Кіріспе

Перт пен Кинросс округінің қаласы, Шотландия. Питлокри (/pɪtˈlɒxri/; Baile Chloichridh немесе Baile Chloichrigh) – Шотландияның Перт пен Кинросс кеңесінің аймағындағы, Тюммель өзенінің жағасында орналасқан қала. Тарихи тұрғыдан Пертшир графтығына жатады. 2011 жылғы халық санауы бойынша халқы 2776 адамды құрайды. Бұл қала көбінесе Виктория дәуірінде салынған, 1842 жылы королева Виктория мен ханзада Альберт аймаққа келіп, Балморалдағы таулы жерді сатып алғаннан кейін, сондай-ақ 1863 жылы теміржол келгеннен кейін туристік курортқа айналды. Бүгінде де танымал туристік орын болып табылады және әсіресе Питлокри фестиваль театры, лосось өтетін баспалдақтары және Бен Враки мен Шиехаллион сияқты таулармен қоршалған таулы серуендерге арналған орталық ретінде белгілі. Экскурсиялық саяхаттар үшін ыңғайлы база ретінде танымал. Қала көптеген тас Виктория стиліндегі ғимараттарды сақтап қалған, ал қаланың басты көшесінде бір жағынан ерекше кезеңді құйма темір шатыры бар.

Тарих

Питлокридің қазіргі тарихы Виктория дәуірінен басталады, бірақ Мулен және Порт-на-Крейг деп аталатын аудандар әлдеқайда ескі. Тарихқа сүйенсек, 1180 жылы Моулин шіркеуі Атолл графы Дунфермлин аббаттығына сыйға берілген, ал 1511 жылы Моулин барондық бург мәртебесін алған. Порт-на-Крейг 1913 жылы аспалы жаяу жүргіншілер көпірі салынғанға дейін Тюммель өзеніндегі алғашқы паром өткізілген орын болды. Осы екі бөлек елді мекеннің арасындағы құрылыс 18 ғасырда қазіргі басты көшенің бағытымен салынған солтүстікке қарайғы әскери жолдың салынуымен бірге жүрді. Моулинде Канаданың екінші премьер-министрі Александр Маккензи (1822–1892) оқыған шіркеу мектебі орналасқан. "Блэрмоунт" мектеп үйі бүгінде сәнді демалыс үйі ретінде қызмет етеді. 1842 жылы королева Виктория Пертширге сапар шекті және аймаққа деген оң пікірі қалаға кеңінен танымал болуына себеп болды. 1863 жылы теміржол стансасы салынғаннан кейін Питлокри туристер үшін танымал орынға айналды. Роберт Луис Стивенсон 1881 жылдың маусым айында әйелі Фанни және анасымен бірге Фишерс қонақүйінде тұрды. Кейіннен олар жақын маңдағы Моулиндегі Киннерд коттеджіне көшіп барды. Дәл сол жерде Стивенсон "Thrawn Janet" (1881), "The Merry Men" (1882) және "The Body Snatcher" (1884) шығармалары бойынша жұмыс істеді. 1947 жылы Питлокри бург мәртебесін алды. Сол жылы Тюммель су электр стансасының құрамында бөгет салу жұмыстары да басталды. Бөгет және оның балық өтетін баспалдағы бүгінде танымал туристік орынға айналды. Өзенді бөгеу арқасында Лох Фаскалли атты жасанды көл пайда болды, бірақ бұл қаланың солтүстігіндегі үлкен аумақты, соның ішінде қазіргі орнына көшірілген Ескі Демалыс саябағын су басты. Жаңа бург кеңесі құрылғаннан кейін көп ұзамай жергілікті қоғамдық залы Питлокри қалалық әкімдігі болып бекітілді. 1960 жылдардан бастап радарды ойлап тапқан сэр Роберт Уотсон Уотт және оның әйелі, екінші дүниежүзілік соғыста Әйелдер әуе күштерінің директоры Кэтрин Джейн Трефусис Форбс Питлокридегі "Обсерватория" жазғы үйінде тұрды. Екеуі де Питлокридегі Киелі Үштік шіркеуінің зиратында жерленген. Питлокри фестиваль театрын 1951 жылы Джон Стюарт құрды, ол бастапқыда Ноккендрач үйінің аумағындағы шатырда орналасқан. Шатыр жартылай тұрақты болып, 1981 жылы Порт-на-Крейгтегі қазіргі ғимарат ашылғанға дейін 30 жыл бойы сол жерде болды. Қала 2009 жылы Britain in Bloom бау-бақша конкурсында алтын медальмен марапатталды және Шағын қала санатында жеңіске жетті.

