Кіріспе

Екі экипажсыз советтік ғарыш кемелерінің сериясы. Марс 1М – Марсты зерттеуге жасалған алғашқы советтік миссияларда қолданылған екі экипажсыз ғарыш кемесінің сериясы еді. Олар Марс бағдарламасының ең алғашқы миссиялары болды. Батыс медиасы бұл ғарыш кемелерін "Марсник" деп атады, бұл "Марс" және "Спутник" сөздерінің қосылуынан жасалған жаңа сөз.

Ғарыш кемесі

Mars 1M No.1, батыста Marsnik 1, Mars 1960A және Korabl 4 деп аталады, 1960 жылы 10 қазанда ұшыру кезіндегі апат салдарынан жойылды. 1962 жылы NASA әкімшісі Джеймс Э. Уэбб АҚШ Конгресіне NASA-ның бұл миссияның Марс маңынан өтуге арналған ғарыш зонды болғанын ескенін хабарлады. Бағдарламаға қатысқан кеңестік ғалымдардың кейбіреуі бұл миссия туралы ешқандай ақпаратқа ие емес екенін айтады, олардың пікірінше, Марсқа бағытталған миссия тек екінші ұшыру болды. Дегенмен, Лавочкин атындағы жобалау бюросының планеталық ғарыш кемелерінің жетекші конструкторы В. Г. Перминов бұл миссияның шынымен Марсқа жоспарланғанын және кейінгі миссиямен бірдей болғанын мәлімдеді. Mars 1M No.2, батыста Marsnik 2, Korabl 5 және Mars 1960B деп аталады, ол 1960 жылдың 14 қазанында ұшырылды. Екі Mars 1M ғарыш кемесі де "Молния" зымыранымен ұшырылды. Екі ұшырудың да үшінші сатысы сынақтан өтпегендіктен, жанармай құбырларындағы кавитация қозғалтқыштардың қажетті итермелеу күшін дамытуына кедергі келтірді, нәтижесінде екі ғарыш кемесі де бастапқы геоцентрлік тұрақ орбитасына шыға алмады. Mars 1M No.2 қайтадан атмосфераға кірмес бұрын 120 км биіктікке жетті. Кеңес Одағының премьер-министрі Никита Хрущев сол айда БҰҰ-ға сапарында Марс зондтарының үлгілерін көрсетуді жоспарлаған еді, бірақ екі ұшыру да сәтсіз аяқталғандықтан, олар жиналмай қалды.

Миссияның профилі

Миссияның мақсаттары – Жер мен Марс арасындағы планетааралық кеңістікті зерттеу, Марсты зерттеу және ұшу жолынан жер бетінен түсірілген суреттерді алу, борттағы құралдарға ұзақ мерзімді ғарыш сапарының әсерін зерттеу және қашықтықтан радиобайланыс жүргізу болды.