Кіріспе
Heinkel Flugzeugwerke) – 1922–1965 жылдары Германиядағы ұшақ құрастыру компаниясы. Ол Эрнст Хайнкельдің құрылған және оның атымен аталатын компаниясы. Екінші дүниежүзілік соғыста Люфтваффе үшін бомбалаушы ұшақтар шығарумен және жоғары жылдамдықты ұшу саласына маңызды үлес қосуымен белгілі. Авиация тарихында сұйық отынмен жұмыс істейтін сәтті зымыран мен турбореактивті ұшақтың алғашқы мысалдары осы компанияда жасалды. Екі Heinkel жобасының да алғашқы ұшулары Еуропадағы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға аздан бұрын өтті.
Heinkel Flugzeugwerke was a German aircraft manufacturing company founded by and named after Ernst Heinkel. It is noted for producing bomber aircraft for the Luftwaffe in World War II and for important contributions to high speed flight, with the pioneering examples of a successful liquid fueled rocket and a turbojet powered aircraft in aviation history, with both Heinkel designs' first flights occurring shortly before the outbreak of World War II in Europe.
Тарих
Бірінші дүниежүзілік соғыста Эрнст Хайнкельдің Ханза Бранденбург авиациялық фирмасының бас конструкторы ретінде сәтті мансабынан кейін, Версаль шартында неміс авиациясына салынған шектеулер жеңілдетілгеннен кейін, 1922 жылы Варнемундеде Хайнкельдің жеке фирмасы құрылды. 1929 жылға қарай фирманың қысылған ауамен жұмыс істейтін катапульттары неміс Норддойчер Ллойд мұхит кемелерінде және кемелердің палубаларынан қысқа қашықтықтағы пошта ұшақтарын ұшыру үшін пайдаланылды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі компанияның алғашқы ұшақ дизайнының табысы – 1932 жылы Deutsche Luft Hansa үшін жасалған толығымен металлдан жасалған, бір қозғалтқышты Heinkel He 70 Blitz жоғары жылдамдықты пошта ұшағы және авиалайнері болды. Ол өзінің класындағы бірнеше әуе жылдамдығы рекордтарын жаңартты. Одан кейін екі қозғалтқышты Heinkel He 111 Doppel Blitz ұшағы жасалды, ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Люфтваффе үшін бомба тасушы ұшақ ретінде маңызды құралға айналды. Осы кезде Хайнкельдің ең маңызды конструкторлары – Гюнтер ағайындылары Зигфрид пен Вальтер және Генрих Гертель болды. Фирманың бас кеңсесі Росток қаласында орналасқан, кейін Хайнкель Норд (Хайнкель Солтүстік) деп аталды, ол бұрынғы Росток Мариенехе ауданында (қазіргі Росток Шмарл қауымы, Унтерварнов сағасының батыс жағалауында) орналасқан. Фирма сонымен қатар Росток/Шмарл ауданында, бас кеңседен солтүстік-батысқа қарай шамамен үш километр (1,9 миль) қашықтықта жағалау бойындағы зауыттық әуежайға ие болды. 1938 жылы Аншлюс болғаннан кейін Аустрияның Швехат қаласында екінші Heinkel Süd инженерлік және өндіріс орны салынды.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Heinkel компаниясы екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Люфтваффе қолданған ұшақтармен ең тығыз байланысты. Бұл He 70 және, әсіресе, He 111 ұшақтарын бомбалаушылар ретінде бейімдеуден басталды. Heinkel сондай-ақ Люфтваффе-нің жалғыз операциялық ауыр бомбалаушысын, Heinkel He 177 ұшағын ұсынды, бірақ ол ешқашан көптеп қолданылмады. Неміс Люфтваффе осы екі бомбалаушыны да Йоханнес Плендль әзірлеген Z Gerät, Y Gerät және Knickebein жүйелерімен жабдықтады, осылайша олар қазіргі барлық коммерциялық ұшақтарда қолданылатын жетілдірілген түнгі навигациялық