Кіріспе

Американдық ақын Ханна Аделл Вайнер (туған тегі Finegold) (1928 жылдың 4 қарашасы – 1997 жылдың 11 қыркүйегі) – американдық ақын. Ол өзінің поэтикалық ерекшеліктерімен «Тіл ақындары» тобына жақын саналады.

Ерте өмір және еңбектері

Вайнер Род-Айленд штатының Провиденс қаласында дүниеге келді және 1946 жылға дейін Классикалық орта мектепте оқыды, содан кейін Радклифф колледжінде білім алды. Ол 1950 жылы Генри Джеймс тақырыбындағы диссертациясымен B.A. дәрежесін алды. Баспагерлікте жұмыс істеп, кейін Блумингдейлс универмагында жұмыс істеді, тұрмысқа шығып, төрт жылдан кейін ажырасты. Вайнер 1963 жылы өлең жазуды бастады, бірақ оның алғашқы кітабы – Рене Магриттке арналған «Магритт өлеңдері» 1970 жылға дейін жарияланбады. Бұл кітап оның кейінгі туындыларынан өзгеше, себебі ол «негізінен Нью-Йорк мектебінің Рене Магритттің картиналарына жауап беру мақсатымен жазылған өлеңдер жинағы». 1960 жылдары ол Нью-Йорк қаласының өнер ортасының басқа мүшелерімен бірге бірнеше шараларды ұйымдастырды және оларға қатысты, олардың ішінде «Hannah Weiner at Her Job» («Жұмынында Ханна Вайнер») атты шарасы болды, ол оның жұмыс берушісі A. H. Schreiber Co., Inc. ұйымдастырған ашық есік күніне ұқсас.

Осы кезеңде Вайнер флаг семафоры мен Халықаралық сигналдар кодын қолданып өлеңдер жазды, соның ішінде Уильям Шекспирдің «Ромео мен Джульетта» туындысының «R+J» деген нұсқасын жасады. 1968 жылы бұл туындылар Орталық парктегі бос уақытындағы АҚШ Жағалау күзетінің сигналистерімен орындалды. 1960 жылдардың соңында Вайнердің жұмыстары «0 to 9» журналында жарияланды, бұл журнал тіл мен мағынаны зерттейтін эксперименталды авангардты басылым болды.

Жетілдірілген жұмыс

1970 жылдардың басында Вайнер автоматты жазу тәжірибелері мен шизофрениясының әсерінен бірқатар күнделіктер жаза бастады. Джудит Голдман саясат пен этиканы оның "клер стилі" деп атаған жазу әдісінің негізгі бөлігі деп санайды, бұл стиль "көргендей болжаммен пайда болған сөздер мен тіркестерді" қолданды және Вайнер "тек осы көрінген элементтерді" пайдаланатын композициялау тәсіліне келді. Голдман сондай-ақ, "Вайнер өзінің эзотерикалық қабілеті ескерілмейтін өзін бейнелеуге рұқсат бермеді" деген ой айтады.

Мұра

Вайнерге деген қызығушылық 21-ші ғасырда Ханна Вайнердің «Ашық үй» (2007) атты жаңадан жарық көрген кітабымен жалғасуда, ол «оның ондаған жылдық поэзиялық шығармашылығын қамтитын өкілдік таңдау» болып табылады. Бұл томды Патрик Ф. Дургин редакциялап, Вайнердің өнеріне шолу жасаған. Ханна Вайнердің ықпалы 1960-шы жылдардағы Нью-Йорк авангардына дейін жетеді, онда ол Филип Гласс, Энди Уорхол, Кароли Шниманн, Джон Перро, Дэвид Антин және Бернадет Мейер сияқты ақындардың, перформанс пен бейнелеу өнерінің беспрецеденттік жиынтығының бір бөлігі болды. Сол кезеңдегі Джексон Мак Лоу сияқты, ол 1970-ші және 1980-ші жылдардағы «Тілдік поэзияның» маңызды бөлігіне айналды, ал оның ықпалын бүгін Сан-Франциско аймағынан туындаған «Жаңа баяндама» жұмыстарында көруге болады. Соңғы кезде жарық көрген өлімнен кейінгі басылымдарының арқасында оның еңбектерін феминистік зерттеулер, поэтика және мүгедектік зерттеулері саласындағы ғалымдар талқылап жатыр. Бірақ оның ондаған жылдық поэзиялық шығармашылығын қамтитын өкілдік таңдау әлі жоқ. Ханна Вайнердің «Ашық үйі» бұған дейін жинақталмаған (көбінесе жарияланбаған) жұмыстарды, соның ішінде перформанс мәтіндерін, ерте [[New York School (art)]] шығармаларын ұсыну арқылы бұл кемшілікті жоюды мақсат етеді.

2016 жылы оның «Кодтық өлеңдері» мен ерте перформанстық жұмыстары Нью-Йорк қалалық әкімшілігінің ғимаратынан тыс жердегі «Қоғамдық өнер қоры» көрмесінде еске алынды. 2019 жылы «R+J» кодтық өлеңі 50 жылдан кейін алғаш рет Орталық саябақта көпшілік алдында орындалды.