Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ауғанстанның Хост провинциясындағы қала.
City in Khost Province, Afghanistan
Хост – Ауғанстанның Хост провинциясының астанасы. Бұл елдің оңтүстік-шығыс бөлігіндегі ең ірі қала, сондай-ақ Лоя Пактия аймағындағы ең ірі қала. Хосттың оңтүстігі мен шығысында Пәкістанның Вазиристан және Куррам аймақтары жатыр. Хост қаласында Шейх Зайед университеті орналасқан. Хост әуежайы қаланың шығыс бөлігінде орналасқан.
Khōst is the capital of Khost Province in Afghanistan. It is the largest city in the southeastern part of the country, and also the largest in the region of Loya Paktia. To the south and east of Khost lie Waziristan and Kurram in Pakistan. Khost is the home of Shaikh Zayed University. The Khost Airport is located in the eastern area of the city.
География
Хост Кабулдан оңтүстікке қарай шамамен 150 километр қашықтықта орналасқан. Хост Пәкістан шекарасына дейін шығысқа қарай созылатын, теңіз деңгейінен төмен емес жазықта жатыр. Солтүстікке қарай 30 километрдей жерде тау шыңдары көтеріліп, ал оңтүстікте, шекарадан алыс, орташа биіктігі шамамен 1800 метрді құрайды.
Khost is located about 150 kilometres south of Kabul. Khost lies on a plateau not below in elevation that extends to the east for about until the Pakistan border. Thirty kilometres, to the north the peaks rise up to while farther south away from the border, the average is around 1,800 m.
Климат
Хосттың жартылай құрғақ климаты бар (Кёппен BSk, бірақ BSh ретінде қарастырылуға өте жақын). Хост "Хост ойпаты" деп аталатын аңғарда орналасқан, бұл аңғар қоршаған жоталардан төмен жатыр. Географиялық орны қолайлы ауа райына мүмкіндік береді. Қаңтар айының орташа температурасы 4,8 °C (41 °F) болғандықтан, Хосттың қысы айналасындағы солтүстік, батыс және оңтүстік қалаларға қарағанда айтарлықтай жұмсақ, қарлы болады (сағат тіліне қарсы бағытта тізімделген): Парачинар, Тари Мангал, Ариоб, Цамкани, Хандхель, Гардез, Зурмат, Шарана, Зерок, Ургун, Ангур Ада, Канигурам және Размак. Дегенмен, таңертең әлі де жиі аяз болады. Ауғанстан үшін ерекше жағдай – Хост жылдық жауын-шашынының көп бөлігін Оңтүстік Азия муссонынан алады. Аңғардың оңтүстік-шығысқа қарай (Мираншахтың төменгі биіктігіне қарай) ашық болуына байланысты, ылғалды желдер жаз айларында көптеген жаңбырлар әкеледі. Жылдың қалған уақытында Хост ыстық және құрғақ болып қалады. Жазғы муссон қажетті жауын-шашын әкелмесе, сирек кездесетін құрғақшылықтар болады.
Khost has a semi arid climate (Köppen BSk though very close to qualifying as BSh). Khost is located in the "Khost Bowl", a valley with lower elevation than the surrounding highlands. The geography afforded more moderate weather conditions. With a January average of 4.8 °C (41 °F), Khost has noticeably milder winters, compared to the much harsher and snowy winters of the surrounding higher towns to the north, west, and south (listed anticlockwise): Parachinar, Tari Mangal, Aryob, Tsamkani, Khandkhel, Gardez, Zurmat, Sharana, Zerok, Urgun, Angur Ada, Kaniguram, and Razmak. Nonetheless, frosts are still frequent in the early mornings. Most unusually for Afghanistan, Khost receives a substantial proportion of its annual rainfall of from the South Asian monsoon. The valley being open to the southeast (towards the lower elevation Miranshah), the moisture laden winds bring much welcomed rain during the summer. The remaining portion of the year Khost remains hot and dry. Sporadic droughts occur when the summer monsoon fails to bring the needed precipitation.
