Кіріспе

Польшадағы Үлкен Польша воеводствосындағы қала, Польша.

Түрік – Польшаның орталық бөлігінде орналасқан, 2009 жылғы мәлімет бойынша 31 282 тұрғыны бар қала. Үлкен Польша воеводствосындағы Түрік ауданының орталығы. Сиерадз аймағында жатыр.

Тарих

Түрек алғаш рет 1136 жылы тарихи жазбаларда айтылады, ол Гнезно архиепископтарына қарасты болған. 1341 жылы қала құқығын алды. Польша Корольдігінің Ұлы Польша провинциясындағы Сиерадз воеводствосының Сиерадз округінде орналасқан жеке шіркеу қаласы болды. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінісінде Пруссияға қосылды, 1807 жылы поляктар оны қайта иеленді және қысқа ғұмырлы Варшава Герцогтығының құрамына кірді, 1815 жылы Конгресс Польшасы деп аталды, бірақ көп ұзамай Ресей империясымен күштеп біріктірілді. Ол Калиш губернаторлығындағы аудан орталығы болды. 1826 жылы Фредерик Шопен қаладан өтті. Қаңтар көтерілісі кезінде 1863 жылдың 20 тамызы мен 28 желтоқсанында поляк көтерілісшілері мен орыс әскерлері арасында қақтығыстар болды. 1918 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, Польша тәуелсіздік алған соң Түрек Екінші Польша Республикасының құрамына кірді. 1939 жылдың қыркүйегінде Польшаға неміс басқыншылығы және Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуымен Түрек Вермахттың бақылауына өтіп, нацистік Германияға қосылды. Жаңа құрылған Рейхсгау Вартеланд провинциясындағы Түрек округінің (kreis) бөлігі ретінде басқарылды. Польша халқы қуғын-сүргінге, мүліктің тәркіленуіне, нацистік концлагерлерге депортацияға және өлтіруге ұшырады (поляк ұлтына қарсы нацистік қылмыстар). 1939 жылдың күзінде VI Einsatzgruppe жергілікті базарда поляктарды бірнеше рет атты. Маутхаузен концлагерінде қаза тапқан поляк мұғалімдерінің арасында Түрік мұғалімдері де болды. 1939 жылдың желтоқсан айында 160 поляк алғашқы рет қуғынға ұшырады, олардың дүкендері, шеберханалары мен үйлері Lebensraum саясатының аясында неміс отарлаушыларына берілді. Қалада аймақтан қуылған поляктар үшін транзиттік лагерь құрылды. Неміс оккупациясы кезінде Түректегі 3000-ға жуық еврейлер қатыгездікке ұшырады, 1940 жылы тығыз геттоға қоныстандырылды, аштықтан қырылды және барлық мүлкінен айырылды. 1941 жылы кейбір ер адамдар Познань маңындағы мәжбүрлі еңбек лагерлеріне жіберілді, бірақ Түрек еврейлерінің көпшілігі Ковале-Панськедегі ауылдық геттоға жіберілді. 1942 жылдың шілдесінде олардың көпшілігі бірден газ камерасында өлтірілген Хелмно жойқын лагеріне жіберілді. Соғыстан шамамен 30 түрік еврейі ғана аман қалды. 1945 жылы Қызыл Армияның келуімен және соғыс аяқталғаннан кейін Түрек Польша Халық Республикасының құрамына кірді. 1975 жылдан 1998 жылға дейін Конин воеводствосының құрамында болды.

Спорт

Жергілікті футбол клубы – "Түр Түрік". Ол төменгі лигаларда ойнайды.