құрылғылары бар алғашқы ұшақтардың бірі болды. Heinkel истребительдердің дизайнын сатуда үлкен табысқа жете алмады. Соғысқа дейін Heinkel He 112 Messerschmitt Bf 109 пайдасына қабылданбады, ал Heinkel He 100 жобасы Рейхслюфтфартминистрлігіндегі (RLM – Рейх авиация министрлігі) саяси араласу салдарынан сәтсіз аяқталды. Компания Люфтваффеге тамаша түнгі истребитель, Heinkel He 219 ұшағын да ұсынды, ол да саяси ықпалға ұшырады және шектеулі санда ғана өндірілді, бірақ Люфтваффе алдыңғы шебіндегі ұшақтардың біріншісі болып, қондырғы дизайны үшін кері тартылатын үш дөңгелекті шассиді пайдаланды және әлемдегі алғашқы әскери ұшақ болды. Соған қарағанда, соғыс жылдарында Люфтваффе қызметіне енген жалғыз ауыр бомбалаушы – Heinkel He 177 Greif – көптеген қозғалтқыш өрттеріне ұшыраған Германияның соғыстағы ең қиын ұшақ жобаларының бірі болып шықты, себебі оның қозғалтқыштарын орналастыру дизайны жеткіліксіз болды және жалпы ұшақ конструкциясы дұрыс емес еді. 30 метрлік қанат көлденеңінің дизайны 1937 жылдың қараша айының басында RLM мақұлдағаннан бастап, 1942 жылдың қыркүйегінде күшін жойғанға дейін орташа бұрышпен бомбалау шабуылын жүзеге асыруға қабілетті болуы тиіс болды. 1941 жылдан соғыс аяқталғанға дейін компания қозғалтқыш өндіруші Hirth компаниясымен бірігіп, Heinkel Hirth компаниясын құрды, бұл компанияға өзінің қозғалтқыштарын, соның ішінде Heinkel Strahltriebwerke турбореактивті қозғалтқыш өндіруші компаниясын өндіруге мүмкіндік берді. Heinkel атауы реактивті қозғалтқыштар мен зымырандарды дамытудағы алғашқы жұмыстардың артында тұрды, сондай-ақ екінші дүниежүзілік соғыстың басында неміс ұшақтарының конструкциясында сирек кездесетін кері тартылатын үш дөңгелекті қону шассиін қолдануға тырысқан неміс авиациялық фирмасы болды. 1939 жылы Эрих Варсиц ұшқан Heinkel He 176 және Heinkel He 178 ұшақтары сұйық отынмен жұмыс істейтін алғашқы зымырандық және турбореактивтік қозғалтқыштармен ұшқан ұшақтар болды. Heinkel алғашқы прототиптік реактивтік истребительді, Heinkel He 280 ұшағын жасады, ол кері тартылатын үш дөңгелекті шассиді пайдаланған және ұшқан алғашқы Heinkel ұшағы болды. 1942 жылдың басында RAF Медменхэмдегі фотосуреттерді түсіндіру бөлімі Росток зауытына жасалған бомбалаудан кейін түсірілген әуедегі барлау суреттерінен 280 ұшағының бар екендігіне алғашқы дәлелдерді тапты. Содан кейін одақтастар неміс реактивтік ұшақ бағдарламасы туралы көбірек білу үшін қарқынды әуе барлауын бастады. He 219 түнгі истребитель дизайны Германияның алдыңғы шебіндегі ұшақтардың біріншісі болып, кері тартылатын үш дөңгелекті шассиді және әлемдегі алғашқы операциялық әскери ұшақ болып, катапульталық креслоларды пайдаланды. Heinkel He 280, фирманың екі реактивті қозғалтқышы бар жалғыз ұшақ дизайны өндіріске шықпады, себебі RLM Heinkel-дің бомбалаушы ұшақтар өндірісіне назар аударуын қалаған және оның орнына бәсекелес Messerschmitt Me 262 ұшағының дамуын иемденді. Соғыстың соңында Heinkel бір реактивті қозғалтқышы бар истребитель ақыры әуеге көтерілді, ол Heinkel He 162A Spatz (қарға) аталды, ол кері тартылатын үш дөңгелекті қону шассиін, алғашқы ұшудан бастап турбореактивті қозғалтқышты және бастапқыдан бастап катапульталық креслоны пайдаланған алғашқы әскери ұшақ болды, бірақ Германия капитуляциялаған кезде ол қызметке енген жоқ.
