Кіріспе

Вислок – Польшаның оңтүстік-шығысындағы өзен, Сан өзенінің саласы. Ұзындығы 220 километр, ал бассейнінің ауданы 3 538 км² (барлығы Польшада). «Вислок» атауының түбірі – индоевропалық немесе индоевропалықтан бұрынғы тілдерге тән. Автомобиль жолдарындағы алғашқы металл көпірлер Галицияда салынған. Олардың арасында Ржешувте (1877) Вислок өзеніндегі және Ксижницада (1877) Раба өзеніндегі көпірлер болды. Бұл Польша территориясында салынған алғашқы торлы металл көпірлер еді.

Тарих

Ерте темір дәуіріндегі елді мекендер туралы деректер жоқ, себебі бұл аймақты Вислок өзенінің аңғары бойымен ежелгі сауда жолы кесіп өткен. Вислок аңғары 9 немесе 10 ғасырларда маңызды сауда жолы және адамдар қоныстану осі болған болуы керек. Кейіннен бұл аймақ Ұлы Моравия мемлекетінің құрамына кірді. 899 жылы Ұлы Моравия империясының ортасына венгр тайпалары шабуыл жасағаннан кейін, аймақтағы лендиандар Венгрия империясына адалдықтарын жариялады. Содан кейін бұл аймақ кем дегенде 9 ғасырдан бастап Польша, Киев Русі және Венгрия арасындағы талас-тартыс ошағына айналды. Бұл аймақ алғаш рет 981 жылы (Нестордың еңбегінде) айтылған, ол кезде Киев Русінің князі Владимир Польшаға қарай бет алғанда аймақты басып алған. 1018 жылы ол Польшаға қайтарылды, 1031 жылы Руське, ал 1340 жылы Польшаның Казимир III оны қайтадан иеленді. Өзен туралы алғашқы жазбалар 1372 жылға дейін сақталған. 966–1018, 1340–1772 жылдары (Русь воеводтығы) және 1918–1939 жылдары аймақ Польшаның құрамында болды. Адамдардың бұл аймақта қарқынды қоныстануы 13–15 ғасырларда жүрді. Елді мекендер Германия заңы бойынша Вислок және Вислока өзендері арасында орналасқан. Немістер 14-15 ғасырларда Польша Корольдігінің аумағында (қазіргі Подкарпатское воеводтығының аумағы) қоныстанды (Остсидлунг деп аталады), көбінесе 1340 жылы Казимир III Червен қалаларын басып алғаннан кейін, аймақ Польшаның ықпалына қайта оралғаннан кейін. Кросно, Санок, Ланкут, Бич және Ржешов аудандарында бұрын оқшауланған қоныстар болған болуы мүмкін. Немістерді әдетте әр түрлі кәсіптердегі шеберлер мен кеншілер сияқты мамандарды іздеген патшалар тартып алды. Олар көбінесе жаңа базарлар мен кен орындарына қоныстанды. Негізгі қоныстану аймақтары Кросно маңында және Питс және Ржешов аймақтарындағы тілдік аралдардың жанында болды. Питс аймағындағы қоныстанушылар Үстірттік саксондықтар деп аталды. Шамамен 15 ғасырға дейін қазіргі Бескид алқабындағы көптеген қалалардың билеуші топтары немістерден ғана құралды. 1772–1918 жылдары ол Австрия империясына, кейіннен Австрия-Мажар империясына қарасты, Австрияда екі монархия орнатылған кезде. Польшаның бұл бөлігін Австрия шамамен 120 жыл басқарды. Сол кезде аймақ (Батыс және Шығыс Субкарпат воеводтығының батыс және шығыс бөліктері) Галиция деп аталды. Дунайец және Сан өзендерінің жағалаулары, екеуі де Батыс Галицияда, 1915 жылы шығыс майданда австро-германдық шабуылды бастаған шайқастың екі кезеңін белгіледі. Вислок өзені мен Лупков өтегі бойында тұруға жасалған әрекет 1915 жылдың 8 мамырында австро-германдықтардың жаңа шабуылынан кейін сәтсіз аяқталды. Вислок аңғары 1914–1915 жылдардың қысында Бірінші дүниежүзілік соғыстың шығыс майданындағы шайқастарда қатты талас-тартысқа түскен стратегиялық маңызды Карпат өзендерінің бірі болды.