Герман Костерлиц: режиссер және өмірінің тарихы

Кіріспе

Америкалық кинорежиссер (1905–1988)
19 ғасырдағы автор және саяхатшы

Генри Костер (туған Херман Костерлиц, 1 мамыр 1905 – 21 қыркүйек 1988) – Германияда туған кинорежиссер. Ол актриса Пегги Моранның күйеуі болған.

Ерте өмір

Костер Германияның Берлин қаласында еврей отбасында дүниеге келген. Ол 1910 жыл шамасында, оның әкесі Берлинде кинотеатр ашқанда киномен танысты. Костердің анасы фильмдерге сүйемелдеу үшін фортепианода ойнайтын, ал жас бала фильмдерді тамашалаумен айналысатын. Бастапқыда әңгімелер жазушы болып жұмыс істегеннен кейін, Костерлиц Берлиндегі кинокомпанияға сценарист болып қабылданды және режиссер Кертис Бернхардттың ассистенты болды. Бір күні Бернхардт ауырып, Костерлицтен режиссерлік міндетті уақытша қабылдауын сұрады.

Мансап

1932 жылы Костер Берлинде өзінің алғашқы фильмін – «Тея Роланд» комедиясын түсірді. Екінші фильмі «Das häßliche Mädchen» түсірілісі кезінде антисемитизмге ұшыраған Костер кетіп қалуға мәжбүр болды. Ол түскі үзілісте банктегі SA офицерімен жанжалдасып, оны есінен айырды. 1933 жылдың күзінде Феликс Йоахимсонмен бірлесіп жазған фильмнің премьерасында олардың есімдері алынып тасталды, екеуі де эмиграцияға кетті. Костер Германиядан Францияға кетіп, бұрын кеткен Бернхардтпен қайта жұмыс істеді. Соңында Будапештке барып, 1934 жылы Като Киралымен танысып, үйленді. Будапештте ол Еуропадағы Universal өкілі Джо Пастернакпен қайта кездесіп, үш фильм түсірді. Солардың бірі – Жоахимсон мен Кароли Нотидің сценарийі бойынша «Соңғы Екатерина» фильмі. 1938 жылы Норман Таурог оны «Төменгі қабаттағы қыз» деп қайта түсірді. 1935 жылы Костер досы Габриэль Левиден голланд фильмін түсіруді сұрап хат алды. Нидерландыға көшуге ықыласы болмаған Костер оған: «Кешіріңіз, өте бос емеспін. Сонымен қатар, қазір сіздің шағын өндірісіңізге тым жоғары жалақы төлеп отырмын. Менің жалақымды білгіңіз келсе, бір фильм үшін 25 000 доллар табамын» деді. Леви оған сол соманы төлеуге келісіп, телеграмма жіберді. Осылайша Костер «De Kribbebijter» фильмін түсірді, ол халықаралық аренада «The Cross Patch» деген атпен танылды. 1936 жылы Костер Голливудтағы Universal Pictures компаниясымен келісімшарт жасап, Пастернакпен, басқа босқындармен және әйелімен жұмыс істеу үшін АҚШ-қа келді. Костер ағылшын тілін білмесе де, студияны «Үш ақылды қызды» түсіруге көндірді, онда ол 14 жасар жұлдыз Дианна Дурбинге жеке сабақтар берді. Бұл фильм үлкен табыс әкеліп, Universal компаниясын банкроттықтан құтқарды. Костердің екінші Universal фильмі «Жүз адам мен қыз» Дурбин мен Леопольд Стоковскийдің қатысуымен сәтті түсірілді. Костер Эббот пен Костеллоны Нью-Йорктегі түнгі клубта жұмыс істеп жүргенде байқады. Ол Голливудқа оралып, Universal компаниясын оларды жұмысқа алуға көндірді. Олардың алғашқы фильмінде «Кім бірінші?» әйгілі көрінісі болды, ол «Тропиктердегі бір түн» деп аталды. Әйелдер рөлін сомдаған Пегги Моран 1942 жылы Костердің екінші әйелі болды. Моранға үйленген кезде Костер оны түсірген барлық фильмдеріне қосатынын уәде берді. Ол солай істеді, бірақ ол оның мүсіні болды. Көбінесе бұл камин үстіндегі, пианинодағы немесе үстелдегі мүсіндік бас еді. «Көмеске» грек бюстін тапсырыс берді, ол римдік виллада маңызды орын алды. Генри Костер 1930 жылдардың соңы мен 1940 жылдардың басында Дурбин, Бетти Грейбл және сол дәуірдің басқа музыкалық жұлдыздарымен көптеген музыкалық және отбасылық комедияларды түсірді. Ол Джо Пастернакпен бірге Universal компаниясының жаңа әнші жұлдызы Глория Джиннің сәтті экрандық сынағын түсірді, бірақ Костер оның бірде-бір толық метражды фильмін түсірмеді; 1941 жылдың маусым айында Пастернак Universal компаниясынан Metro Goldwyn Mayer компаниясына кеткенде, Костер онымен бірге кетті. Айырықша жағдай, Костер нацистік Германиядан қашқанмен, АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда ол жау шетелдік деп есептелді және кешке үйде болуға мәжбүр болды. Актер Чарльз Логтон Костерге келіп, онымен шахмат ойнайтын. Костердің соғыстан кейінгі мансабы да сәтті болды. Ол «Епископтың әйелі» (1947) үшін «Оскар» сыйлығына ұсынылды. 1950 жылы Джеймс Стюарттың «Харви» комедиясын түсірді. Ол Ричард Бертонның АҚШ-тағы алғашқы фильмін, «My Cousin Rachel» фильмін түсірді, ал 1953 жылы «The Robe» фильмін түсірді, ол алғашқы CinemaScope фильмі және Костердің ең табысты фильмі болды. Ол тағы да көптеген костюмді драмаларды түсірді, соның ішінде Марлон Брандомен түсірілген «Дезире» (1954), Бетт Дэвиспен түсірілген «Виргин Королева» (1955), Ава Гарднермен түсірілген «Жылаңаш Мая» (1958) және Элана Иденмен түсірілген «Рут туралы әңгіме» (1960), содан кейін отбасылық комедиялар мен мюзиклдерге қайта оралды, оның ішінде 1961 жылы Universal үшін «Flower Drum Song». Соңғы фильмін «Жырлайтын монах» 1965 жылы түсірді. Костер Калифорниядағы Камариллодағы Лейсри Виллиджге зейнеткерлікке шықты, онда ол өзімен бірге жұмыс істеген кино жұлдыздарының портреттерін суреттеді. Костер ешқашан «Оскар» жеңіп алмаса да, ол «Оскар» сыйлығына ұсынылған алты актерді түсірді: Сесил Келлауэй, Лоретта Янг, Селесте Холм, Эльза Ланчестер, Жозефин Халл, Джеймс Стюарт және Ричард Бертон. Халл «Харви» үшін «Оскар» жеңіп алды. Ол бауыр қатерінен қайтыс болды. Костердің үй фильмдерінің кейбіреуі Академия кино архивінің қорында сақталады. Архив осы үй фильмдерінің бірнешеуін сақтап қалды, соның ішінде Костердің кейбір фильмдерінен түсірілген көріністер.