Жерді пайдалану
Хост – Ауғанстанның шығысындағы провинциялық әкімшілік орталығы. Пакистанмен шекараға жақын орналасқандықтан, Хост маңызды көлік дәлізімен қиылысады. Шығыс аудандары (1–3) орманды және тұрғын елді мекендермен көмкерілген, ал батыс аудандары (4–5) көбінесе шөлейтті және сирек қоныстанған. Су арналары жалпы жер бетінің 5% құрайды.
Khost is the provincial administrative seat in eastern Afghanistan. Being close to the border with Pakistan, Khost straddles an important transport corridor. The eastern districts (1–3) are dotted with forests and residential settlements while the western districts (4–5) are more barren and lightly populated. Water courses account for 5% of total land surface.
19 және 20 ғасырлар
Екінші ағылшын-афған соғысы кезінде лорд Робертс басқарған британдық әскерлер, қақтығыс барысында Ауғанстанға екінші британдық шапқыншылық кезінде Хост қаласына кірді. Сыртқы билікке қарсы тұрудың ұзақ тарихы бар Мангал тайпасының шамамен 8000 шабуылшысы Хосттағы нашар қорғалған британдық жабдықтау колонналарына бірнеше шабуылдар жасады. Жауап ретінде лорд Робертс өз әскерлеріне лагерь ішіндегі бірнеше адамдарды өлтірген шабуылдар жасаған 11 Мангал ауылына шабуыл жасауға бұйрық берді, нәтижесінде ауылдар тоналып, өртелді. Британияда оның жазалау шаралары туралы ақпарат тарағаннан кейін, британ парламентіндегі саяси оппоненттері лорд Робертстің әрекеттерін сынады. Қақтығыс аяқталғаннан кейін британдық әскерлер Хосттан шығып кетті.
During the Second Anglo Afghan War, British forces led by Lord Roberts entered Khost during the second British invasion of Afghanistan during the conflict. Approximately 8,000 raiders from the Mangal tribe, which had a long tradition of resisting outside control, launched several attacks on weakly protected British supply convoys in Khost. In reprisal, Lord Roberts ordered his forces to attack eleven Mangal villages which had launched raids that murdered several camp followers, resulting in them being sacked and burnt. Once news of the reprisals became known in Britain, his political opponents in the British Parliament criticized Lord Roberts' actions. At the end of the conflict, British forces withdrew from Khost.
Хост көтерілісі
1856 және 1925 жылдар аралығында Хост үш көтеріліс ошағы болды, олар 1856-1857, 1912 және 1924-1925 жылдары өтті. Кеңес-Афған соғысы барысында Хост сегіз жылдан астам қоршауда болды. Ауғанстанға кеңес әскерлері басып кіргеннен кейін, ауған партизандары Хост пен Гардез арасындағы жалғыз құрлық жолын бақылауға алып, кеңес әскерлерінің ілгерілеуін тоқтатты. Жауар-Кили үңгір кешеніне жасалған шабуыл кезінде кеңес әскері Хост әуежайын әскерилерді соғыс аймағына жеткізу үшін бастапқы пункт ретінде пайдаланды, бұл үшін Mil Mi-8 қарулы тікұшақтарын қолданды. 1995 жылғы сәуір айынан бастап Хост Талибанның бақылауында болды.
Between 1856 and 1925, Khost was the site of three rebellions, lasting from 1856 to 1857, 1912, and 1924–1925 respectively. During the Soviet–Afghan War, Khost was the object of a siege that lasted for more than eight years. Soon after the invasion of Afghanistan by Soviet troops, Afghan guerillas took control of the only land route between Khost and Gardez, effectively putting a stop to the Soviet advance. During the assault on the Zhawar Kili Cave complex, the Soviets used the Khost Airfield as an initial staging ground to insert troops into the combat zone, using Mil Mi 8 armed helicopter transport ships. As of April 1995, Khost was under the control of the Taliban.
