Альфред Орэдж: Британдық социалист, модернист және философ

Кіріспе

Британдық әдебиет қайраткері

Альфред Ричард Орадж (22 қаңтар 1873 – 6 қараша 1934) – британдық социалистік саясат пен модернистік мәдениеттегі ықпалды тұлға, Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін "The New Age" журналын басқаруымен ең жақсы танымал. Лидсте мектеп мұғалімі болып жұмыс істеген кезде Платон, Тәуелсіз Еңбек партиясы және теософия сияқты түрлі салаға қызығушылық танытқан. 1900 жылы ол Холбрук Джексонмен танысып, үш жылдан кейін Ұлыбританиядағы модернистік мәдениеттің орталығына айналған Лидс өнер клубын бірге құрды. 1924 жылдан кейін Орадж Джордж Гурджиевпен жұмыс істеу үшін Францияға кетті, содан кейін Гурджиев оны АҚШ-қа қаражат жинау және лекция оқу үшін жіберді. Ол Гурджиевтің бірнеше еңбегін аударды.

Ерте өмір және білім

Джеймс Альфред Орадж Йоркширдің Батыс Ридингіндегі Харрогейтке жақын Дакре қаласында, дінге бейімді ата-анасы – Уильям Орадж бен Сара Энннің ұлы болып дүниеге келді. Уильям Орадж Сараға, "әкесі жоқ, анасымен бірге тұратын қызға" үйленгеннен кейін, "белгісіз себептермен мұрасын – Кембриджширдегі, Фенстантон ауылына жақын шағын шаруашылықты" ішімдік пен құмар ойындарға ысырап етті. Дакреге көшіп, ол "мектепте ұстаздыққа кірісті", бірақ жағдайы жақсармады. Альфредтің бір қарындасы болды. Ол көбінесе Дики деп аталды және ақырында Джеймс есімін тастап, орта аты Альфредті бірінші, ал Ричардты екінші аты етіп алды. Әкесі ол бір жаста болғанда қайтыс болды, ал анасы, қаржылық жағдайы нашар болғандықтан (әсіресе Уильям отбасына қалдырған 50 фунт стерлингтік жылдық төлемді басқаратын заң фирмасының банкротқа ұшырауынан), Ораджтардың туған ауылы Фенстантонға оралды. Олар "қадірлі, бірақ қиын жағдайда" өмір сүрді; Сара кір жуу арқылы күнкөріс табады, ал Альфред он жасынан бастап шаруада жұмыс істеуге мәжбүр болды. Әлденеге шығын болғанда, жергілікті помещик ұлы Говард Кут әкесі мен жергілікті мектеп мұғаліміне барып, олардың барлығы "Альфредтің еңбекке толы өмірін тілеудің ең қиын жағдайы екеніне" келісті. Сондықтан Кут Сараға "символикалық төлем" жасады, бұл Альфредті мектепте оқуға мүмкіндік берді. Альфред оқуда жақсы жетістіктерге жетті және Оксфордширдегі Кульхам оқу колледжіне жіберілді, онда ол өзі редакторлық дағдыларды үйренді және 1893 жылдың күзінде Йоркширге оралды, Лидсте оқытушы болып жұмыс істеді. Орадж 1893 жылдан 1900 жылға дейін Платонды жеті жыл бойы зерттеді. Ол Платон тобы деп аталатын философиялық талқылау үйірмесін құрды, оның құрамында Альфредтің болашақ әйелі Жанның досы болған архитектор Томас Батлер Уилсон да болды. 1890 жылдардың соңында Орадж дәстүрлі социализмге көңілі толып, біраз уақытқа теософияға бет бұрды. 1896 жылы Орадж Корольдік өнер колледжінің студенті, Теософиялық қоғамның белсенді мүшесі Жан Уокерге үйленді. Жұбайлар Харрогейттегі Солтүстік федерациясының штаб-пәтеріне жиі баратын, онда Орадж алғаш рет Энни Бесант және басқа да жетекші теософтармен танысты, Манчестер мен Лидсте мистика, оккультизм және идеализм туралы лекциялар оқыды, сондай-ақ "Теософиялық шолуда" материалдар жариялады. Жан 1904 жылы Солтүстік федерация конференциясында лекция оқыды. 1900 жылы ол Лидстегі кітап дүкенінде Холбрук Джексонмен кездесіп, оған "Бхагавад-гита" кітабын сыйлады. Ал Джексон оған Фридрих Ницшенің "Заратустра осылай сөйледі" кітабын қарызға берді, бұл Оражды Ницшенің еңбектерін терең зерттеуге итермеледі. Орадж өмірінің жеті жылын Ницше философиясын зерттеуге арнады, 1900 жылдан 1907 жылға дейін, ал 1907 жылдан 1914 жылға дейін ол Махабхаратаны оқыды. 1903 жылы Орадж, Джексон және архитектор Артур Дж. Пенти Лидс өнер клубын құруға көмектесті, мақсаты Джордж Бернард Шоу (Орадж 1898 жылы кездескен), Генрих Ибсен және Ницше сияқты радикалды ойшылдардың еңбектерін насихаттау болды. Осы кезеңде Орадж социалистік платформаларға қайта оралды, бірақ 1906 жылы Карпентердің социализмін Ницшенің ойларымен және теософиямен біріктіруге бел буды. 1906 жылы Беатрис Хейстингс "Жаңа дәуірге" тұрақты түрде үлес қоса бастады. 1907 жылы ол Ораджбен жақын қарым-қатынас орнатты. Кейін Хейстингс өзі айтқандай, "Афродита біздің есебімізден ойын-құдақ жасады". Орадж оның лекцияларына жиі келетін көптеген әйелдерге тартымды болды; Мэри Гоуторп пен Милли Прайс екеуі де онымен болған қарым-қатынастары туралы естеліктер қалдырды. 1906 және 1907 жылдар аралығында Орадж үш кітап жариялады: "Сана: Жануар, Адам және Адамнан жоғары" (теософиямен болған тәжірибесіне негізделген), "Фридрих Ницше: Дәуірдің Дионисий рухы" және "Ницше конспекті мен афоризмдерде". Орадждың теософияға жасаған рационалды сын-пікірлері "Теософиялық шолудан" редакциялық жауап алды және 1907 жылы ол Теософиялық қоғампен байланысын тоқтатты. Ницше туралы екі кітап Ұлыбританияда Ницшелік ойды енгізудің алғашқы жүйелі әрекеттері болды.

