Иldefons Cerdà: Барселона қаласын жоспарлаған инженер және қала құрылысшысы
Ildefons Cerdà
Ильдефонс Серда: Барселонаның Eixample ауданын жобалаған қала құрылысшы, қазіргі қала құрылысының негізін қалаушы. Биографиясы, инженерлік білімі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Каталондық қала құрылысшы және инженер (1815–1876)
Catalan urban planner and engineer (1815–1876)
Ильдефонс Серда Суньер (; 23 желтоқсан 1815, Сентелес – 21 тамыз 1876, Калдас-де-Бесая) – испандық қала құрылысшы және азаматтық инженер, Барселонаның 19 ғасырдағы "кеңейтуі" деп аталатын Эшампле ауданын жобалаған. Оның ауқымды теориялық және практикалық еңбектерінің арқасында ол "урбанизация" терминін енгізген, сонымен қатар қазіргі заманғы қала құрылысын ғылым ретінде қалыптастырушы саналады.
Ildefons Cerdà Sunyer (; lang es; 23 December 1815, Centelles – 21 August 1876, Caldas de Besaya) was a Spanish urban planner and civil engineer who designed the 19th century "extension" of Barcelona called the Eixample. Because of his extensive theoretical and practical work, he is considered the founder of modern town planning as a discipline, having coined the word "urbanization".
Өмірбаян
Серда 1815 жылы Испанияның Каталония аймағындағы Сентеллес қаласында дүниеге келді. Ол Мадридтегі Escuela Técnica Superior de Ingenieros de Caminos, Canales y Puertos (Universidad Politécnica de Madrid) мектебінде азаматтық инженер мамандығын меңгерді. Кейін инженерлер корпусына қабылданып, Испанияның түрлі қалаларында тұрды. 1848 жылы Барселонаға қоныстанды және Клотильда Бошқа үйленді. Ағаларының қайтысынан кейін Серда отбасының мүлігін мұраға алды және мемлекеттік қызметтен кетіп, саясат пен қала құрылысымен айналыса бастады. Сол кездегі үкімет халықтың талабына көніп, Барселона қаласының қабырғаларын бұзуға рұқсат бергенде, Серда қаланың кеңеюін жоспарлау қажеттігін түсінді. Ол жаңа аудан тиімді және тұруға ыңғайлы болуын, ал қабырғалар ішіндегі ескі қаланың тығыздығы мен эпидемиялық жағдайлардан мүлдем өзгеше болуын қалады. Тиісті анықтамалық еңбектерді таба алмағандықтан, ол өзінің Ensanche немесе Eixample деп атаған жобасын жасаумен бірге, оның негізін қалауға кірісті. Замандастарынан алған бірнеше технологиялық идеяларды пайдаланып, ерекше, толығымен заманауи және біртұтас тұжырымдама жасады, бұл жоба мұқият ойластырылып, соқпақтан тыс шешімдерден аулақ болды. Өмірінің соңына дейін жаңа жобалар жасауды, қолданыстағы жобаларды жетілдіруді және өз теорияларын дамытуды, жоспарлау аумағын кеңейтуді (аймақтық жоспарлау деңгейінде) жалғастырды. Осы процесте ол отбасының барлық мүлігінен айырылып, 1876 жылы қарызға батып, жақырып қалған кедей күйінде қайтыс болды. Барселонаның Eixample жобасы үшін оған ешқашан ақы төленбеді.
Cerdà was born in Centelles, Catalonia, Spain, in 1815. He trained as a civil engineer at the Escuela Técnica Superior de Ingenieros de Caminos, Canales y Puertos (Universidad Politécnica de Madrid), in Madrid. He joined the Corps of Engineers and lived in various cities in Spain before settling in Barcelona in 1848 and marrying Clotilde Bosch. After the death of his brothers, Cerdà inherited the family fortune, and left the civil service. He became interested in politics and the study of urban planning. When the government of the time finally gave in to public pressure and allowed Barcelona's city walls to be torn down, he realized the need to plan the city's expansion so that the new extension would become an efficient and livable place, unlike the congested, epidemic prone old town within the walls. When he failed to find suitable reference works, he undertook the task of writing one from scratch while designing what he called the Ensanche or Eixample, borrowing a few technological ideas from his contemporaries to create a unique, thoroughly modern integrated concept that was carefully considered rather than whimsically designed. He continued to create projects and improve existing designs throughout his lifetime, as well as to develop his theories taking on larger planning scopes (at the regional planning level), until the very end. In the process, he lost all his family's inheritance and he died in 1876 a heavily indebted near pauper, never having been paid for his chief masterpiece, the design of Barcelona's Eixample.
Жетістіктер
Серда көп қырлы тұлға болды. Ол өзінің көрегендігінің артынан жүріп, азаматтық инженерлік қызметтегі тұрақты жұмысынан бас тартып, сайлауға түсіп, Кортес (Испания Парламенті) мүшесі болды; пайдалы, жаңаша заңдар әзірледі, Барселона төңірегінің егжей-тегжейлі топографиялық картасын жасады және өзінің ірі жоспарлау жобаларының әрқайсысын негіздеу үшін теориялық трактаттар жазды. Ол испан тілінде бірнеше маңызды сөздерді, оның ішінде urbanización сөзін өнегеге енгізді.
