге депортацияға және өлтіруге ұшырады (поляк ұлтына қарсы нацистік қылмыстар). 1939 жылдың күзінде VI Einsatzgruppe жергілікті базарда поляктарды бірнеше рет атты. Маутхаузен концлагерінде қаза тапқан поляк мұғалімдерінің арасында Түрік мұғалімдері де болды. 1939 жылдың желтоқсан айында 160 поляк алғашқы рет қуғынға ұшырады, олардың дүкендері, шеберханалары мен үйлері Lebensraum саясатының аясында неміс отарлаушыларына берілді. Қалада аймақтан қуылған поляктар үшін транзиттік лагерь құрылды. Неміс оккупациясы кезінде Түректегі 3000-ға жуық еврейлер қатыгездікке ұшырады, 1940 жылы тығыз геттоға қоныстандырылды, аштықтан қырылды және барлық мүлкінен айырылды. 1941 жылы кейбір ер адамдар Познань маңындағы мәжбүрлі еңбек лагерлеріне жіберілді, бірақ Түрек еврейлерінің көпшілігі Ковале-Панськедегі ауылдық геттоға жіберілді. 1942 жылдың шілдесінде олардың көпшілігі бірден газ камерасында өлтірілген Хелмно жойқын лагеріне жіберілді. Соғыстан шамамен 30 түрік еврейі ғана аман қалды. 1945 жылы Қызыл Армияның келуімен және соғыс аяқталғаннан кейін Түрек Польша Халық Республикасының құрамына кірді. 1975 жылдан 1998 жылға дейін Конин воеводствосының құрамында болды.
Turek is first mentioned in the historical record 1136, when it was listed as belonging to the archbishops of Gniezno. It received its town rights in 1341. It was a private church town, administratively located in the Sieradz County in the Sieradz Voivodeship in the Greater Poland Province of the Kingdom of Poland. Turek was annexed by Prussia in 1793 in the Second Partition of Poland, regained by Poles and included within the short lived Duchy of Warsaw in 1807, and included within so called Congress Poland in 1815, soon forcibly integrated with the Russian Empire. It was then capital of a district within the Kalisz Governorate. In 1826, Fryderyk Chopin travelled through the town. During the January Uprising, it was the site of clashes between Polish insurgents and Russian troops on August 20 and December 28, 1863. Following the end of the First World War in 1918, Turek became part of the Second Polish Republic as the country regained independence. With the German invasion of Poland and the outbreak of the Second World War in September 1939, Turek was occupied by the Wehrmacht and annexed by Nazi Germany. It was administered as part of the county or district (kreis) of Turek within newly formed province of Reichsgau Wartheland. The Polish population was subjected to expulsions, confiscation of property, deportations to Nazi concentration camps and murder (see Nazi crimes against the Polish nation). In autumn of 1939, the Einsatzgruppe VI carried out a number of executions of Poles at the local market. Teachers from Turek were among Polish teachers murdered in the Mauthausen concentration camp. The first expulsion of 160 Poles was carried out in December 1939, and the expellees' shops, workshops and houses were then handed over to German colonists as part of the Lebensraum policy. A transit camp for Poles expelled from the region was operated in the town. During the German occupation, the nearly 3,000 Jews in Turek were brutalized, forced into an overcrowded ghetto in 1940, starved, and robbed of all their possessions. In 1941, some men were sent to forced labour camps near Poznań, but the majority of Turek's Jews were sent to a rural ghetto in Kowale Pańskie. In July 1942, most of them were sent to the Chełmno extermination camp where they were gassed immediately. Only around 30 Turek Jews survived the war. With the arrival of the Red Army in 1945 and the end of the war, Turek was integrated into the People's Republic of Poland. From 1975 to 1998, it was administratively located in the Konin Voivodeship.
Спорт
Жергілікті футбол клубы – "Түр Түрік". Ол төменгі лигаларда ойнайды.
The local football club is Tur Turek. It competes in the lower leagues.