Кіріспе

Куахималпа де Морелос (kwaxiˈmalpa; көбінесе жай ғана Куахималпа деп аталады) – Мексика қаласындағы аудан (demarcación territorial). Ол Мексика қаласын Мексика штатынан бөліп тұратын Сьерра-де-лас-Крусес тауларының батыс бөлігінде орналасқан. Бұл аудан бұрынғы ауылдық Куахималпа қалашығының атымен аталады, ол қаланың кеңейіп таралуына байланысты қала құрамына енген. Ауданның аумағында Мексикада алғаш рет құрылған және Мексика қаласындағы екінші ірі жылдық құмарлық ойыны өтетін Desierto de los Leones ұлттық паркі орналасқан.

Тарих

Қаланың толық атауы – Куахималпа де Морелос. Бұл ауданның аты белгілі бір қауымның және жергілікті биліктің орталығы болып табылатын бұрынғы Сан-Педро Куахималпа муниципалитетінің құрметіне берілген. "Куахималпа" атауы науатль тіліндегі "Cuauhximalpan" сөзінен шыққан, ол "үрмелегіш тісті аралар орны" деген мағынаны білдіреді. 1970 жылы Мексика Тәуелсіздік соғысының батыры Хосе Мария Морелостың құрметіне "де Морелос" қосымшасы қосылды. 1342 жылы Тепанека тайпасы бұл аймаққа қоныстанды және шамамен 100 жыл бойы Азкапоцалькодағы өздерінің астанасынан ормандарды бақылады. XV ғасырдың ортасында Ацтектердің үштік одағы Тепанекаларды жеңген кезде, олардың көптеген өкілдері осы қиын-қыстау жерге қашып келді. Испан жаулаушылары Эрнан Кортес Толука аңғарына баратын жолдарды бақылау үшін Санта-Роза, Санта-Люсия, Куаухималпан, Чималпа және Акопилько сияқты елді мекендерді бағындырды. 1534 жылы Кортес бұл аймақтағы жерлерді жеке бақылауға алып, оны Сан-Педро Куаухималпа деп атады және Сан-Лоренцо Акопилько, Сан-Матео Тлальтенанго және Сан-Пабло Чималпа сияқты қалаларды құрды. XVII ғасырда кармелиттер Desierto de los Leones деп аталатын шіркеу мен монастырь салды, қазір ол мұражай және ұлттық саябақ болып табылады. Колониялық дәуірден бастап 19-шы және 20-шы ғасырлардың басына дейін аймақтағы ең көп таралған экономикалық қызметтер отын жинау және көмір жасау болды, сонымен қатар шаруалар егін өсіріп, мал шаруашылығымен айналысты. Бұл аймақ сонымен қатар Мексика және Толука аңғарлары арасындағы саяхатшыларға тұруға және тамақтануға мүмкіндік беретін маңызды бекет болды.