James Alfred Orage was born in Dacre, near Harrogate in the West Riding of Yorkshire, son of Nonconformist parents William Orage and Sarah Anne who was "believed to have been of Irish descent". After marrying Sarah, "a fatherless girl, living with her mother", William Orage had "fecklessly drank" and gambled away his inheritance, a "little farm in Cambridgeshire" near his home village of Fenstanton, Huntingdonshire. A move to Dacre, where he "took up schoolmastering", had failed to improve his fortunes. Alfred had one sister. He was generally known as Dickie and he eventually dropped the name James and adopted the middle name Alfred as his first name, and Richard as his second. His father died when he was one year old and his mother, who had little financial means (particularly owing to the collapse of the firm of lawyers responsible for the annuity of £50 William had left the family), returned to the Orage family's home village of Fenstanton. They were "decently, grindingly poor"; Sarah took in laundry to make ends meet and Alfred had to work as a farm labourer from the age of ten. Fortunately, Howard Coote, son of the local squire, went to see his father and the local schoolmaster, all of them agreeing it "a thousand pities to try to make a ploughboy of Alfred". Accordingly, Coote paid Sarah a "peppercorn allowance" that kept Alfred at school. Alfred excelled in his studies, and was sent to Culham training college in Oxfordshire where he also taught himself editorial skills and obtained a teaching post in Leeds, returning to Yorkshire in autumn 1893. Orage devoted seven years of study to Plato, from 1893 to 1900. He set up a philosophical discussion circle called the Plato Group, including the architect Thomas Butler Wilson who was a friend of Alfred's future wife, Jean. By the late 1890s, Orage was disillusioned with conventional socialism and turned for a while to theosophy. In 1896, Orage married Jean Walker, an art student at the Royal College of Art who was a passionate member of the Theosophical Society. The couple frequented the Northern Federation headquarters in Harrogate where Orage first met Annie Besant and other leading theosophists and began to lecture on mysticism, occultism, and idealism in Manchester and Leeds as well as publishing material in the Theosophical Review. Jean lectured at the Northern Federation Conference in 1904. In 1900, he met Holbrook Jackson in a Leeds bookshop and lent him a copy of the Bhagavad Gita. In return, Jackson lent him Friedrich Nietzsche's Thus Spoke Zarathustra, which led Orage to study Nietzsche's work in depth. Orage devoted seven years of his life to the study of Nietzsche's philosophy, from 1900 to 1907, and, from 1907 to 1914, he was a student of the Mahabharata. In 1903, Orage, Jackson, and the architect Arthur J. Penty helped to found the Leeds Arts Club with the intention of promoting the work of radical thinkers including George Bernard Shaw, whom Orage had met in 1898, Henrik Ibsen, and Nietzsche. During this period, Orage returned to socialist platforms, but by 1906, he was determined to combine Carpenter's socialism with Nietzsche's thought and theosophy. In 1906, Beatrice Hastings became a regular contributor to the New Age. By 1907, she and Orage had developed an intimate relationship. As Hastings herself later put it, "Aphrodite amused herself at our expense". Orage appears to have had a magnetic effect on many women who frequented his lectures; both Mary Gawthorpe and Millie Price have left accounts of their sexual relationships with him. Between 1906 and 1907, Orage published three books: Consciousness: Animal, Human and Superhuman, based on his experience with theosophy; Friedrich Nietzsche: The Dionysian Spirit of the Age; and Nietzsche in Outline and Aphorism. Orage's rational critique of theosophy evoked an editorial rebuttal from The Theosophical Review and, in 1907, he terminated his association with the Theosophical Society. The two books on Nietzsche were the first systematic introductions to Nietzschean thought to be published in Britain.