Басқару

Питлокри Перт пен Кинросс кеңесі аймағының бір бөлігі. Шотландия парламенті округі – Пертшир Солтүстік, оны Шотландия Ұлттық партиясынан Джон Суинни өкілдік етеді. Ұлыбритания парламенті округі – Перт және Солтүстік Пертшир. Парламент депутаты – Питер Вишарт, ол да Шотландия Ұлттық партиясының мүшесі.

Демография

2011 жылғы халық санауы бойынша Питлокриде 2776 адам тұрды. Сол санауда тұрғындардың 29,2% 65 жасқа және одан жоғары екені тіркелді – бұл Шотландия бойынша 16,8% көрсеткіштен айтарлықтай жоғары. Әйелдердің және еркектердің орташа жасы тиісінше 51 және 49 болды, ал Шотландия бойынша бұл көрсеткіш 42 және 40-қа тең. Эдрадур қаланың шығысында, Моулин-Мурдың етегінде орналасқан. Ол жеке меншікте және аптасына 12 бөшке өндіреді, өндірісте үш адам жұмыс істейді. Виски жасауды бастағаннан бері өзгермеген, дәстүрлі дистилляция зауытының соңғы мысалы және келушілердің арасында қатты танымал. Блэр Атол қаланың оңтүстік-шығысындағы басты жолда орналасқан және 1933 жылдан бері қазір Diageo тобының бөлігі болып табылатын Bell's компаниясына тиесілі. Питлокри стансасында Питлокри стансасы кітап дүкені орналасқан. Кітап дүкені 2005 жылы ашылды және 1 платформада орналасқан. Электр стансасының бөгеті 310 метрлік шағала сатысымен белгілі; балықтардың сатының ішінде бөгеттен бөгетке жүзуін су астына қарау станциясынан немесе келушілер орталығынан видеоарқылы көруге болады. Жыл сайын 5000-нан астам шағала өтеді. Бөгет және электр стансасы 1951 жылы тоғыз электр стансасы мен су қоймасынан тұратын Туммель су электр стансасының соңғы бөлігі ретінде аяқталды. Жаңа су қоймасы Лох-Фаскалли деп аталды және ол Тюммель өзеніне салынды, өзеннің жоғарғы ағысындағы кең аумақты суға батырды.

Шіркеулер

Питлокриде бірнеше шіркеу бар, оның ішінде 1884 жылы салынған Шотландия шіркеуінің Питлокри шіркеуі, ол Шіркеу жолында орналасқан. Питлокридің шығыс жағындағы Епископальдық шіркеу – Қасиетті Үштік шіркеуі 1858 жылы салынған. 1884 жылы салынған Питлокри баптистік шіркеуі қаланың басты көшесінің шығыс бөлігінде орналасқан. Лох Фаскалли көліне жақын Ри-ахан аумағында 1949 жылы бөгет пен электр стансасын салуға келген жұмысшылар үшін уақытша құрылған Рим-католик шіркеуі – Әйел Сент-Брид бар. Бірақ жұмысшылар кеткен соң, шіркеу сақталды. Өрттен кейін жаңа шіркеу салынды және 1969 жылы ашылды. Ол жергілікті католиктерге және көптеген жазғы туристерге қызмет етеді.

Питлохри электр станциясы

Питлокри – гидроэлектр энергиясын өндірудегі алғашқы жобалардың бірі болды. Питлокри бөгеті 1947 жылы жаңадан құрылған Гидроэлектрлік кеңес тарапынан ұсынылды. Жобаларын Гарольд Тарболтон жасады. Тарболтон электр стансасының құрылысына жауапты болды, бірақ көп ұзамай қайтыс болды, ал жоба аяқталды архитектор Т. Х. Элидің күшімен, құрылысын жүзеге асырған – сэр Александр Гибб және серіктестері. Экологиялық қажеттіліктерді ерте танудың нәтижесі ретінде, жобаға Питлокридегі тапқыр балық өткелі енгізілді, ол шағылысу маусымындағы лосось балықтарына бөгетті айналып өтуге мүмкіндік берді.

Жол

Қала, Перттен солтүстікке қарай 42 шақырым жерде жатыр, 1981 жылдан бері А9 Инвернесс-Перт тас жолының бағытынан тыс қалды.

Темір жол

Питлокри темір жол станциясы Таулы аймақтың негізгі темір жол желісінде орналасқан.

Жүру

Қала Rob Roy Way бағытының шығыс соңында, Драйменнен басталатын ұзақ қашықтыққа арналған жаяу жолдың бойында жатыр.

