Ресейдің шұғылалы шығысы – Чукотка облысы

Кіріспе

Ресейдің бірінші деңгейдегі әкімшілік бөлінісі

Чукотка (Чуко́тка), ресми түрде Чукотка автономиялық округі, Ресейдің ең шығыс федералды субъектісі. Бұл Ресейдің Солтүстік-Шығысында орналасқан автономдық округ. Оның батысында Саха Республикасы, оңтүстік-батысында Магадан облысы, оңтүстігінде Камчатка өлкесі, сондай-ақ шығысында Аляска штатымен Беринг бұғазында теңіз шекарасы бар. Анадыр – ең ірі қала және астана, сонымен қатар Ресейде қала мәртебесіне ие ең шығысқа орналасқан елді мекен. Чукоткада негізінен орыстар, чукчилер және басқа да жергілікті халықтар тұрады. Бұл Ресейдегі басқа федералды субъектіге кірмейтін немесе оған бағынысты емес жалғыз автономдық округ, ол 1992 жылы Магадан облысынан бөлінді. Бұл аймақта Эльгигитгин көлі, соққыдан пайда болған кратер көлі және Аньюйский сөнген жанартауы орналасқан. Уэлен ауылы – Ресейдегі ең шығысқа орналасқан елді мекен және АҚШ-қа (Аляска) ең жақын маңызды елді мекен. Автономиялық округтің ауданы 738 900 км² құрайды, халқы 50 526 адамды құраса да, ол Ресейдегі жетінші ірі федералды субъект болып табылады. Чукотка – Ресей Федерациясының ең аз халқы бар екінші федералды субъектісі және ең сирек қоныстанған федералды субъектісі. Аймақ Ресейдің солтүстік-шығыс бөлігі болып табылады, ал 1867 жылы Аляска сатылғаннан бері Ресейдің Батыс жартышарда орналасқан жалғыз бөлігі болып табылады.

География

Чукотка солтүстігінде Мұзды мұхиттың бөлігі болып табылатын Чукот теңізі және Шығыс Сібір теңізімен; шығысында Тынық мұхитының бөлігі – Беринг бұғазы мен Беринг теңізімен; оңтүстігінде Камчатка өлкесі мен Магадан облысымен; батысында Саха Республикасымен шектеседі. Чукчи түбегі шығысқа қарай созылып, Сібір мен Аляска түбегі арасында Беринг бұғазын құрайды және Анадыр шығанағының солтүстік бөлігін қамтиды. Түбектегі ең шығыс нүкте – Дежнев мүйісі, ол Ресей материгінің ең шығыс нүктесі болып табылады. Экологиялық тұрғыдан Чукотканы үш ерекше аймаққа бөлуге болады: солтүстік Арктикалық шөл, орталық тундра және оңтүстіктегі тайга. Оның аумағының шамамен жартысы Арктикалық шеңбердің үстінде орналасқан. Бұл аймақ өте таулы, Чукот таулары (ең биік нүктесі – Исходная) және Анадыр жотасы бар. Чукотка өзендері солтүстік және орталық таулардан басталады. Басты өзендер: Анадыр өзені, оның салалары – Белая, Танюрер, Яблон, Ерополь, Майн және Великая өзендері, сондай-ақ Анадыр жазығы арқылы Анадыр шығанағына құятын Автаткуль өзені. Омолон және Үлкен және Кіші Аньюй өзендері, Якутиядағы (Саха) Колыма өзеніне батысқа қарай құяды. Раучуа, Чаун, Паляваам, Пегтимель, Чегитун және Амгуйема өзендері солтүстікке қарай Арктикалық теңіздерге құяды. Ең ірі көлдер: Анадырдың батысындағы Красное көлі, Пекульней көлі және орталық Чукоткадағы Эльгигитгин көлі. Басқа маңызды көлдер: Кулен, Ионий көлі, Пыхгинмигитгин, Медвежье, Ахчён және Майниц. Аймақтың кең жағалауында бірнеше түбектер бар, олардың ішіндегі негізгілері: Киттык түбегі, Шелагский мүйісі, Аачим түбегі, Чукчи түбегі және Русская Кошка. Чукоткаға тиесілі бірнеше аралдар да бар, батыстан шығысқа қарай негізгілері: Айон аралы, Рыянранот аралы, Ченгкуул аралы, Мосей аралы, Роутан аралдары, Шалауров аралы, Врангель аралы, Геральд аралы, Коса Двух Пилотов аралы, Каркарпко аралы, Колючин аралы, Серых Гусей аралдары, Идлидля аралы, Үлкен Диомеде аралы, Илер аралы, Аракамчечен аралы, Иттигран аралы, Мерокинкан аралы, Ачинкинкан аралы және Коса Меечкин аралы. Чукотканың үлкен бөлігі батыс Аляскаға ұқсас, мүктер, лишайлар және арктикалық өсімдіктермен жабылған. Анадыр шығанағының және өзен аңғарларының маңында кішкентай жаңғақ, қарағай, қайың, топырақ және самырсын ағаштары өседі. Чукоткада 900-нен астам өсімдік түрі өседі, оның ішінде 400-і – мүк және лишайлар. Мұнда 220 түрлі құс және 30 түрлі тұщы су балығы мекендейді.

