Римдік әскери кемелерде қолданылған "corvus" – қарсы кемеге шабуыл үшін жасалған көпір. Бірінші Пун соғысында қолданылды, конструкциясы мен мақсаты туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Римдік әскери кемеге түсу құрылғысы
Roman military boarding device
Корвус (лат. "қараға немесе "қаз") – бірінші Пуникалық соғыста Карфагенге қарсы теңіз шайқастарында алғаш рет қолданылған, кемеге түсу үшін римдік кемеге орнатылған пандус немесе көпір. Атауы көпірдің соңында орналасқан, қарсы кемені бекітуге арналған, қанақ тәрізді темір ілгекке байланысты.
The corvus (Latin for "crow" or "raven") was a Roman ship mounted boarding ramp or drawbridge for naval boarding, first introduced during the First Punic War in sea battles against Carthage. The name is figurative after the beak like iron hook that is said to have sat at the far end of the bridge, intended to anchor the enemy ship.
Сипаттама
Полибий өзінің "Тарих" кітабының 1.22, 4, 11-тарауында бұл құрылғыны 1,2 м (4 фут) ені және 10,9 м (36 фут) ұзындығы бар, екі жағында кішкентай парапеті бар көпір ретінде сипаттайды. Көпірдің көтерілуі мен түсірілуіне бір полюс және шкивтер жүйесі мүмкіндік берген. Құсқа ұқсайтын ауыр тікұшақ орнатылған, ол қарсыластың кемесінің палубасына кіргізіліп, кемеге қондыру үшін жасалған. Бұл кемелердің бір-біріне берік байланысуына және римдік легионерлердің (маринус деп аталатын арнайы теңіз жаяу әскері) жау кемесіне өтуі мен оны басып алуына мүмкіндік берді. Б.з.д. 3 ғасырда Рим теңіз күші болмағандықтан, теңізде соғысу тәжірибесі аз болған. 264 жылы Бірінші Пуникалық соғыс басталғанға дейін Рим Республикасы Италия түбегінен тыс жерде жорық жүргізбеген. Республиканың әскери күші құрлықтағы соғыста болды, ал оның басты байлығы – рим сарбаздарының тәртіптілігі мен батылдығы. Бортталу көпірінің арқасында римдіктер теңізде жаяу әскерлерінің артықшылығын пайдаланып, карфагендіктердің теңіздегі тәжірибесі мен дағдыларын жеңуге көмектесті. Римдіктердің бортталу тактикасын қолдануы бірнеше шайқастарда жеңіске жетіп, ең бастысы Мила, Сульки, Тиндарис және Экномуста болған. Артықшылықтарына қарамастан, бортталу көпірінің маңызды кемшілігі болды, өйткені оны бұрқасынды теңізде қолдануға болмайды; екі кеменің тұрақты байланысы екі кеменің құрылысына да қауіп төндіретін еді. Қиын жағдайда жұмыс істегенде, құрылғы тактикалық қару ретінде пайдасыз болып қалатын. Кеменің соңындағы қосымша салмақ кеменің кеме қатынасына да қауіп төндірген болуы мүмкін, және бұл тұрақсыздық Римге 255 және 249 жылдары дауыл кезінде екі флоттың жоғалуына әкелген деген болжам бар. Классикалық ғалым және неміс мемлекет қайраткері Б. Г. Нибур корвустың түсіндіруін жақсартуға тырысты және Фрейнсхайм корвусының екі бөлігін жай ғана ауыстыру керек деп ұсынды. Алдыңғы мачтаның бойымен 4 метрлік жағын ұстап, 7 метрлік жағын қарсыластың кемесіне түсіру үшін шкивті қолдануға болады. Неміс ғалымы К. Ф. Халтаус корвустың 11 метрге созылған көпір болғанын болжады, ал жақын жағы 12 метрлік кішкентай тікбұрышты ойық арқылы мачтаға бекітілген. Халтаус мачтаны бұрауға мүмкіндік беретін арқан болғанын айтты. Бұл құрылғыны қолдану үшін 7 метрлік мачтаның басына шкив орнатылған. Неміс классикалық ғалымы Вильгельм Ине корвустың басқа нұсқасын ұсынды, ол Фрейнсхайм кранға ұқсас, бірақ көпір бөліктерінің ұзындығын түзеткен. Оның жобасында корвус палубадан он екі фут жоғары орналастырылған және корвус мачтадан толық 36 фут (11 м) созылып, мачтаға қосылған жақын шетінің негізімен. Содан кейін кемедегі жауынгерлер 4 метрлік баспалдаққа көтеріліп, корвусқа жетуі керек еді. Француз ғалымы Эмиль де Сент-Дени корвустың 11 метрлік көпірден тұратынын және мачтадағы ойық жақын шетінен 4 метр қашықтықта орналасқанын ұсынды. Де Сент-Дени ұсынған жобада тікбұрышты ойық болмады, сондықтан көпірдің мачта бойымен әрқашан тік қозғалуы керек еді. Бұл бағыттағы келесі қадам 1956 жылы тарихшы Х. Т. Валлинганың "Римдіктердің бортталу көпірі" атты диссертациясын жариялаған кезде болды. Ол корвус үшін басқа толық сәулелі дизайнды ұсынды, ол жиырмасыншы ғасырдың қалған бөлігінде ғалымдар арасында ең көп қабылданған модельге айналды. Валлинганың жобасында көпірдің палубасындағы тікбұрышты ойық болды, ол мачтаның жоғарғы жағына орнатылған шкивке арқылы бұрыштап көтерілуге мүмкіндік берді. Алайда римдіктер корвусты арнайы құрал ретінде ойлап тапқан және қолданған деген ойды барлығы бірдей мойындамайды. 1907 жылы Уильям В. Тарн корвус ешқашан болмағанын болжады. Тарн көпірдің салмағы римдік кемелер үшін тым ауыр болады деп ойлады. Ол корвусты көтерген жағдайда кеме салмақтан айналып, құлап кетеді деп ойлады. Тарнның пікірінше, корвус – гректерде б.з.д. 413 жылы қолданылған грапнелдің жақсартылған нұсқасы.