Лондондағы редактор

1906 жылы Орадж оқытушылық қызметінен кетіп, Лондонға көшіп барды, сонда Пенти де оны қуып жетеді. Лондонға келген соң Орадж Уильям Морристің орталықтандырылмаған социализмі рухында гильдия жүйесін қайта жаңғырту үшін лига құруға тырысты. Бұл жобаның сәтсіз аяқталуы оны 1907 жылы Холбрук Джексонмен серіктестік құрып, Шоудың қолдауымен апталық «The New Age» журналын сатып алуға итермеледі. Орадж журналды саясат, әдебиет және өнер саласындағы пікір алмасу аламаты ретінде көру арқылы өзгертіп жаңартты. Көптеген авторлары фабиандықтар болғанымен, ол олардың саясатынан белгілі бір дәрежеде алшақтады және журналдың түрлі саяси көзқарастарды қамтиына алуын қалады. Ол журналды парламенттік саясатқа қарсы шабуылдар жасау және утопизмнің қажеттігін дәлелдеу үшін пайдаланды. Ол сонымен қатар кәсіподақтардың басшылығына сын көзбен қарады, синдикализмді қолдады және қайта жаңғыртылған гильдия жүйесі туралы идеалдарымен синдикализмді біріктіруге тырысты. Осы екі идеяның үйлесуі гильдиялық социализмге әкелді – Орадж шамамен 1910 жылдан бастап жақтауын білдірген саяси философия. Дегенмен, «гильдиялық социализм» термині Бертран Расселлдің «Саяси идеалдар» (1917) кітабында айтылғанға дейін жарияланған еңбектерде кездеспеген сияқты. 1908 мен 1914 жылдар аралығында «Жаңа дәуір» журналы Ұлыбританиядағы ең танымал журналдардың бірі болды. Ол вихреизмнен имиджизмге дейін британдық авангардының дамуына үлкен үлес қосты, ал оның қатысушыларының арасында Т. Э. Хюльм, Уиндхэм Льюис, Кэтрин Мансфилд, Езра Паунд және Герберт Рид болды. Ораждың редактор ретіндегі жетістігі оның әңгімелесуші және адамдарды біріктіру дағдысымен байланысты болды. Лондон модернистері 1905-1910 жылдар аралығында шашырап кеткенімен, Орадждың арқасында 1910 жылдан бастап модернистік «қозғалыс» сезімі қалыптасты.

