Берлин қаласының Тиргартен аймағы және саябағының тарихы
Tiergarten (Berlin)
Берлиндегі Tiergarten – Mitte ауданындағы тарихи саябақ. Бұрынғы аң аулау орны, қазіргі күнде қаланың маңызды бөлігі. Тарихы, орналасуы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Tiergarten (сөзбе-сөз – Жануарлар бақшасы, тарихи мағынада – бұғы паркі немесе аң аулау паркі) – Берлиннің орталық бөлігіндегі Митте ауданындағы жергілікті аудан. Үлкен және осы атпен аталатын қалалық саябағымен танымал, Германияның бірігуінен бұрын ол Батыс Берлиннің бір бөлігі болған. Берлинде 2001 жылы өткен әкімшілік реформаға дейін Tiergarten – қазіргі Tiergarten (бұрынғы Tiergarten Süd) және Hansaviertel және Moabit аудандарын қамтитын аудан (Bezirk) атауы болған. Жаңа автомобиль және теміржол туннельдері жүйесі саябақтың астынан жақын орналасқан Moabit-тегі Берлиннің бас станциясына дейін өтеді.
Tiergarten (, literally Animal Garden, historically meaning, deer park or hunting game park) is a locality within the borough of Mitte, in central Berlin (Germany). Notable for the great and homonymous urban park, before German reunification, it was a part of West Berlin. Until Berlin's 2001 administrative reform, Tiergarten was also the name of a borough (Bezirk), consisting of the current locality (Ortsteil) of Tiergarten (formerly called Tiergarten Süd) plus Hansaviertel and Moabit. A new system of road and rail tunnels runs under the park towards Berlin's main station in nearby Moabit.
Тарихи жазбалар
Бір кездері Бранденбург сайлаушыларының аң ауру орны болған, бүгінгі Гроссер-Тиргартен саябағы 1830 жылдары ландшафт сәулетшісі Питер Йозеф Ленне жобалаған. 19 ғасырдағы индустриализация барысында Хобрехт жоспары бойынша көшелер желісі салынды, бұл аймақ архитектуралық тұрғыдан «Вильгельмин сақинасы» деп белгілі болды. 1894 жылы архитектор Пол Валлоттың салған Рейхстаг ғимараты неміс парламенті ретінде ашылды. Қазіргі «Haus der Kulturen der Welt» (Дүниежүзілік мәдениеттер үйі) мен Рейхстаг ғимараты арасындағы газон 1844 жылы салынған «Кроллопер» опера үйінің орны болды. 1933 жылғы 27 ақпанда Рейхстаг өртенгеннен кейін ол парламент үйі ретінде пайдаланылды және 1943 жылы әуе шабуылында қиратылды. 1919 жылғы 15 қаңтарда социалист Карл Либкнехт «Нойер-Зе» көлінің жанындағы саябақта «Фрайкор» әскерлері тарапынан атып өлтірді. Сол күні өлтірілген Роза Люксембургтің денесі 1919 жылғы 1 маусымда жақын маңдағы «Ландверканалдан» табылды. Магнус Хиршфельдтің алғашқы «Сексуалдық ғылымдар институты» (Institut für Sexualwissenschaft) 1919 жылдан бастап 1933 жылы нацистер жапқанға дейін бұрынғы «In den Zelten» көшесінде, қазіргі «Haus der Kulturen der Welt» ғимаратының жанында орналасқан. «Tiergarten» саябағына жақын жерде «Tiergartenstrasse 4» мекенжайындағы вилланың бұрынғы орны бар, онда 60-тан астам наци бюрократтары мен дәрігерлер «T4» бағдарламасы аясында «өмір сүруге лайық емес» деп танылған санаторийлер мен психиатриялық ауруханалар пациенттерін жаппай өлтіруді ұйымдастыру үшін құпия жұмыс істеді. Германияда 2014 жылы осы жерде нацистер жүйелі түрде өлтірген мүгедектерге арналған ұлттық ескерткіш ашылды.
Once a hunting ground of the Electors of Brandenburg the Großer Tiergarten park of today was designed in the 1830s by landscape architect Peter Joseph Lenné. In the course of industrialization in the 19th century, a network of streets was laid out in the Hobrecht Plan in an area that came to be known architecturally as the Wilhelmine Ring. In 1894 the Reichstag building by architect Paul Wallot opened as the seat of the German parliament. The lawn between the contemporary Haus der Kulturen der Welt (House of World Cultures) and the Reichstag building was the site of the Krolloper opera house, built in 1844, which served as parliament house after the Reichstag fire on 27 February 1933 and was demolished by air raids in 1943. On 15 January 1919 the socialist Karl Liebknecht was shot by Freikorps soldiers within the park near the lake Neuer See. The corpse of Rosa Luxemburg, murdered on the same day, was found in the nearby Landwehrkanal on 1 June 1919. The first Institut für Sexualwissenschaft (Institute for Sex Research) of Magnus Hirschfeld was situated at the former In den Zelten street, near the contemporary Haus der Kulturen der Welt, from 1919 until it was closed by the Nazis in 1933. A site next to the Tiergarten park is the former location of a villa at Tiergartenstrasse 4 where more than 60 Nazi bureaucrats and doctors worked in secret under the "T4" program to organize the mass murder of sanatorium and psychiatric hospital patients deemed unworthy to live. The German national memorial to the people with disabilities systematically murdered by the Nazis was dedicated in 2014 in Berlin at that site.
Үлкен бақша
Жалпы ауданы, "Großer Tiergarten" Берлиннің ең үлкен қалалық саябағы болып табылады.
Covering , the "Großer Tiergarten" is the largest urban park of Berlin.