In Chapters 1.22 4 11 of his History, Polybius describes this device as a bridge 1.2 m (4 ft) wide and 10.9 m (36 ft) long, with a small parapet on both sides. The engine was probably used in the prow of the ship, where a pole and a system of pulleys allowed the bridge to be raised and lowered. There was a heavy spike shaped like a bird's beak on the underside of the device, which was designed to pierce and anchor into an enemy ship's deck when the boarding bridge was lowered. This allowed a firm grip between the vessels and a route for the Roman legionaries (who served as specialized naval infantry called marinus) to cross onto and capture the enemy ship. In the 3rd century BCE, Rome was not a naval power and had little experience in sea combat. Before the First Punic War began in 264 BCE, the Roman Republic had not campaigned outside the Italian Peninsula. The Republic's military strength was in land based warfare, and its main assets were the discipline and the courage of the Roman soldiers. The boarding bridge allowed the Romans to use their infantry advantage at sea, therefore helping to overcome the Carthaginians' superior naval experience and skills. The Romans' application of boarding tactics worked by winning several battles, most notably those of Mylae, Sulci, Tyndaris and Ecnomus. Despite its advantages, the boarding bridge had a serious drawback in that it could not be used in rough seas; the stable connection of two bobbing ships endangered both ships' structures. When operating in rough conditions, the device became useless as a tactical weapon. The added weight on the prow may have also compromised the ship's navigability, and it has been suggested that this instability led to Rome losing almost two entire fleets during storms in 255 and 249 BCE. The classical scholar and German statesman B. G. Niebuhr ventured to improve the interpretation of the corvus and proposed that the two parts of Freinsheim’s corvus simply needed to be swapped. By applying the 12 feet (4 m) side along the prow mast, the 24 feet (7 m) side could be lowered onto an enemy ship by means of the pulley. The German scholar K. F. Haltaus hypothesized that the corvus was a 36 feet (11 m) long bridge with the near end braced against the mast via a small oblong notch in the near end that extended 12 feet (4 m) into the bridge. Haltaus suggested that a lever through the prow mast would have allowed the crew to turn the corvus by turning the mast. A pulley was placed on the top of a 24 feet (7 m) mast that raised the bridge in order to use the device. The German classical scholar Wilhelm Ihne proposed another version of corvus that resembled Freinsheim’s crane with adjustments in the lengths of the sections of the bridge. His design placed the corvus twelve feet above the deck and had the corvus extend out from the mast a full 36 feet (11 m) with the base of the near end connected to the mast. The marines on deck would then be forced to climb a 12 feet (4 m) ladder to access to the corvus. The French scholar Émile de St. Denis suggested the corvus featured a 36 feet (11 m) bridge with the mast hole set 12 feet (4 m) from the near end. The design suggested by de St. Denis, however, did not include an oblong hole and forced the bridge to travel up and down the mast completely perpendicular to the deck at all times. The next step in that direction occurred in 1956, when the historian H. T. Wallinga published his dissertation The Boarding Bridge of the Romans. It suggested a different full beam design for the corvus, which became the most widely accepted model among scholars for the rest of the twentieth century. Wallinga's design included the oblong notch in the deck of the bridge to allow it to rise at an angle by the pulley mounted on the top of the mast. Not everybody, however, has accepted the idea that the Romans invented and used the corvus as a special device. In 1907, William W. Tarn postulated that the corvus never existed. Tarn believed that the weight of the bridge would be too much for the design of the Roman ships to remain upright. He suggested that once the corvus was raised, the ship would simply roll over and capsize by the weight added by the corvus. Tarn believed that the corvus was simply an improved version of an already existing grapnel pole, which had been used in Greece as early as 413 BC.