Саясат

Ораж өзін социалист деп жариялады және Жорж Сорельдің ізімен, кәсіподақтардың жалақы мәселелері мен еңбек жағдайлары бойынша күшейе түсетін агрессивті саясатты ұстануы керек екенін айтты. Ол Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі кезеңде кәсіподақтардың белсенділігінің артуын қолдады және Сорельдің революциялық жағдайға алып келетін кәсіподақтар басқарған жалпы ереуілдің қажеттігіне сенуімен келіскендей болды. Бірақ Ораж үшін экономикалық күш саяси күштен бұрын тұрды, ал саяси реформа экономикалық реформасыз мәнсіз. "Жаңа дәуір" журналының алғашқы нөмірлерінде Ораж әйелдердің сайлау құқығы үшін күресін қолдады, бірақ Әйелдердің әлеуметтік және саяси одағы күшейген сайын оған қарсы болды. 1910 жылдан кейін суфражистерді қолдайтын мақалалар жарияланбады, бірақ осы мәселе бойынша пікірталас хаттар бөлімінде жалғасты. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ораж жұмысшы табының мүддесін қорғады. 1914 жылғы 6 тамызда "Жаңа дәуір" журналының "Апталық жазбалар" бөлімінде ол: "Біз Англия социализмге қажет, ал социализм әлемге қажет деп санаймыз" деп жазды. 1918 жылғы 14 қарашада Ораж Версаль келісімінде бейнеленген болашақ бейбіт келісім туралы: "Егер тағы соғыс болса, келесі дүниежүзілік соғыс, әдетте, қазіргі бейбіт келісімнің шарттары мен талаптарында шектеледі" деп жазды. Ол кезде Ораж жұмысшы табының қиындықтары банктер мен үкіметтердің ақша саясатының салдары екеніне көз жеткізді. Егер Ұлыбритания соғыс кезінде фунтты алтын стандартынан алып тастап, кейін қайта орнатса, алтын стандарттың қажеттілігі жоқ еді, себебі ақша олигархтары пролетариатқа олай сендіргісі келді. 1920 жылғы 15 шілдеде Ораж: "Біз ақша мәселесінің түсінуге қиын екенін мойындауымыз керек. Ол әлемді осы арқылы басқаратын тар топтың 'қалауымен' осылай жасалған" деп жазды. Соғыстан кейін Ораж К.Х. Дугластың ықпалына түсті және әлеуметтік кредит қозғалысының жақтаушысы болды. 1919 жылғы 2 қаңтарда Ораж Дугластың "Жаңа дәуір" журналында жарияланған "Экономиканың механикалық көрінісі" атты алғашқы мақаласын жариялады.

