Кіріспе

"Харборэйдж" операциясы – Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталған шағында Германияның оңтүстік-батысындағы ядролық бағдарламасының ғалымдарын, құрал-жабдықтарын және объектілерін басып алуға бағытталған операция.

Тарих

Одақтас Alsos миссиясының бір бөлігі болған Harborage операциясын Манхэттен жобасының барлау бөлімінің бастығы полковник Джон Лэнсдейл, жоба басшысы генерал Лесли Гроувстың тапсырмасымен, Alsos командирі полковник Борис Паштың басшылығымен жүргізді. Ол Alsos командасының мүшелері, 1269-шы инженерлік-ұрыс батальонының және АҚШ-тың алтыншы армиясының T Force барлау шабуыл күшінің инженерлерінің көмегімен іске асырылды. Париждің азаттығынан кейін көп ұзамай, егер американдық әскерлер оларға бірінші болып жете алмаса, Кеңес Одағын технологиясы мен мамандарынан айыру мақсатында неміс ядролық объектілерін қайда болса да бомбалау туралы шешім қабылданды. 1945 жылдың сәуір айының соңында Harborage командалары Қара Ормандағы Хечинген, Бисинген және Хайгерлох қалаларына бағытталды. Бұл орталықтар неміс күштерінің қайта орналасқан жерлері болатын және соғыстан кейін француздар тарапынан басып алынуға тиіс еді. Француздық бірінші армиясының алдыңғы қатардағы әскерлерінен озу арқылы және жау тылында жұмыс істеген американдық техникалық барлау бөлімшелері аймақты мұқият қарап шығып, қолдарына тигенін алып, қалғанын жойды. Нәтижесінде француздар неміс технологиясы мен ғылыми әлеуетінің артықшылығынан айырылды, бұл артықшылық Салқын соғыс кезеңінде басқа одақтастарға берілді; олар АҚШ-қа (көп бөлігі оларға тиді), Кеңес Одағына және Ұлыбританияға бөлінді.