Кіріспе

Неміс дәрігері және химигі (шамамен 1550–1616 жж.)

Андреас Либавий немесе Эндрю Либавий шамамен 1550 жылы Германияның Галле қаласында дүниеге келді және 1616 жылдың шілдесінде қайтыс болды. Либавий – Ренессанс дәуірінің өкілі, ол Йена университетінде тарих және поэзия пәндерін оқытумен айналысты. Кейін Ротенбург гимназиясында дәрігер болып жұмыс істеді, содан кейін Кобург гимназиясын құрды. Либавий алхимиямен шұғылдануымен және «Алхимия» атты кітабын жазуымен белгілі болды, бұл кітап химия бойынша жазылған алғашқы оқулықтардың бірі еді.

Шығармалары

25 жыл ішінде (1591–1616) Либавий логика, теология, физика, медицина, химия, фармацевтика және поэзия саласында 40-тан астам еңбек жазды. Ол, әсіресе химия мен алхимия салаларында, белсенді пікірсайыстарға қатысты, сондықтан оның көптеген жазбалары сол кезде дау тудырды. Либавий – ортодоксал лютеран, және ол Василий де Варна деген псевдониммен жазған теологиялық трактаттарында католицизмді, әсіресе иезуиттер орденін, ал өмірінің кейінгі кезеңінде – кальвинизмді сынады. Бұл оның теологиялық емес кейбір еңбектерінде де көрінеді, әсіресе Парацельстершілер, анти-Парацельстершілер, Галеншілер және герметиктер арасындағы қақтығысқа қатысқан кезде жазылғандарында. 1597 жылы ол алғашқы жүйелі химия оқулығын – «Алхимия» атты кітабын жазды, онда трансмутация мүмкіндігін сипаттады. Осы кітапта ол мыс тұзының ерітінділері аммиакпен анықталуын, олардың қара көк түске өзгеруін көрсетті. 1615 жылы ол «Syntagmatis alchamiae arcanorum» еңбегін жазып, онда 1605 жылы өзі әзірлеген қалайы хлоридін өндіруді егжей-тегжейлі баяндады. Дегенмен, бұл процесті алғаш рет ашқан ол емес, өйткені францискан монахы Ульманн оны ертерек тауып, 1415 жылы «Buch der heiligen Dreifaltigkeit» кітабында жазған. Ол медицинаны зерттеуге де үлес қосты. 1599–1601 жылдары ол «Singularia» атты төрт томдық табиғат ғылымы лекциялары жинағын жазды, онда медициналық құбылыстар туралы сипаттамалар мен талқылаулар жинағы бар. 1610 жылы ол алғашқы неміс медициналық мәтіндерінің бірі – «Tractatus Medicus Physicus und Historia des fürtrefflichen Casimirianischen SawerBrunnen/ unter Libenstein/ nicht fern von Schmalkalden gelegen» еңбегін жариялады.