Orage declared himself a socialist and followed Georges Sorel in arguing that trade unions should pursue an increasingly aggressive policy on wage deals and working conditions. He approved of the increasing militancy of the unions in the era before the First World War and seems to have shared Sorel's belief in the necessity of a union led general strike leading to a revolutionary situation. However, for Orage, economic power precedes political power, and political reform is useless without economic reform. In the early issues of The New Age, Orage supported the women's suffrage movement, but he became increasingly hostile to it as the Women's Social and Political Union became more prominent and more militant. Pro suffragette articles were not published after 1910, but heated debate on the subject took place in the correspondence columns. During the First World War, Orage defended what he saw as the interests of the working class. On 6 August 1914, he wrote in Notes of the Week in The New Age: "We believe that England is necessary to Socialism, as Socialism is necessary to the world." On 14 November 1918, Orage wrote of the coming peace settlement, embodied in the Treaty of Versailles: "The next world war, if unhappily there should be another, will in all probability be contained within the clauses and conditions attaching to the present peace settlement." By then, Orage was convinced that the hardships of the working class were the result of the monetary policies of banks and governments. If Britain could remove the pound from the gold standard during the War and re establish the gold standard after, the gold standard was not as necessary as the monetary oligarchs wanted the proletariat to believe that it was. On 15 July 1920, Orage wrote: "We should be the first to admit that the subject of Money is difficult to understand. It is 'intended' to be, by the minute oligarchy that governs the world by means of it." After the War, Orage was influenced by C. H. Douglas and became a supporter of the social credit movement. On 2 January 1919, Orage published the first article by Douglas to appear in The New Age, "A Mechanical View of Economics".

Гурджиевпен бірге

Ораж П. Д. Успенскиймен алғаш рет 1914 жылы танысты. Успенскийдің идеялары терең із қалдырды және 1921 жылы Успенский Лондонға көшкен кезде Ораж оның «Белгісіз ілімнің фрагменттері» атты лекцияларына қатыса бастады, бұл оның «Ғажайыпты іздеу» кітабының негізі болды. Осы кезден бастап Ораж әдебиет пен өнерге деген қызығушылығын жоғалтып, мистицизмге көбірек назар аудара бастады. Осы тақырыпта Гарри Гудинимен хат алмасуы оны өмірден кейінгі әлем туралы ойларды зерттеуге итермеледі. Ол абсолютті шындықтар бар деген ойға қайта оралып, олардың «Махабхаратада» бейнеленгенін түйіндеді. 1922 жылдың ақпан айында Успенский Оражды Г. И. Гурджиевпен таныстырды. Ораж «Жаңа дәуір» журналын сатып, Парижге Адамның үйлесімді даму институтында оқуға кетті. 1924 жылы Гурджиев оны АҚШ-тағы зерттеу топтарын басқаруға тағайындады, ол жеті жыл бойы осы қызметті атқарды. Гурджиев 1930 жылдың 13 қарашасында Франциядан Нью-Йоркке келгеннен кейін көп ұзамай Ораж оларды дұрыс оқытпады деп есептеп, оны қызметінен шеттетуге және оның зерттеу топтарын таратуға мәжбүр болды; олар өзіне-өзі көңіл қоюды өзін-өзі еске түсірусіз немесе теріс эмоциялардың болуында жүзеге асыруға болатындығы туралы жаңылыс пікірде болды. Мүшелерге Оражпен байланыс жасамауға ант бергеннен кейін Гурджиевтің өзімен оқуларын жалғастыруға рұқсат берілді. Ораж да антқа қол қойғанын естігенде Гурджиев жылап жіберді. Гурджиев Оражды дос және бауыр деп санаған, ал Джессиді серік ретінде дұрыс таңдамағанын ойлады. Ораж темекіге тәуелді болса, Джесси көп ішетін. Жеке жарияланған үшінші сериясында Гурджиев Ораж бен оның әйелі Джесси туралы былай деп жазды: «оның махаббаты «Санвайз Терн» дүкенінің сатушысымен үйленуімен аяқталды, жас американдық өзінің мәртебесіне қарамастан, тым көп қамқорлыққа ие болды». Ораж, Успенский және Кинг Гурджиев жүйесінің кейбір аспектілерін баса көрсетсе, ал басқаларын назарсыз қалдырды. Гурджиевтің айтуынша, Ораж өзін-өзі бақылауға ерекше мән берді. Гарлемде, Гринвич Виллидждегі Ораждың студенттерінің бірі Жан Тумер Гурджиевтің еңбегін расизм мәселесін шешу үшін пайдаланды. 1927 жылы Ораждың бірінші әйелі Жан оған ажырасуға келісім берді және қыркүйекте ол Джесси Ричардс Дуайтке (1901–1985) үйленді, ол Ораж алғаш рет Гурджиев жүйесі туралы лекция оқыған «Санвайз Терн» кітап дүкенінің тең иесі болды. Ораж бен Джессидің екі баласы болды – Ричард пен Энн. Нью-Йоркте болған кезде Ораж және оның әйелі Пол Робсон сияқты танымал тұлғаларды, Лондоннан келгеннен кейін жиі қабылдап отыратын. 1930 жылы Ораж Англияға оралып, 1931 жылы «New English Weekly» газетін шығара бастады. Ол 6 қараша 1934 жылы қайтыс болғанға дейін Лондонда тұрды. Ораждар 1930 жылдың 29 желтоқсанында Англиядан Нью-Йоркке «Вашингтон» кемесімен қайтып келді және 1931 жылдың 8 қаңтарында жетті. Келесі күні, олар Ирвинг қонақ үйінде болған кезде Ораж Гурджиевке «Барлығы және бәрі» кітабын жыл соңына дейін жариялау жоспары туралы хат жазып, айтарлықтай қаржылай көмек беруге уәде берді. 1931 жылдың 21 ақпанында Нью-Йоркте түскі ас кезінде Ахмед Абдулла, басқаша айтқанда Надир Кан, Ораждарға Гурджиевпен Тибетте кездескенін және Гурджиевтің онда «Лама Дорджиев» деп белгілі болғанын, ол патшалық агент және Далай Ламаның тәрбиешісі болғанын айтты. Ораж Гурджиевке «Танымал адамдармен кездесулер» кітабын орыс тілінен ағылшын тіліне аударуға көмектесті, бірақ ол олардың өмірінде жарияланбады.