Cerdà was a multi faceted man who, in pursuit of his vision, gave up a steady job in the civil engineering service, stood for election and became a member of the Cortes (the Spanish Parliament); drafted useful ground breaking legislation, drew up a detailed topographical survey map of Barcelona's surroundings, and wrote a theoretical treatise to support each of his major planning projects. He actually coined a number of important words in Spanish, including urbanización.
Қадамдасу
Серда негізгі қажеттіліктерге назар аударды: ең алдымен, үйлерде күн сәулесінің, табиғи жарықтың және желдетудің болуы (оған санитариялық қозғалыс зор әсер етті), адамдардың айналасындағы жасыл кеңістіктерге деген қажеттілік, қалдықтарды тиімді жою қажеттілігі, оның ішінде жақсы кәріз жүйесі, сондай-ақ адамдардың, тауарлардың, энергияның және ақпараттың үздіксіз қозғалысын қамтамасыз ету қажеттілігі. Оның жобалары өз заманынан бұрынғы желілік көзқарасты көрсетеді. Оның көшелер жүйесі мен жоспары жаяу жүргіншілерге, ат арбаларына, атпен жүретін трамвайларға, қалалық теміржол желілеріне (әлі белгілі емес), газбен жабдықтауға және су тасқындарын болдырмау үшін үлкен сыйымдылықтағы кәріздерге бейімделген. Егер бұл жақсырақ интеграцияға көмектесе алса, оның жобаларына соңғы техникалық жаңалықтар енгізілді, бірақ ол өзінің ерекше жаңа идеяларын да жасады, соның ішінде жобасының табысы үшін маңызды болған жерді қайта бөлудің логикалық жүйесін және сол кездегі жұмысшы табының жағдайын толыққанды статистикалық талдауын жасады, бұл тығыздықтың салқындарын көрсету мақсатында жасалған еді.
Cerdà focused on key needs: chiefly, the need for sunlight, natural lighting and ventilation in homes (he was heavily influenced by the sanitarian movement), the need for greenery in people's surroundings, the need for effective waste disposal including good sewerage, and the need for seamless movement of people, goods, energy, and information. His designs belie a network oriented approach far ahead of his time. His street layout and grid plan were optimized to accommodate pedestrians, carriages, horse drawn trams, urban railway lines (as yet unheard of), gas supply and large capacity sewers to prevent frequent floods, without neglecting public and private gardens and other key amenities. The latest technical innovations were incorporated in his designs if they could further the cause of better integration, but he also came up with remarkable new concepts of his own, including a logical system of land readjustment that was essential to the success of his project, and produced a thorough statistical analysis of working class conditions at the time, which he undertook in order to demonstrate the ills of congestion.
Дау
Серданың Барселонаға арналған жоспары екі маңызды өзгеріске ұшырады; екінші нұсқасы, сол кездегі испан үкіметі бекіткен, бүгінгі Эшампльдің құрылымында әлі де көрініс тапқан, бірақ ғимараттардың төмен қабаттылығы мен әрбір қалалық блок ішіндегі бақтар мүліктік қызығушылықтарға ұшыраған саясатшылардың ықпалымен тез арада тоқтатылды. Сонымен қатар, жоспарланған екі диагональді көшенің тек біреуі ғана салынды. Мәдени тұрғыдан алғанда, Эшампль әлеуметтік топтарды біріктірудің орнына, әулеттілер мен жақсы жағдайлы адамдардың мекені болды (әлі де солай). Оның замандастары болған көптеген каталондық сәулетшілер Серданың идеяларына қарсы шығып, тіпті оны социализмді насихаттауда айыптады, бірақ соңында олар осы ауданға даңқ әкелген Модернист стиліндегі фасадтарды жобалады. Испания мен Каталониядағы саяси оқиғалар Серданың жоспарына ресми мақұлдау алған жолын бұрмалап көрсетуші нұсқаның қабылдануына әкелді. Шындығында, Серда жоспарын сол кездегі құзыретті орган – Испанияның орталық үкіметінің тапсырысымен, қала әкімшілігінің қолдауымен жасады. Саяси өзгерістер жергілікті биліктің ауысуына алып келді, ал жаңа әкімшілік 1859 жылы жобалар конкурсын өткізу арқылы бұрынғы орталық үкіметтің шешімін қабылдамауға тырысты, нәтижесінде Серда бәйгеден қалып қойды; алайда, Серданың жобасы басымдық алды, бұл ірі жер иелерінің наразылығын тудырды.
Cerdà's plan for Barcelona underwent two major revisions; the second version, approved by the Spanish government at the time, is the one still recognizable in the layout of today's Eixample, though the low height of buildings and the gardens within every city block were soon dispensed with by politicians inclined toward property speculation. In addition, only one of the two planned diagonal streets was realized. Culturally, the Eixample was (and still is) inhabited by the well to do, instead of integrating social classes. Many of the Catalan architects of his time opposed Cerdà's ideas, even accusing him of promoting socialism; in the end, however, they designed the Modernista façades that brought fame to the district. Political developments in Spain and Catalonia eventually led to the enshrinement of a revisionist version of how Cerdà secured official approval of his plan. Cerdà actually drew up his plan under the commission of the then competent authority, the Spanish central government, with the support of the city council. A political reversal led to a change in local government, and the new council sought to preempt the previous central government's decision by holding a project competition in 1859, which Cerdà lost; nevertheless, Cerdà's design prevailed, much to the chagrin of the major property owners.