Chukotka is bordered in the north by the Chukchi Sea and the East Siberian Sea, which are part of the Arctic Ocean; in the east by the Bering Strait and the Bering Sea, part of the Pacific Ocean; in the south by Kamchatka Krai and Magadan Oblast; and in the west by the Sakha Republic. The Chukchi Peninsula projects eastward forming the Bering Strait between Siberia and the Alaska Peninsula, and encloses the north side of the Gulf of Anadyr. The peninsula's easternmost point, Cape Dezhnev, is also the easternmost point of mainland Russia. Ecologically, Chukotka can be divided into three distinct areas: the northern Arctic desert, the central tundra, and the taiga in the south. About half of its area is above the Arctic Circle. This area is very mountainous, containing the Chukotsky Mountains (highest point Iskhodnaya) and the Anadyr Highlands. Chukotka's rivers spring from its northern and central mountains. The major rivers are:
Anadyr River, with tributaries Belaya, Tanyurer, Yablon, Yeropol, Mayn and Velikaya rivers, as well as the Avtatkuul River, which flows across the Anadyr Lowlands into the Gulf of Anadyr. Omolon and the Great and Little Anyuy Rivers that flow west into the Kolyma River in Yakutia (Sakha). Rauchua, Chaun, Palyavaam, Pegtymel, Chegitun and Amguyema Rivers that flow north into the arctic seas. The largest lakes are Lake Krasnoye, west of Anadyr, Lake Pekulney and Lake Elgygytgyn in central Chukotka. Other important lakes are Koolen, Lake Ioni, Pychgynmygytgyn, Medvezhye, Achchyon and Maynits. The okrug's extensive coastline has several peninsulas, the main ones being the Kyttyk Peninsula, Cape Shelagsky, the Aachim Peninsula, the Chukchi Peninsula and Russkaya Koshka. There are also several islands belonging to Chukotka, from west to east the main ones being Ayon Island, Ryyanranot Island, Chengkuul Island, Mosey Island, the Routan Islands, Shalaurov Island, Wrangel Island, Herald Island, Kosa Dvukh Pilotov Island, Karkarpko Island, Kolyuchin Island, Serykh Gusey Islands, Idlidlya Island, Big Diomede Island, Ilir Island, Arakamchechen Island, Yttygran Island, Merokinkan Island, Achinkinkan Island and Kosa Meechkyn Island. Large parts of Chukotka are covered with moss, lichen, and arctic plants, similar to western Alaska. Surrounding the Gulf of Anadyr and in the river valleys grow small larch, pine, birch, poplar, and willow trees. More than 900 species of plants grow in Chukotka, including 400 species of moss and lichen. It is home to 220 bird species and 30 fresh water fish species.

Климат

Чукотканың климатына оның үш көрші теңіздегі орналасуы әсер етеді: Беринг теңізі, Шығыс Сібір теңізі және Чукчи теңізі. Ауа райы суық солтүстік желдерімен сипатталады, олар тез арада ылғалды оңтүстік желдеріне айналуы мүмкін. Наварин мүйісінде Ресейдегі ең көп дауыл мен найзағай болады. Жағалау аймақтары желді, жауын-шашын аз, жылына шамамен аралығында түседі. Қаңтарда температура аралығында, ал шілдеде аралығында өзгереді. Өсу маусымы қысқа, жылына 80-ден 100 күнге дейін созылады.