Orage had met P. D. Ouspensky for the first time in 1914. Ouspensky's ideas had left a lasting impression and, when Ouspensky moved to London in 1921, Orage began attending his lectures on "Fragments of an Unknown Teaching", the basis of his book In Search of the Miraculous. From this time onwards Orage became less and less interested in literature and art, and instead focused most of his attention on mysticism. His correspondence with Harry Houdini on this subject moved him to explore ideas of the afterlife. He returned to the idea that there are absolute truths and concluded that they are embodied in the Mahabharata. In February 1922, Ouspensky introduced Orage to G. I. Gurdjieff. Orage sold The New Age and moved to Paris to study at the Institute for the Harmonious Development of Man. In 1924, Gurdjieff appointed him to lead study groups in the United States, which he did for seven years. Soon after Gurdjieff arrived in New York from France on 13 November 1930, he deposed Orage and disbanded his study groups, believing that Orage had been teaching them incorrectly; they had been working under the misconception that self observation could be practised in the absence of self remembering or in the presence of negative emotions. Members were allowed to continue their studies with Gurdjieff himself, after taking an oath not to communicate with Orage. Upon hearing that Orage had also signed the oath, Gurdjieff wept. Gurdjieff had once considered Orage as a friend and brother, and thought of Jessie as a bad choice for a mate. Orage was a chain smoker and Jessie was a heavy drinker. In the privately published third series of his writings, Gurdjieff wrote of Orage and his wife Jessie: "his romance had ended in his marrying the saleswoman of 'Sunwise Turn,' a young American pampered out of all proportion to her position "