География

Куахималпа ауданы Мексика қаласының федералды округінің батыс жағында орналасқан. Оның батысында Мексика штатындағы Окойоакак және Уискилукан-де-Деголладо муниципалитеттері жатыр. Бұл аудан сонымен қатар федералды округтегі Мигель Идальго, Альваро Обрегон және Магдалена Контрерас аудандарымен шектеседі. Жер бедері өте қиын, тау шыңдары көбінесе орталық және оңтүстік бөліктерде орналасқан. Олардың ішінде Ла-Пальма (3810 м), Сан-Мигель (3800 м), Эль-Кочинито (3760 м) және Эль-Анхель (3330 м) таулары бар. Климаты қоңыржайдан суыққа дейін өзгереді және көбінесе ылғалды болады. Жылдық орташа температура 10-12°C аралығында, ал жауын-шашын мөлшері 1200-1500 мм құрайды. Ауданның шамамен жиырма пайызы қорғалатын аймақ ретінде белгіленген, ал қалған бөлігі қалалық жерлерді құрайды. Дегенмен, халықтың отыз пайызы осы қорғалатын аймақтарда тұрады. Ауданның басты жолы – Авенида Хуарес, ол ауданның ең көне жолы және бұрынғы қала орталығын ескі Мексика қаласы – Толука тас жолымен байланыстырады. Ескі дәстүрлі үйлердің өте азы ғана сақталған (екі үй Авенида Хуарес пен Коауила көшесінің бұрышында, ал бірнеше үй Жардин Идальгоның жанында орналасқан), бірақ қаланың тарихи орталығы әлі де бар. Тарихи орталықта дәстүрлі мексикалық базар, басты алаң, аудан әкімдігі және бұрынғы муниципалдық сарай орналасқан. Тарихи орталыққа Сан-Педро шіркеуі басымдық береді, ол аудандағы ең көне шіркеу. Ол 16 ғасырда негірленген, бірақ қазіргі ғимарат 1628 жылы салына бастап, 1925 жылы толыққанды аяқталды. Бұл жер Desierto de los Leones ұлттық паркімен қоршалған, ол 1917 жылы Венустиано Карранса тарапынан Мексикада алғаш рет жарияланды. Парк 1500 гектардан астам аумақты алып жатыр, онда тау шыңдары мен қанқалар қарағай және иле ауылдық ағаштармен жабылған. Парк қызметтеріне Петеретес экологиялық орталығы және жергілікті арнайылықтарды ұсынатын мейрамханалар кіреді.

Мерекелер мен іс-шаралар

Қалалық округтің ең ірі және маңызды жылдық іс-шарасы – құмарлық ойыны және жәрмеңке, оның 100-ші басылымы 2013 жылы өтті. Бүкіл шара барысында қалаға 1,5-2 миллион адам келеді, ал Ұлы жұма күні ғана 500 000 адам келеді. Бұл құмарлық ойыны Мексикадағы Иштапалападан кейінгі екінші ірі шара. Ойынға Исаның Пальма жексенбісінде Иерусалимге кіруі, Маунди бейсенбісіндегі аяқ жуу және Соңғы кешкі ас сияқты оқиғалар қосылады. Олардың жұмысы сағат 8-де басталады, сол кезде олар дәстүрлі жәрмеңкеге қатысты түрлі стендтерді «тоналдырады», бірақ шындығында сатушылар бұл заттарды өз еркімен береді. Бұларға әдетте ыдыстар мен ойыншықтар кіреді. Содан кейін римдік сарбаздарды сомдағандар Яһуданы тұтқындау үшін іздейді, бірақ жергілікті тұрғындар Яһудаға жасыру үшін үйлерін ұсынады және көбінесе тамақтандырып, сусындатады. Сағат 14:00 шамасында сарбаздар Яһудаларды қоршап алып, Сан-Педро шіркеуіне жеткізеді. Сағат 15:00-де тұтқынға алынған Яһудалар қоңырау мұнарасынан «ілініп» қояды, бірақ содан кейін адамдар атриумға келіп, оларды босату үшін ақша жинайды, олар көбінесе жәрмеңкеден «ұрланған» заттармен сыйланады. Тағы бір ерекшелік – Яһуда рөлін сомдаған ересек ерлерге ғана жасалатын қамшылау. Қалалық округте жаздың соңында қалалық әкімшілік алаңында және Десьерто-де-лос-Леонес саябағында жергілікті саңырауқұлақтардың тағамдарына арналған жылдық Feria del Hongo жәрмеңкесі өтеді. Бұл шара әртүрлі жолдармен насихатталды, соның ішінде Ұлттық лотерея билеттері арқылы.

Көлік

Негізгі жолдарға Мексика қаласы мен Толуканы байланыстыратын ақылы федералды тас жол, Пролонгация Пасео де ла Реформа, Васко де Кирога даңғылы және Чамапа-Ла-Вента тас жолы жатады. Ең маңызды автобус бағыттарына RTP жүйесінің 4, 5, 76 және 80-маршруттары кіреді.