Тарих

Алғашқы тұрғындары – Орталық және Шығыс Азиядан Чукоткаға келген палеосибірлік аңшылар. Бұл аймақ сол кезде Америкаға адамдардың қоныс аударуына жағдай жасаған Берингия құрлық көпірінің бір бөлігі болды. Дәстүрлі түрде Чукотка – чукчи халқының, сібірлік юпиктердің, коряктардың, чувандықтардың, эвендер/ламуттардың, юкагирлердің және инуиттердің өмір сүрген жері болды.

Ресейлік барлау және жаулап алу

XVI ғасырда орыстар Қазан және Астрахан хандықтарын жаулап алғаннан кейін, Орал, Сібір және Орталық Азияға сауда жолдары ашылды, саудагерлер мен казактар шығысқа қарай жылжи бастады. Казақтар стратегиялық жерлерге бекіністер салып, жергілікті халықты патшаға бағындырды. XVII ғасырдың бірінші жартысында орыстар алыс солтүстік-шығысқа жетті. 1641 жылы чукчилер туралы алғаш рет казактар мәлімдеді. 1649 жылы орыс саяхатшысы Семен Дежнев солтүстік-шығыс жағалауын зерттеп, Анадыр өзенінің жоғарғы ағысында қыстау орнатып, оны Анадырск бекінісіне айналдырды. Дежнев келесі он жыл бойы чукчилерді бағындырып, салық алуға тырысты, бірақ көбінесе сәтсіз болды. Соңында, қатал солтүстік жағдайлары мен аң аулауға жарамды жануарлардың жетіспеуіне байланысты бекініс тасталып кетті. XVII ғасырдың соңында Анадырск пен Камчатка арасындағы теңіз жолы ашылғанда, бекініс қайтадан маңызға ие болды. Ол Камчаткаға экспедициялар үшін база ретінде пайдаланылды, ал барлық басқа бекіністер мен елді мекендер Анадырскке бағынышты болды. Камчатканың табиғи байлықтары ашылғаннан кейін Ресей үкіметі солтүстік-шығыс аймаққа көбірек назар аудара бастады. 1725 жылы патша Петр I Витус Берингке Камчатканы зерттеуді, ал Афанасий Шестаковқа чукчилерді бағындыру үшін әскери экспедиция ұйымдастыруды тапсырды. Экспедиция кеме апатқа ұшырағаннан кейін сәтсіз аяқталды, аман қалғандардың ішінде Шестаков та чукчилердің қолынан қаза тапты. 1731 жылы Дмитрий Павлуцкий тағы да әрекеттенді, казактар, юкагирлер және коряктардың (бұрын бағындырылған сибирлік тайпалар) көмегімен. Павлуцкий Анадыр өзенімен жоғары көтеріліп, Солтүстік Мұзды мұхитындағы чукчи гарнизонын жойды. Оның қатыгез әдістері кейбір чукчилерден салық алуда шектеулі табысқа жеткізді. Бірақ 1747 жылы чукчилер орыс полкін жеңіп, Павлуцкийді өлтірді. Орыстардың чукчилерді әскери күшпен бағындыруы қиын екенін түсінген соң, олар тактиканы өзгертті және чукчилерге Ресей империясының азаматтығын ұсынды. 1778 жылы бейбіт келісім шарты жасалып, чукчилер ясақ төлеуден босатылды. Сол жылы британдық капитан Джеймс Кук Солтүстік мүйісті (қазіргі Шмидт мүйісі) және Провиденс шығанағын зерттеді. Басқа еуропалық державалар бұл аймақты басып алады деп уайымдаған патшайым Екатерина II аймақты зерттеу және картаға түсіруді бұйырды. 1785 жылдан бастап Жозеф Биллингс пен Гаврил Сарычев басқаратын экспедиция Чукчи түбегін, Алясканың батыс жағалауын және Алеут аралдарын картаға түсірді. 1821-1825 жылдары Фердинанд фон Врангель мен Федор Матюшкин Шығыс Сібір теңізінің жағалауы бойында экспедициялар ұйымдастырып, Колыма, Үлкен Аньюй және Кіші Аньюй өзендерін зерттеді.

