Кіріспе

Скавина – Польшаның оңтүстігінде орналасқан, 27 328 тұрғыны бар қала (2008). 1999 жылдан бері Кіші Польша воеводшалығында, ал бұрын 1975–1998 жылдар аралығында Краков воеводшалығында болған. Қала Скавинка өзенінің жанында, Краков қаласына жақын орналасқан. 2010 жылдың 31 желтоқсанындағы мәлімет бойынша халық саны 23 761 адамды құрайды, ал қаланың ауданы 20,50 км²-ды білдіреді. Скавинадағы ең қызықты тарихи ғимараттардың бірі – 16 ғасырдың ортасында Павел Корытько салған Ренессанс сарайы. Қаланың аты, болжам бойынша, Скавинка өзенінен шыққан.

Тарих

13 ғасырдың соңында мұнда үш ауыл болған: Бабице Нове, Бабице Старе және Писары. Олар Тюньец бенедиктік аббаттығына қарасты. Орта ғасырларда Скавинка біраз уақыт Силезия мен Кіші Польшаның шекарасын белгіледі, соның нәтижесінде Краков қаласын оңтүстіктен қорғаған қорғаныс қамалы салынды. 1364 жылдың 22 мамырында король Казимир Ұлы Скавинаға Магдебург құқығын берді, ал бірнеше жылдан кейін мұнда Киелі Рух шіркеуі салынды. Скавина – воеводаның резиденциясы болды және бенедиктік монахтардың билігінде қалды. Әкімшілік жағынан ол Польша Корольдігінің Кіші Польша провинциясындағы Краков воеводствосының құрамына кірді. Қаланың қорғаныс қабырғасы мен қамалы болған. 1509 жылы Скавина өртеніп кетті, бірақ қала тез қалпына келтіріліп, Польшаның алтын ғасырының гүлденуін бастан кешірді. Жақсы кезең Польшаға шведтердің басып кіруімен аяқталды, сол кезде швед және Трансильвания әскерлері Скавинаны қиратты, халық санын 50%-ға азайтты. Польшаның бірінші бөлінісінен кейін Скавина 1772 жылы Австрияның Галиция провинциясының құрамына кірді. Қала 19 ғасырдың екінші жартысына дейін кедей және артта қалған күйде болды, содан кейін үш теміржол желісімен – Краковқа, Суха-Бескидкаға және Освенцимге – теміржол торабына айналды. Онда сыра зауыты салынды және жаңа кәсіпорындар ашылды. Екінші Польша Республикасында Скавина Краков воеводствосына қарады. 1939 жылдың 6 қыркүйегінде қалаға алғашқы вермахт әскерлері кірді, ал неміс оккупациясы 1945 жылдың 23 қаңтарына дейін жалғасты. Осы кезеңде немістер қаладағы соғысқа дейінгі 300-ге жуық еврейдің көбін өлтірді. Бір бөлігі жақын маңда өлтірілді, ал қалғандары тұтқындалып, бірден газ камерасында жойылған Бельзек концлагеріне жіберілді. Тағы бір бөлігі Плашов маңындағы еңбек лагерлеріне жіберілді, онда көптеген адамдар кейіннен қаза тапты. Қамаудан жасырынып қалғандар кейін қалада атылды. Польша Халық Республикасының коммунистік үкіметі Скавинаны ауыр өнеркәсіп орталығына айналдыруға шешім қабылдады. 1954 жылы Скавина алюминий зауыты (Huta Aluminium Skawina) ашылды, ал 1961 жылы Скавина электр станциясы (Elektrownia Skawina) іске қосылды. Алюминий зауыты 1981 жылы оның қоршаған ортаға тигізген зиянды салдарынан жабылды. Өнеркәсіптің дамуы жаңа тұрғындардың келуіне және қаланың жаңа аудандарында көп қабатты үйлердің салынуына әкелді.

Спорт

Скавина қаласында 1922 жылы құрылған "Скавинка" спорт клубы орналасқан.