Кіріспе

Медициналық жарақат

Буын шығуы, сонымен қатар люксация деп те аталады, екі немесе одан көп сүйек қосылатын жерде қалыптан тыс айырылу болғанда пайда болады. Толық емес шығу сублюксация деп аталады. Шығулар көбінесе соққы немесе құлау сияқты буынға күрт түскен жарақаттан туындайды. Буын шығуы буынды қоршаған байланыстарға, сіңірлерге, бұлшық еттерге және нервтерге зақым келтіруі мүмкін. Шығулар кез келген ірі буында (иық, тізе және т.б.) немесе ұсақ буында (саусақтар, бармақтар және т.б.) кездесуі мүмкін. Ең көп кездесетін буын шығуы – иық буынының шығуы.

Емдеу

Орынсыз қалған буынды әдетте тек білікті медицина қызметкері ғана қалыпты күйіне келтіре алады. Кез келген оқытылмайынша буынды өздігінен түзеуге тырысу жарақатты күрт нашарлатуы мүмкін. Диагнозды растау және ауытқу кезінде болған кез келген сынықтарды анықтау үшін әдетте рентген суреттері түсіріледі. Рентген суретінде ауытқу оңай көрінеді. Диагноз расталғаннан кейін, буын әдетте қайтадан орнына келтіріледі. Бұл өте ауыртпалы процесс болуы мүмкін, сондықтан бұл әдетте жедел жәрдем бөлімінде седациямен немесе операциялық бөлмеде жалпы анестезиямен жасалады. Буынның мүмкіндігінше тез орнына келтірілуі маңызды, өйткені ауытқу кезінде буынға қан ағыны (немесе дистальды анатомия) бұзылуы мүмкін. Бұл әсіресе аяқ буынының ауытқуы кезінде, аяққа қан жеткізу анатомиясының ерекшелігіне байланысты маңызды. Иық жарақаттарының ауырлығына қарай, артроскопиялық хирургия арқылы хирургиялық тұрақтандыру да қолданылуы мүмкін. Емдеудің тағы бір әдісі - жарақаттанған қолды ілмекке немесе басқа да қозғалмайтын құрылғыға қою, осылайша буынды тұрақтандыру. 2012 жылғы Кокран шолуында қарапайым иық ауытқуларын консервативті еммен немесе хирургиялық жолмен емдегенде, емделу және ұзақ мерзімді буын қозғалмалылығы арасында статистикалық айырмашылықтар табылмады. Кейбір буындар алғашқы жарақаттан кейін қайтадан ауытқуға бейім. Бұл буынды орнында ұстап тұратын бұлшықеттер мен байланыстардың әлсіреуіне байланысты. Иық мұның классикалық мысалы. Кез келген иық ауытқуынан кейін мұқият физиотерапия жүргізілуі керек. Гленогумеральді тұрақсыздық үшін терапиялық бағдарлама тұрақсыздықтың ерекшеліктеріне, ауырлығына, қайталануына және бағытына байланысты болады, сондай-ақ пациенттің қажеттіліктеріне бейімделеді. Жалпы, терапиялық бағдарлама күшті қалпына келтіруге, қозғалыс диапазонын қалыпқа келтіруге және икемділікті және бұлшықеттердің жұмысын оңтайландыруға бағытталған. Реабилитация бағдарламасының барлық кезеңінде барлық байланысты буындар мен құрылымдарды ескеру маңызды.