After the Russians conquered the Kazan and Astrakhan Khanates in the 16th century, the trade routes to the Urals, Siberia, and Central Asia opened for travel and traders and Cossacks moved eastwards. The Cossacks built forts in strategic locations and subjected the indigenous people to the Tsar. During the first half of the 17th century, Russians reached the far north east. In 1641, the first reference to Chukchi people was made by the Cossacks. In 1649, Russian explorer Semyon Dezhnyov explored the far north eastern coast and established winter quarters on the upstream portion of the Anadyr River that became the fortified settlement of Anadyrsk. Dezhnyov tried to subjugate the Chukchi and exact tribute during the next ten years, but was mostly unsuccessful. Eventually, the fort was abandoned, because of the harsh northern conditions and lack of game animals for food. At the end of the 17th century, the fort regained some importance when the sea route from Anadyrsk to Kamchatka was discovered. It was used as the staging base for expeditions to Kamchatka and all other forts and settlements were made subject to Anadyrsk. When the wealth of Kamchatka's natural resources was discovered, the Russian government started to give the far north eastern region more serious attention. In 1725, Tsar Peter the Great ordered Vitus Bering to explore Kamchatka and Afanasy Shestakov to lead a military expedition to subjugate the Chukchi. This expedition failed when the fleet suffered shipwreck and the survivors, including Shestakov, were killed by the Chukchi. In 1731, Dmitry Pavlutsky tried again, aided by Cossacks, Yukaghirs, and Koryaks (indigenous Siberian tribes that were subjugated earlier). Pavlutsky sailed up the Anadyr River and destroyed the Chukchi garrison on the Arctic Ocean. His ruthless methods had some limited success in forcing tribute from some Chukchi. But in 1747, the Chukchi defeated the Russian regiment and killed Pavlutsky. Realizing that the Chukchi could not easily be subjugated by military means, the Russians changed tactics and offered the Chukchi citizenship in the Russian Empire. A peace treaty was concluded in 1778 in which the Chukchi were exempted from paying yasak. That same year, British Captain James Cook made an exploration of Cape North (now Cape Schmidt) and Providence Bay. Anxious that other European powers would occupy the area, Tsaritsa Catherine II ordered the exploration and mapping of the area. Starting in 1785, an expedition led by Joseph Billings and Gavril Sarychev mapped the Chukchi Peninsula, the west coast of Alaska, and the Aleutian Islands. Then from 1821 to 1825, Ferdinand von Wrangel and Fyodor Matyushkin led expeditions along the coast of the East Siberian Sea and explored the Kolyma, Great Anyuy, and Little Anyuy Rivers.

Батыс ықпалы

Чукотка негізінен Ресей империясының бақылауынан тыс қалды, сондықтан басқа шетелдік державалар (америкалық, британдық, норвегиялық) шамамен 1820 жылдан бастап аймақта аң аулау және сауда жасауды бастады. Алясканы АҚШ-қа сатқаннан кейін, американдық кит аулаушылар мен саудагерлер өз қызметтерін әсіресе Чукоткаға дейін кеңейтті, және шетелдік ықпал ең жоғары деңгейге жетті. 1880 жылы ресейліктер американдық кемелерді тоқтату және олардың мүлігін тәркілеу үшін жағалауда күзет құруға кірісті. 1888 жылы Анадыр әкімшілік аймағы құрылды. Дегенмен, Ресейдің бақылауы тағы да әлсіреп, 1900 жылға қарай Чукоткаға шетелдіктердің көптеп келуі байқалды, олар 1898 жылғы Юкон алтын асығысына тартылған болатын. 1909 жылы аймақты Ресейдің бақылауында ұстау мақсатында Анадыр аймағының құрамында екі округ құрылды: Анадыр және Чукотка округтері. Ресей үкіметі 1902-1912 жылдар аралығында бүкіл Чукоткада алтын, темір және графит өндіру құқығын алған «Хадсон шығанағы компаниясы» және АҚШ-тың «Солтүстік-Шығыс Сібір компаниясы» сияқты шетелдік компанияларға жеңілдіктер берді. Әсіресе Врангель аралы АҚШ және Канада тарапынан талап етулерге ұшырады. 1916 жылы орыстар бұл аралды ресми түрде өздеріне қаратып алды. Бірақ 1921 жылы канадалық Вильхьяльмур Стефанссон оны Канадаға қоса беруге тырысып, аралды қоныстандырып, шағын елді мекен құрды. 1923 жылы тағы бір топ келді, бірақ бір жылдан кейін кеңес үкіметі аралды толығымен бағындырып, қалған тұрғындарын шығарып тастады, осылайша барлық шетелдік ықпалды тоқтатты.

