Кіріспе

Алгирдас Миколас Бразаускас (22 қыркүйек 1932 – 26 маусым 2010) – литвалық саясаткер, 1993–1998 жылдары Литваның төртінші президенті болған. Сондай-ақ ол 2001–2006 жылдары Литваның премьер-министрі қызметін атқарды. Бразаускас кеңес үкімінен кейінгі Литваның демократиялық жолмен сайланған тұңғыш президенті еді. Ол Мәскеуден тәуелсіздік алған Литва Коммунистік партиясының төрағасы да болды.

Өмірбаян

Бразаускас Литваның Рокишкис қаласында дүниеге келген. Ол әулетін 18 ғасырға дейін жегізе алады. Микайлишки ауылында (қазіргі Радвилишкис аудандық әкімдігі). Оның әкесі Казимерас Бразаускас (1906–1997), анасы София Перезилевичиуте Бразаускиене (1904–1979) болды. 1952 жылы Кайшиадорис орта мектебін бітіріп, 1956 жылы Каунас политехникалық институтын азаматтық инженерия мамандығы бойынша тәмамдады. Кейіннен Кеңес теңіз күштері қатарына шақырылып, 1960 жылға дейін "Росомаха" атты Рига кластығындағы фрегатта өртке бақылаушы болып қызмет етті. 1967 жылы Бразаускас Үкіметтік жоспарлау комитетінде комитет төрағасының көмекшісі болып жұмысқа орналасты. 1974 жылы Бразаускас экономика ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алды.

Отбасы

Ол бірінші әйелі Юлиядан ажырасып, одан екі қызы болды; 2002 жылы Кристина Бутримиенеге үйленді.

Саясатка оралу

Кейін ол саясатқа оралып, "өмірімде әрдайым айналысуға нәрсем болды" деді. Оның үкіметі 2006 жылғы 31 мамырда үлкен Еңбек партиясы басқарушы коалициядан шыққаннан кейін отставкаға кетті. Бразаускас Премьер-министр міндетін атқарушы ретінде қызметте қалудан бас тартып, саясаттан мүлдем кетіп бара жатқанын жариялады. Ол: "Мен бірнеше жыл зейнеткер болып көруге тырыстым, менің ойымша, мен оны істедім. Бұл жолы да сәттілікке қол жеткіземін деп үміттенемін" деді. Өліміне бірнеше күн бұрын Ресей президенті Дмитрий Медведев Бразаускасқа Ресей мен Литва арасындағы ынтымақтастыққа және жақсы көршілік қатынастарға қосқан үлкен үлесі үшін Құрмет орденімен марапаттады. Бразаускас Халықаралық Рауль Валленберг қорының құрметті мүшесі де болды.

Ауру және өлім

2008 жылдың желтоқсан айында Бразаускас лимфалық қатерлі ісікке шалдықты. Ол 2010 жылдың 26 маусымында 77 жасында қатерлі ісіктен қайтыс болды. Қайтыс болған кезде ол Литва саясатындағы ықпалды тұлға ретінде танылды. Оның президенттік лауазымын алған Валдас Адамкус: «Ол қиын сәтте қай жаққа бұруға батыл шешім қабылдады» деді. Литва президенті Далия Грибаускайте: «Литва тәуелсіздігін қайта алғаннан кейін алғашқы тікелей сайланған президенті, күшті және харизматикалық тұлғаның естелігі литвалықтардың жүрегінде ұзақ сақталады» деді.