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде құлдар еңбегі
Хайнкель Заксенхаузен концентрациялық лагерінің ең ірі пайдаланушыларының бірі болды, He 177 бомбалаушысын жасауда 6000-нан 8000-ға дейін тұтқынның еңбегін пайдаланды.
Соғыстан кейінгі
Соғыстан кейін Heinkel компаниясына ұшақ өндіруге тыйым салынды, соның орнына велосипедтер, мотороллерлер (төменде қараңыз) және Heinkel микроавтомобилін жасады. Компания 1950 жылдардың ортасында ұшақтарды қайта жасауға кірісіп, Батыс Германия Әуе күштері үшін F 104 Starfighter ұшақтарын лицензия бойынша құрастырды. 1965 жылы компания Vereinigte Flugtechnische Werke (VFW) компаниясына қосылды, ол 1980 жылы Messerschmitt Bölkow Blohm компаниясымен біріктіріліп, кейіннен Airbus құрамына енді. Компания Батыс Германияның әуежайларын кеңес шабуылынан қорғау мақсатында Heinkel He 231 (VJ 101A) деп аталған тік көтеріліп-қонуға арналған ұшақты (VSTOL) жобалады.
Микроавтомобильдер
Хайнкель 1956 жылы "Кабине" көлігін ұсынды. Ол BMW Isetta және Messerschmitt KR200 көліктерімен бәсекелесті. Оның кузовы бір бөліктен жасалған және төрт тактілі, бір цилиндрлі қозғалтқышы болған. Heinkel 1958 жылы "Кабине" өндірісін тоқтатты, бірақ лицензия бойынша өндіріс жалғасты, бірінші Ирландиядағы Dundalk Engineering Company, содан кейін 1966 жылы өндірісін тоқтатқан Trojan Cars Ltd. компанияларында.
Скутерлер
1950 жылдары Хайнкель өзінің сенімділігімен танымал болған "Турист" мотороллерін ұсынды. Үлкен және салыстырмалы түрде ауыр саяхаттық көлік, ол толық қорғағыш қаптамасымен және алдыңғы дөңгелектің бекітілген мұрындыққа енуімен жақсы ауа райынан қорғаныш берді. "Турист" тиімді аэродинамикалық формаға ие болды, бұл оның авиациялық тарихын ескере отырып, таңқаларлық емес, және оның тек 9,5 а.к. 4 тактілі қозғалтқышы болса да, белгілі бір уақыттан кейін сағатына (ресми деректер) дейін жылдамдыққа жете алатын. Хайнкель сондай-ақ "Хайнкель 150" деп аталатын жеңіл мотороллер жасады.
Мопедтер
Хайнкель 1954 жылдан 1957 жылға дейін Perle мопедін өндірді. Perle – құйма металлдан жасалған біртұтас рамасы, артқы серіппелі аспасы, шынжырдың бір бөлігі артқы шассиге ендірілген толық жабық тізбегі және ауыстырылатын дөңгелектері бар жетілдірілген велосипед болды. Мұндай жоғары деңгейдегі жабдықталу жоғары бағамен аталды. Көптеген мопедтер сияқты, ол бензин мен майдың қоспасымен жұмыс істейтін 50 куб см көлемді екі тактілі қозғалтқышқа ие болды. Шамамен жиырма жеті мың Perle мопеді сатылды.