Кеңес дәуірі

Чукоткада жергілікті халықты ұжымдастыру және қоныстандыру шаралары жүргізілді, бірақ бұл процесс басқа аймақтарға қарағанда кейінірек басталды және оның ауқымы шектеулі болды. 1941 жылы нацистік Германия Кеңес Одағына шабуыл жасаған кезде, Чукоткада қалайы өндірісін қыздыру үшін барлық мүмкіндіктер пайдаланылды. Кен өндіру саласы қарқынды дамыды және аймақтың экономикалық негізіне айналды. Соғыс жылдары геологтар 1950-ші жылдары игерілген алтынның ірі қорын тапты. 1930 жылы Чукот ұлттық округі (кейіннен автономиялық округ) құрылды және бастапқыда Қиыр Шығыс крайына бағынышты болды. 1932 жылы Қамшатқа облысы Қиыр Шығыс крайының (кейін Хабаровск крайы) құрамында құрылды және 1932 жылдан 1953 жылға дейін Чукотканы басқару құқығы берілді. 1953 жылы Хабаровск крайының солтүстік бөлігінен Мағадан облысы құрылғаннан бастап Чукотка әкімшілік тұрғыдан осы облысқа бағынышты болды.

Кеңес Одағынан кейінгі кезең

1991 жылы Чукотка өздігінен Ресей Федерациясының құрамындағы субъекті болу үшін бөлінуін жариялады, және бұл қадам 1993 жылы Ресей Федерациясының Конституциялық сотымен расталды. 2001 жылдан 2008 жылға дейін Роман Абрамович Чукотканың губернаторы болды. Ол миллиардтаған рубльді, оның ішінде жеке қаражатын, Чукотка экономикасына инвестициялады, инфрақұрылымын, мектептерін және тұрғын үй шаруашылығын дамытты. Бұл аймақтың жалпы ішкі өнімін екі есеге арттырып, тұрғындардың табысын үш еседен астам өсірді. 2004 жылы Абрамович осы лауазымнан қанағаттанды, бірақ Владимир Путин оны тағы бір мерзімге губернатор етіп қайта тағайындады. 2008 жылдың шілде айының басында президент Дмитрий Медведев Абрамовичтің Чукотка губернаторы қызметінен кету туралы соңғы өтінішін қабылдағанын хабарлады, алайда оның аймақтағы түрлі қайырымдалық жобалары жалғасатын болады. 2000-2006 жылдар аралығында Чукоткадағы орташа жалақы 2000 жылы айына шамамен 165 АҚШ долларынан (€117/£100) 2006 жылы айына 826 АҚШ долларына (€588/£500) дейін өсті. 2008 жылдың 11 шілдесінде Дмитрий Медведев Роман Копинді губернаторлыққа үміткер ретінде ұсынды. 13 шілдеде жергілікті заң шығарушылар Копинді Чукотканың келесі губернаторы ретінде бірауыздан бекітті. 2023 жылғы мәлімет бойынша, Владислав Кузнецов Чукот автономиялық округінің қазіргі губернаторы.

Экономика

Чукоткада мұнай, табиғи газ, көмір, алтын және вольфрамның мол қоры бар, олар ақырындап игерілуде, бірақ ауылдық халқының көп бөлігі көшпенді бұлан шаруашылығымен, кит аулаумен және балық аулаумен күнекөрді. Қала тұрғындары кен өндіру, басқару, құрылыс, мәдениет, білім беру, медицина және басқа да салаларда жұмыс істейді. Аймақтағы ірі компаниялар: «Чукотка тау-кен және геологиялық компаниясы» (Kinross Gold), «Северное золото», «Майское алтын өндіру компаниясы» (Polymetal), ФГУП «Чукотснаб». 2022 жылдың сәуір айында Kinross компаниясы Ресейдегі барлық активтерін 100% сату туралы хабарлады, бұл ресейлік экономикадан шығуға міндеттелген басқа халықаралық компаниялардың қадамдарымен үйлеседі.