In 1932, Koster directed his first film in Berlin, the comedy Thea Roland. Koster, who was in the midst of directing his second film Das häßliche Mädchen, had been the subject of antisemitism, and knew he had to leave. He lost his temper at an SA officer at his bank during lunch hour and knocked the officer out. When the film, written by Koster with Felix Joachimson, had its premiere in autumn 1933 their names were deleted and both went into exile. Koster left Germany for France, where he was rehired by Bernhardt (who had left earlier). Eventually Koster went to Budapest and met and married Kató Király in 1934. In Budapest he met Joe Pasternak again, who represented Universal in Europe, and directed three films for him. One of those films was Catherine the Last after a script by Joachimson and Károly Nóti that was remade in 1938 by Norman Taurog as The Girl Downstairs, both versions starring Franciska Gaal. In 1935 Koster received a letter from his friend Gabriel Levy, who asked him to direct a Dutch picture. Unwilling to move to the Netherlands, Koster cabled him "I'm sorry, I'm terribly busy. Besides, I'm now charging a salary which is too much for your small production. If you want to know what my salary is, I make 25.000 dollars for a picture." To his great surprise, Levy cabled him back agreeing to pay him the amount. Thus Koster ended up directing De Kribbebijter, released internationally as The Cross Patch. In 1936 Koster got a contract to work with Universal Pictures in Hollywood, and he traveled to the United States to work with Pasternak, other refugees and his wife. Although Koster did not speak English, he convinced the studio to let him make Three Smart Girls, for which he personally coached 14 year old star Deanna Durbin. This picture, a big success, pulled Universal out of bankruptcy. Koster's second Universal film, One Hundred Men and a Girl, with Durbin and Leopold Stokowski also was successful. Koster discovered Abbott and Costello working at a nightclub in New York. He returned to Hollywood and convinced Universal to hire them. Their first picture, which featured the Who's On First? routine, was One Night in the Tropics. The female lead, Peggy Moran, became Koster's second wife in 1942. When he married Moran, Koster promised her he would put her in every movie he made. He did, but it was her statue. Usually it is a sculptured head on a mantelpiece or a piano or desk. For The Robe, he commissioned a Grecian bust which appears prominently in a Roman villa. Henry Koster went on to do numerous musicals and family comedies during the late 1930s and early 1940s, with Durbin, Betty Grable, and other musical stars of the era. He and Joe Pasternak filmed a successful screen test for Universal's newest singing star, Gloria Jean, but Koster would never direct one of her features; when Pasternak left Universal for Metro Goldwyn Mayer in June 1941, Koster went with him. Ironically, despite Koster's escape from Nazi Germany, when the United States entered World War II Koster was considered an enemy alien and had to stay in his house in the evening. Actor Charles Laughton would visit Koster and play chess with him. Koster's postwar career was equally successful. He was nominated for an Academy Award for The Bishop's Wife (1947). In 1950, he directed the James Stewart comedy Harvey. He directed Richard Burton's first U. S. film, My Cousin Rachel, and then in 1953, he was given The Robe, the first CinemaScope film, and Koster's biggest box office hit. He directed more costume dramas, including Désirée (1954) with Marlon Brando, The Virgin Queen (1955) with Bette Davis, The Naked Maja (1958) with Ava Gardner and The Story of Ruth (1960) with Elana Eden, then returned to family comedies and musicals, including Flower Drum Song for Universal in 1961. His last picture was The Singing Nun in 1965. Koster retired to Leisure Village in Camarillo, California, where he painted a series of portraits of the movie stars with whom he worked. Although Koster never won an Oscar, he directed six different actors in Oscar nominated performances: Cecil Kellaway, Loretta Young, Celeste Holm, Elsa Lanchester, Josephine Hull, James Stewart and Richard Burton. Hull won the Oscar for Harvey. He died of liver cancer. Some of Koster's home movies are part of the collection of the Academy Film Archive. The archive has preserved a number of these home movies, including behind the scenes footage from some of Koster's films.