Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тэйн (Baile Dhubhthaich) – Шотландияның Таулы аймағындағы Росс графтығындағы корольдік қаласы және приход.
Tain (Baile Dhubhthaich ) is a royal burgh and parish in the County of Ross, in the Highlands of Scotland.
Этимология
Атауы жақын орналасқан Тайн өзенінен шыққан, оның атауы "ағыс" мағынасын беретін үнді-еуропалық түбірден келген. Гель тіліндегі Baile Dubhthaich атауы "Duthac қаласы" дегенді білдіреді, бұл жергілікті Duthus әулиесінің құрметіне берілген.
The name derives from the nearby River Tain, the name of which comes from an Indo European root meaning 'flow'. The Gaelic name, Baile Dubhthaich, means 'Duthac's town', after a local saint also known as Duthus.
Тарих
Тайнға 1066 жылы алғашқы патшалық жарғысы берілді, осылайша ол Шотландияның ең көне патшалық қаласы атанды. Бұл оқиға 1966 жылы Королева Ана, Королева-шеше, Роза бағын ашу арқылы еске алынды. 1066 жылғы король Малкольм III-нің жарғысы Тайнды қасиетті пана ретінде бекітті, онда адамдар шіркеудің қорғауына жүгіне алатын және тұрғын саудагерлер мен керуеншілерге белгілі бір салықтардан босатылатын иммунитет құқығы берілді. Ертедегі Дутак шіркеуі осы қасиетті пананың орталығы болды. Дәстүр бойынша, қашқындарға шекара тастарымен белгіленген бірнеше шаршы миль жер берілді. Шотландияның тәуелсіздік үшін күресінің бірінші кезеңінде Роберт Брюс әйелі мен қызын қауіпсіздік үшін осы қасиетті жерге жіберді. Алайда, қасиетті пана бұзылды, оларды Росс графы Вильгельм II-ге адал күштер тұтқындап, Англия королі Эдуард I-ге тапсырды.
Tain was granted its first royal charter in 1066, making it Scotland's oldest royal burgh, commemorated in 1966 with the opening of the Rose Garden by Queen Elizabeth, the Queen Mother. The 1066 charter, granted by King Malcolm III, confirmed Tain as a sanctuary, where people could claim the protection of the church, and an immunity, in which resident merchants and traders were exempt from certain taxes. The early Duthac Chapel was the centre of a sanctuary. Fugitives were by tradition given sanctuary in several square miles marked by boundary stones. During the First War of Scottish Independence, Robert the Bruce sent his wife and daughter to the sanctuary for safety. The sanctuary was violated and they were captured by forces loyal to William II, Earl of Ross who handed them over to Edward I of England.
Мекемелер
Тэйн темір жол станциясы Қиыр Солтүстік желісінде орналасқан. Станцияда қызметкер жоқ, ал өркенді кезеңінде 30 адам жұмыс істеген. Станция 1864 жылдың 1 қаңтарында Хайленд темір жолы тарапынан ашылды. 1923 жылдың 1 қаңтарынан бастап станция Лондон, Мидленд және Шотландия темір жолына тиесілі болды. 1948 жылы британдық темір жолдары ұлттықтандырылып, "Британ темір жолдары" болып қайта аталды. Темір жол жекешелендірілгеннен кейін, станцияға ScotRail қызмет көрсетті. Қаладағы танымал ғимараттардың қатарында Тэйн Толбут және Сент-Дютус колледжі шіркеуі бар. Қаланың тарих мұражайы – Tain Through Time, сондай-ақ Glenmorangie дистилляция зауыты да бар. Тэйнде екі бастауыш мектеп бар: Крейхилл (2011 жылдың сәуір айына қарай 274 оқушы) және Нокбрек (2011 жылдың сәуір айына қарай 120-дан аспайтын оқушы). Сонымен қатар, Таин Корольдік академиясы орта мектебінде 2017 жылдың қаңтарына қарай 590 оқушы оқып жатыр.
Tain railway station is on the Far North Line. The station is unmanned; in its heyday it had 30 staff. The station was opened by the Highland Railway on 1 January 1864. From 1 January 1923, the station was owned by the London Midland and Scottish Railway. Then in 1948 the British railways were nationalised as British Railways. After the railways were privatised, the station was served by ScotRail. Notable buildings in the town include Tain Tolbooth and St Duthus Collegiate Church. The town also has a local history museum, Tain Through Time, and the Glenmorangie distillery. Tain has two primary schools; Craighill (274 pupils as of April 2011) and Knockbreck (just under 120 pupils as of April 2011). There is also a secondary school, Tain Royal Academy, with 590 pupils as of January 2017.
RAF Тайн
1930 жылдары соғыс қаупі туған кезде, қаланың жанында, Дорнох-Ферт шығанағымен шектесетін, Фендом деп аталатын аласа аллювиалды жерге бомба тасушы ұшақтарға арналған үлкен әуежай салынды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол британдық, чех (311 эскадрилья) және поляк ұшқыштарына үй болды. Соғыстан кейін әуежай ұшу үшін қолданылмай, Флот Әуе Күштерінің бомбалау полигонына айналды. 1939 жылы RAF Лоссимут ашылды және 1946 жылға дейін пайдаланылды, содан кейін әуежай Адмиралтействоға берілді және Royal Naval Air Station (RNAS) Лоссимут болып өзгерді, ал 1972 жылы RAF әуежайы ретінде RAF-ке қайтадан қарауына берілді, ал Тэйн полигоны да RAF-ке қайтарылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін әуежайдың үлкен бөлігі азаматтардың пайдалануына берілді және олардың кейбіреулері әлі де қолжетімді.
