Гостынь: Тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Гостин (Gostyn, 1941–45: Gostingen) – Польшаның батысындағы қала, Гостин ауданының және Гостин әкімшілік округінің орталығы. 2004 жылғы 30 маусымдағы мәліметтерге сәйкес, халқы 20 746 адамды құрайды. Гостин қаласының жалпы ауданы ауданның 1% және округтың 8% құрайды, бұл Główny Urząd Statystyczny мәліметтерінде көрсетілген. Гостин қаласының ең маңызды ескерткіші – Свята Гора базиликасы (Киелі тау), Познань архиепископиясының негізгі Мариялық қасиетті орны және Помпео Ферраридің шедевр туындысы, сонымен қатар Әулие Филипп Нери ораториясының монастыры.

Тарих

Гостиннің тарихы 13 ғасырға дейін жетеді. Қалаға жергілікті дворян Миколай Предплекович [pl] негіз салды және 1278 жылы Премьес II оған қала құқығын берді. Ол, жақын орналасқан Гостин ауылының атымен аталып, кейін Старый Гостин ("Ескі Гостин") деген атқа ие болды. Гостинь жергілікті сауда мен қолөнердің маңызды орталығы ретінде дамыды. 16 ғасырда Гостинь маңызды аймақтық Реформация орталығы болды, ал 1565 жылы Ұлы Польшаның әртүрлі протестанттарының синоды өткізілді. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінісі кезінде Гостинь Пруссияның құрамына қосылды. 1807 жылы поляктар оны қысқа ғұмырлы Варшава Герцогтығының бөлігі ретінде қайта алды, бірақ 1815 жылы Пруссия оны қайтадан басып алды. Пруссиялықтар 1846 жылы ұйымды таратып, кітапхана қорының жиынтығын Познаньға көшірді. Польшаны нацистік Германия басып алған кезде Гостинь поляктардың ашық түрде атқылануы, тұтқындалуы және жер аударылуы орын алған жерге айналды. Алғашқы жаппай тұтқындаулар мен өлім жазалары 1939 жылдың қыркүйегінде орындалды. 1939 жылдың 21 қазанында, жергілікті неміс азшылығы дайындаған Sonderfahndungsbuch Polen (Польшаның арнайы іздеу кітабы) тізіміндегі 30-ға жуық қала тұрғыны Einsatzkommando жасаған топпен атқыланды. Қаза тапқандардың арасында Гостинь қаласының мэрі Хиполит Нистравский, польшалық белсенділер, шенеуніктер, шеберлер және бұрынғы Ұлы Польша көтерілісшілері болды. Бұл, 1939 жылдың 20-23 қазаны аралығында Германияның Польша халқын басып тастау және қорқыту мақсатымен аймақ бойынша жасаған көптеген жаппай қырғындардың бірі болды. Жаппай жер аудару 1939 жылдың 4 желтоқсанында басталды, нәтижесінде 2000-ға дейін поляктар Познаньде орналасқан СС Standartenführer Эрнст Дамзогтың бұйрығымен Бас үкіметке жер аударылды. 1940 жылдың көктемінен 1941 жылдың 15 наурызына дейін тағы 3222 адам жер аударылды. Польша офицері, соғысқа дейінгі жергілікті футбол клубы "Кания Гостинь" төрағасы Владыслав Навроцкий 1940 жылы Катынь қырғынында кеңестік әскерлер тарапынан өлтірілді. Мұндай жағдайларға қарамастан, жергілікті поляктар жер астындағы қарсылық қозғалысын ұйымдастырды, оған Польшаның жер асты мемлекетінің құрылымдары, "Tajny Hufiec" жасырын жастар ұйымы және 1940 жылы құрылған "Czarny Legion" [pl] ұйымы кірді. "Czarny Legion" 1941 жылы немістер тарапынан талқандалды. Оның бірнеше ондаған мүшелері тұтқындалып, Равицтегі түрмеде қатыгездікпен азапталды. 1942 жылы Цвиккау қаласындағы нацистік сот процесінен кейін 12 мүшесі Дрезденде атқыланды, ал бірнеше ондаған адам нацистік концлагерьлерге қамалды, онда олардың 37-сі қайтыс болды. Германияның оккупациясы 1945 жылы аяқталды.

Gostyń dates back to the 13th century. The town was founded by local nobleman Mikołaj Przedpełkowic [pl] and granted town rights in 1278 by Przemysł II. It was named after the nearby village of Gostyń, which since took the name of Stary Gostyń ("Old Gostyń"). It developed as a local centre of trade and crafts. In the 16th century Gostyń was an important regional Reformation center, and in 1565 a synod of various Protestants of Greater Poland was held there. In 1793 Gostyń was annexed by Prussia during the Second Partition of Poland. In 1807 regained by the Poles as part of the short lived Duchy of Warsaw, in 1815 it was re annexed by Prussia. The Prussians abolished the organization in 1846 and its library's collection was moved to Poznań. During the Nazi German occupation of Poland, Gostyń became the site of public executions, arrests and expulsions of Poles. First mass arrests and executions were carried out in September 1939. On 21 October 1939 some 30 citizens of the town whose names were listed in the Sonderfahndungsbuch Polen (Special Prosecution Book Poland) prepared by local German minority, were executed by an Einsatzkommando. Among the murdered were Gostyń's mayor Hipolit Niestrawski, Polish activists, officials, craftsmen and former Greater Poland insurgents. It was one of many massacres of Poles committed by Germany on 20–23 October 1939 across the region in attempt to pacify and terrorize the Polish population. Mass expulsions began on 4 December 1939, with up to 2,000 Poles deported to General Government on the orders of SS Standartenführer Ernst Damzog stationing in Poznań. Between spring of 1940 and 15 March 1941 additional 3,222 were deported. Władysław Nawrocki [pl], Polish officer and pre war chairman of the local football club Kania Gostyń, was murdered by the Soviets in the Katyn massacre in 1940. Despite such circumstances, local Poles organized an underground resistance movement, which included structures of the Polish Underground State, the secret youth organization Tajny Hufiec, and the Czarny Legion [pl] organization, which was founded in 1940. Czarny Legion was crushed by the Germans in 1941. Several dozens of its members were arrested and then brutally tortured in a prison in Rawicz. After a Nazi show trial in Zwickau in 1942, 12 members were executed in Dresden, and several dozen were imprisoned in Nazi concentration camps, where 37 of them died. German occupation ended in 1945.

Мәдениет

Гостин қаласында жергілікті тарихи мұражай (Muzeum w Gostyniu) және жеке автокөлік мұражайы (Auto Muzeum w Gostyniu) орналасқан.

Спорт

Жергілікті футбол клубы — Кания Гостынь. Ол төменгі лигаларда өнер көрсетеді.