Көлік

Чукоткада көбінесе жолдар жоқ, сондықтан әуе көлігі жолаушылар тасымалының басты түрі болып табылады. Кейбір елді мекендер арасында тұрақты жергілікті жолдар бар (мысалы, Егвекинот – Иултин). Ауа райы суық болғанда, аймақтық елді мекендерді бірыңғай желімен байланыстыру үшін мұз қатып қалған өзендерге қысқы жолдар салынады. Анадыр тас жолы Чукотканы Магаданмен байланыстыру және Чукотка ішіндегі Анадыр, Билибино, Комсомольский және Егвекинот елді мекендерін қосу мақсатымен салынуда. 2009 жылы Лаврентиядан Лориноға дейінгі қозғалысы көп жергілікті жолдағы Лорен өзені арқылы өткен авариялық көпірдің жаңасымен алмастырылуы Чукоткадағы көлік саласындағы маңызды оқиға болды. Басты әуежай – Анадыр қаласының жанындағы Угольный әуежайы. Теңіз арқылы жүк тасымалы да жүзеге асырылады, бірақ мұздың болуы жылдың кем дегенде жартысын осы процеске кедерес келтіреді.

Жергілікті билік

Мемлекеттік биліктің заңнамалық (өкілдік) органы – Чукот автономиялық округінің Думасы. Ол 5 жыл мерзімге сайланатын 15 депутаттан тұрады. 2016 жылғы мәлімет бойынша, онда үш фракция өкілдік етеді: Бірыңғай Ресей, ЛДПР және КПРФ.

Өте маңызды статистика

Орташа халық саныТірі туғандарӨлім-қырқыныТабиғи өзгерісШикі туылу көрсеткіші (1000-ға шаққанда)Шикі өлім-қырқыны көрсеткіші (1000-ға шаққанда)Табиғи өзгеріс (1000-ға шаққанда)Фертильділік көрсеткіштері 1970 103 000 1 751 599 1 152 17.0 5.8 11.2 1975 124 000 2 113 627 1 486 17.0 5.1 12.0 1980 143 000 2 208 653 1 555 15.4 4.6 10.9 1985 154 000 2 659 627 2 032 17.3 4.1 13.2 1990 160 000 2 208 598 1 610 13.8 3.7 10.1 1991 153 000 1 912 631 1 281 12.5 4.1 8.4 1992 136 000 1 565 763 802 11.5 5.6 5.9 1993 118 000 1 191 907 284 10.1 7.7 2.4 1994 104 000 1 153 884 269 11.1 8.5 2.6 1995 90 000 935 816 119 10.4 9.1 1.3 1996 81 000 816 119 11.5 10.1 1.5 1997 75 000 818 598 220 10.9 8.0 2.9 1998 70 000 855 612 243 12.3 8.8 3.5 1999 64 000 672 530 142 10.4 8.2 2.2 2000 60 000 686 570 116 11.5 9.6 1.9 2001 56 000 719 701 18 12.7 12.4 0.3 2002 54 000 653 611 42 12.1 11.3 0.8 2003 53 000 679 562 117 12.8 10.6 2.2 2004 787 623 164 15.0 11.9 3.1 2005 52 000 795 597 198 15.2 11.4 3.8 2006 771 585 186 14.8 11.3 3.6 2007 801 595 206 15.5 11.5 4.0 2008 51 000 751 620 131 14.6 12.1 2.5 2009 695 640 55 13.6 12.5 1.1 1.67 2010 746 698 48 14.7 13.8 0.9 1.89 2011 688 560 128 13.6 11.1 2.5 1.81 2012 711 580 131 14.0 11.4 2.6 1.97 2013 662 533 129 13.1 10.5 1.91 2014 690 551 139 13.7 10.9 2.8 2.04 2015 50 000 683 485 198 13.5 9.6 3.9 2.10 2016 671 501 170 13.4 10.0 3.4 2.10(e)

Дін

Чукоткадағы орыс православие шіркеуі Анадыр және Чукотка епархиясы (Анадырская и Чукотская епархия) арқылы ұсылған. 2000 жылдан бері Анадыр епархиясын басқарған және түбектің шіркеуін дамытуға зор үлес қоскан Диомид епископы 2008 жылдың жазында Киелі Синод шешімімен қызметтен алынды. Кейін Диомид Чукоткада "Шын Православие" деп аталатын діни ағым құрды, бірақ ол көбінесе тоқтап қалды. Диомидтің орнына сол кезде Хабаровск архиепискобының міндетін атқарушы болған Марк (Түжиков) тағайындалды. Қазіргі Чукотканың орыс православие епискобы – Ипатий (Голобев), ол 2018 жылдың 21 тамызында қызметке орналастырылды. Провиденья қаласында молдавандық қауым құрған шағын евангелистік қауым да бар.