With conflict looming in the 1930s, an aerodrome large enough for bombers was built next to the town on low alluvial land known as the Fendom bordering the Dornoch Firth. It was home to British, Czech (311 Sqn) and Polish airmen during the Second World War. It was abandoned as a flying location after the war and converted to a bombing range for the Fleet Air Arm. In 1939 RAF Lossiemouth opened and was used until 1946 when the airfield was transferred to the Admiralty and becoming Royal Naval Air Station (RNAS) Lossiemouth then returning to the RAF in 1972 as an RAF airfield and the Tain range reverted to the RAF. Large parts of the original aerodrome were returned to civilian use after the Second World War and some are still accessible.
Спорт және демалыс
Тайн гольф клубы чемпионат деңгейіндегі линкс гольф алаңын ұсынады. Дорнок шығанағына көрініс беретін бұл алаң алғаш рет 1890 жылы Олд Том Моррис салып жобалаған. Тайн, тұрақты футбол маусымында Шотландия футбол ассоциациясының филиалы – Солтүстік Каледония футбол лигасының құрамындағы "Сент-Дютус" футбол клубымен өкілдік етеді.
Tain Golf Club offers a Championship length links golf course. Overlooking the Dornoch Firth, the course was first designed by Old Tom Morris in 1890. Tain is represented in the Scottish Football Association affiliated North Caledonian Football League by senior football club St Duthus Football Club during the regular football season.
Жергілікті географиялық және келушілер ерекшеліктері
Гиззен Бриггс – Дорнок Ферттің кіреберісіндегі құмдар. Дұрыс жел болғанда, оларды төмен су кезінде естіп көруге болады. Тейннің солтүстік-батысындағы, A836 тас жолымен батысқа қарай Бонар көпіріне, содан кейін B9176 Стрюи жолы арқылы қол жетімді "бір миллион доллар тұратын көрініс" Дорнок Фирт пен Сазерлендтің панорамалық көрінісін ұсынады. Айналасында бес маңызды қамал орналасқан: Сазерленд герцогинясы үшін салынған, қазірде жастарға арналған жатақханаға айналған Карбисдейл қамалы; бір кезде өнеркәсіпші Эндрю Карнегидің үйі болған, қазірде қонақ үйге айналған Скибо қамалы; Сазерленд герцогының ата-бабаларының ордасы – Дунробин қамалы (қамал мен бақшалары жұртшылыққа ашық); Росс тайпасының ата-бабаларының ордасы, қалпына келтіріліп, Мохаммед Аль Файедке тиесілі Балнагоун қамалы; және жергілікті қолөнер кәсіпорнының иелері қалпына келтірген Баллон қамалы. Ruaridh Stone (Либералды-демократ депутаты Джейми Стоунның інісі) басқаратын Highland Fine Cheeses компаниясы Тейн қаласының жанындағы Бларлиат шаруашылығында орналасқан. Тейн қаласының жанындағы Феарн төбесінен тыс жерде ортағасырлық Феарн аббаттығының орны жатыр.
The Gizzen Briggs are sandbars at the entrance to the Dornoch Firth, and with the right wind, they can be heard at low tide. The so called "million dollar view" to the north west of Tain, accessible via the A836 westward towards Bonar Bridge and then the B9176 Struie Road, gives a panoramic view of Dornoch Firth and Sutherland. Five important castles are in the vicinity – Carbisdale Castle, built for the Dowager Duchess of Sutherland and now a youth hostel; Skibo Castle, once home of the industrialist Andrew Carnegie and now a hotel; Dunrobin Castle, ancestral seat of the Duke of Sutherland (castle and gardens open to the public); Balnagown Castle, ancestral seat of the Clan Ross, restored and owned by Mohammed Al Fayed; and Ballone Castle, restored by the owners of a local crafts business. Highland Fine Cheeses, run by Ruaridh Stone (the brother of Liberal Democrat MP Jamie Stone), have a factory at Blarliath Farm, Tain. Just outside Hill of Fearn near Tain lies the site of the medieval Fearn Abbey.
Парламенттік бург
Тэйн 1708 жылдан 1801 жылға дейін Ұлыбритания Парламентінің Өкілдер палатасының Солтүстік Бургс сайлау округінде Дингволл, Дорнок, Кирквалл және Уик қалаларымен біріктірілген парламенттік қалашық болды. 1801 жылдан 1918 жылға дейін бұл округ Ұлыбритания Корольдігі Парламентінің құрамында болды. Сайлау округі 1832 жылға дейін «Тэйн қалашықтары» деп, ал содан кейін «Уик қалашықтары» деп белгілі болған қалашықтар ауданы еді. Оны Парламентте бір депутат (депутат) өкілдік етті. 1918 жылы сайлау округі таратылды, ал Тэйн Росс және Кромарти округіне қосылды.
Tain was a parliamentary burgh, combined with Dingwall, Dornoch, Kirkwall and Wick in the Northern Burghs constituency of the House of Commons of the Parliament of Great Britain from 1708 to 1801 and of the Parliament of the United Kingdom from 1801 to 1918. The constituency was a district of burghs known also as Tain Burghs until 1832, and then as Wick Burghs. It was represented by one Member of Parliament (MP). In 1918 the constituency was abolished, and Tain was merged into Ross and Cromarty.
Климат
Тайн мұхиттық климат аймағында орналасқан (Köppen: Cfb).
Tain has an oceanic climate (Köppen: Cfb).
Патшалық ордасының бостандығы
Келесі адамдар мен әскери бөлімдер Тайн корольдік қаласының құрметті азаматтығына ие болды.
The following people and military units have received the Freedom of the Royal Burgh of Tain.