Orage, Ouspensky, and King emphasised certain aspects of the Gurdjieff System while ignoring others. According to Gurdjieff, Orage emphasised self observation. In Harlem, Jean Toomer, one of Orage's students at Greenwich Village, used Gurdjieff's work to confront the problem of racism. In 1927, Orage's first wife, Jean, granted him a divorce and in September he married Jessie Richards Dwight (1901–1985), the co owner of The Sunwise Turn bookshop where Orage first lectured on the Gurdjieff System. Orage and Jessie had two children, Richard and Ann. While they were in New York, Orage and his wife often catered to celebrities such as Paul Robeson, fresh from his London tour. In 1930, Orage returned to England and, in 1931, he began publishing the New English Weekly. He remained in London until his death on 6 November 1934. The Orages sailed back to New York from England on the S. S. Washington on 29 December 1930, and arrived on 8 January 1931. The next day, while they were staying at the Irving Hotel, Orage wrote a letter to Gurdjieff unveiling a plan for the publication of All and Everything before the end of the year and promising a substantial amount of money. At lunch in New York City on 21 February 1931, Achmed Abdulla, a. k. a. Nadir Kahn, told the Orages that he had met Gurdjieff in Tibet and that Gurdjieff had been known there as "Lama Dordjieff", a Tsarist agent and tutor to the Dalai Lama. Orage also helped Gurdjieff to translate Meetings with Remarkable Men from Russian to English, but it was not published in their lifetimes.

Соңғы жылдар

Лондонда Орадж әлеуметтік несие қозғалысы арқылы саясатқа қайтадан араласты. Ол 1931 жылдың 8 қаңтарында Гурджиевтің жаңа талаптарын орындау үшін Нью-Йоркке оралды, бірақ әйеліне көктемнің соңына дейін Гурджиев жүйесін ешқандай топқа үйретпейтінін айтты. Орадж 1931 жылдың 13 наурызында Гурджиев Францияға қайтып кетер алдында онымен қоштасты. Ораждар 3 шілдеде Англияға қайтып келді. 1932 жылдың сәуір айында Орадж "The New English Weekly" атты жаңа журналға негіз салды. Дилан Томас өлеңдерінің алғаш рет жарияланған туындысы "And Death Shall Have No Dominion" 1933 жылдың 18 мамырындағы санында жарық көрді, бірақ сол кезде журнал жақсы сатылмады және Орадж қаржылық қиындықтарға тап болды. 1933 жылдың қыркүйегінде Джесси олардың қызы Эннді дүниеге әкелді. 1934 жылдың қаңтар айында сенатор Бронсон М. Каттинг Орадждың әлеуметтік несие жоспарын АҚШ Сенатына ұсынды, оны Рузвельттің экономикалық саясатының бір құралы ретінде қарастырды. 1934 жылдың тамызының басында Гурджиев Ораджды "Жақсылықтың жарияланушысы" (The Herald of Coming Good) журналының жаңа басылымын дайындауға шақырды. 20 тамызда Орадж Гурджиевке соңғы хатын жазды: "Құрметті Гурджиев мырза, мен қайта қарауға көбінесе ештеңе таба алмадым".

Өмірінің соңына қарай Орадж жүрегінің астында қатты ауырудан зардап шекті. Бұл ауру бірнеше жыл бұрын функционалдық деп диагноз қойылған және ол қайтадан медициналық кеңес алмады. BBC телеарнасының "Молшықтықтағы кедейлік" (Poverty in Plenty) сериясы аясында әлеуметтік несие доктринасын тағы да баяндап сөйлегенде, ол қатты ауыруды бастан өткерді, бірақ ештеңе болмағандай жалғастырды. Студиядан шыққаннан кейін ол кешін әйелімен және достарымен бірге өткізді, келесі күні дәрігерге көрінуді жоспарлады, бірақ ол сол түні ұйықтағанда қайтыс болды. Орадждың Гурджиев жүйесінің бұрынғы шәкірттері оның қабір тасына эннеаграмманы бейнелеуді ұйымдастырды.