Өнер және мәдениет

1951 жылы Джон Стюарт Питлокри фестиваль театрын құрды, ол бастапқыда шатырда өткізілді. 1979 жылы Law & Dunbar Nasmith жобалаған және 1981 жылы аяқталған Туммель өзенінің жанындағы Портнакрайгте арнайы салынған ғимарат пайда болды. Бүгінде театр заманауи, кең, әйнек беткейлі ғимаратта орналасқан, ондан Туммель өзені мен Бен Враккиге көрініс ашылады. Театр ерекше репертуарлық жүйеде жұмыс істейді, яғни жазғы фестиваль кезінде келушілер әр күні әртүрлі қойылымды тамашалай алады. Жыл бойы ашық. 2004 жылы алғаш рет өткізілген Қысқы сөздер фестивалі – әр жылдың ақпан айының басында өтетін 10 күндік әдеби фестиваль. Көптеген шаралар Питлокри фестиваль театрында өтеді, онда 40-тан астам автор, хабар таратушы, жазушы және мәдени қайраткерлер қатысады. "Сиқырлы орманда" атты жарық пен дыбыс шоуы Питлокридің жақын маңдағы Фаскалли Вуд орманында әр жылғы қазан айында өтіп, қалаға 70 000 келушіні тартады. Жаз айларында әр дүйсенбіде Атолл аймағының сыбызғы оркестрі дәстүрлі музыка, би және ән кешін ұйымдастырады, ол қаланың басты көшесімен қысқа шерумен басталып, аяқталады.

Климат

Британ аралдарының қалған бөлігі сияқты, Питлокри де теңіз климатына ие, жаздағы температура жұмсақ, қыстағы температура салқын болады. Онлайн деректері бар ең жақын ресми метеорологиялық станция – Фаскалли, қала орталығынан солтүстік-батысқа қарай шамамен 3 км қашықтықта орналасқан. Әдетте, жылдың ең ыстық күні 26,3 °C (79 °F) дейін жетеді, ал ең суық түні 10,6 °C (13 °F) дейін төмендейді. Питлокри 1978 жылғы 9 мамырдағы температураның айырмашылығымен ерекше көзге түседі. Таңертеңгі температура тіркелді, ал түстен кейін көтеріліп, 29 °C (52 °F) температуралық диапазонды құрады. Бұл Ұлыбританиядағы ең үлкен тәуліктік температура өзгерістерінің бірі.

Спорт

Питлокриде "Вейл оф Атолл" футбол клубы орналасқан. "Вейл" клубы 1879 жылы құрылды және бастапқыда қазір Лох Фаскалидің түбінде орналасқан ескі демалыс паркінде ойнады. 1950 жылдары бөгет салынған кезде павильонмен бірге қазіргі орнына көшірілген "Вейл" бұрын Шотландия кубогының тұрақты қатысушысы болды, олар "Дунди" және "Гиберниан" сияқты командалармен күш сынасты. "Вейлдің" ең танымал бұрынғы ойыншысы – Пол Стуррок, ол әлі де клубтың жанкүйері болып қала береді. "Вейл" клубы бірінші дивизиондағы жалғыз жеңісін 1990 жылдары оді, бірақ 2004/5 жылы екінші дивизионда сәтті өнер көрсетті. 2007 жылы құрылған "Атолл Хайлендерс" регби командасы да "The Recreation Park" стадионында ойнайды. Питлокри тау ойындары 1852 жылдан бері жыл сайын қыркүйек айының екінші сенбісінде өткізіліп келеді және Шотландия тау ойындары күнтізбесіндегі соңғы іс-шара болып табылады. 1852 жылы түпнұсқа демалыс паркі Түммел өзенінің солтүстік жағалауында, Ри Ачан жолының етегінде, қазіргі Леди Делл деп аталатын жерде құрылды. Бірақ бөгет салынуына байланысты, ескі парк 1950 жылы суға батты, ал ойындар жаңа, қазіргі демалыс паркіне көшірілді. Бастапқы павильон бұзылып, 1951 жылға қайта орнатылды. Ол сыртқы түрінен өзгермеген, бірақ 1964 жылы ішкі жағы жаңартылды. Ойындардың ерекшелігі – көптеген қатысушыларды тартатын және күннің соңында бірегей трубалы оркестрлер шеруімен аяқталатын трубалы оркестрлер чемпионаты. Олимпиадалық керлинг шебері Ив Мьюрхед керлинг алаңы бұзылғанға дейін Питлокридегі клубтың бірінде ойнаған.