21 ғасыр
Ауғанстандағы соғыс кезінде (2001–2021) АҚШ Хост маңындағы Чепмен алдыңғы операциялық базасын құрды. Оңтүстік-шығыс Ауғанстанда орналасқандықтан, ол американдық күштерді осы аймақтан ығыстыруға тырысқан көтерілісшілердің ошағы болды. Хост, көптеген басқа провинциялар сияқты, маневрлік күштер мен провинциялық қайта құру тобының (PRT) орналасқан жері еді. Маневрлік күштер көтерілісшілерге қарсы соғыс жүргізіп, Ауғанстан Ұлттық Армиясы мен Ауғанстан Ұлттық Полициясына операцияларда көмектеседі, ал PRT қайта құру жұмыстарын жүзеге асырады. 2007 жылдың басында 82-ші әуеде тасымалданатын дивизияның подполковнигі Скотти Кастер Хостағы көтерілісшілердің белсенділігін шектеудің ең тиімді жолы – өзінің қолбасшылығындағы 187 десантшыны Хосттың әртүрлі аудандарындағы, аудан әкімдерінің резиденциялары маңындағы Қорғаныс нысандарына орналастыру екенін түсінді. Бұл шара осы резиденцияларды тікелей қорғауға, халық орталықтарында көрінетін қатысуды қамтамасыз етуге және Хост аймағында жұмыс істейтін Ауғанстан Ұлттық Армиясы мен Ауғанстан Ұлттық Полициясы бөлімшелеріне көмектесуге бағытталған еді. ФПФ-тар айналасындағы аймақтарға қауіпсіздік пен өркендеу сезімін сыйлады. Базарлар, дүкендер мен жанармай құю станциялары жергілікті тұрғындардың өмір сапасын жақсартты. Хост қаласындағы Мандозай Қорғаныс нысандарының құрамында негізгі медициналық көмекке мұқтаж афғандарға қосымша көмек көрсету үшін медициналық пункт бар. Хосттың әртүрлі аудан әкімдерінің кеңселерiне афғандардың көптеп келуі артып, олар дәстүрлі тайпалық байланыстар мен пара берудің орнына дауларды шешу және алаңдаушылықтарын білдіру үшін сонда жүгіне бастады, бұл сектанттық күдік пен қақтығыстарды азайтты. 2007 және 2008 жылдары жолдар жақсартылып, жаңа кәсіпорындар ашылды және кем дегенде 50 мектеп 2007 жылы, ал тағы 25 мектеп 2008 жылға жоспарланды. Хост әуежайы АҚШ әскерінің пайдалануында болғандықтан, жаңа әуежай салынып жатыр, бұл жаңа мүмкіндіктер мен жұмыс орындарын ашты. CDR Дэвид Адамс басқаратын провинциялық қайта құру тобы Хост қаласындағы халықты үкіметпен байланыстыруда маңызды рөл атқарды, Командирлердің төтенше жағдайларға қарсы іс-қимыл бағдарламасы (CERP) арқылы 2,5 миллион доллардан астам қаржыны жұмсауға мүмкіндік берді. 2009 жылдың 12 мамырында бірнеше қарулы топ Хостқа шабуыл жасап, АҚШ және Ауғанстан Ұлттық Армиясы күштерімен 6 сағатқа созылған ауыр шайқасқа түсті. Шабуылға 10 жанкештінің қатысқандығы хабарланды, олардың жетісі жарылса, үшi қауіпсіздік күштері тарапынан атылып түсірілді. Ауғанстан Ұлттық Армиясы мен Ауғанстан Ұлттық Полициясының көмегімен Коалиция күштері шабуылды тойтаруға жетекшілік етті. 2009 жылдың 20 қарашасында Хост қаласында автомобиль жол жиегінде орналасқан бомбаға шағылысып, 3 азамат қаза тауып, 3 адам жарақат алды. Қылмыстық тергеу басқармасының бастығы бұл әрекетті Талибан жасады деп мәлімдеді. 2009 жылдың 24 қарашасында Ауғанстан Ішкі істер министрлігінің мәліметінше, Хост қаласындағы су стансасына қашықтан басқарылатын бомба шабуыл жасағанда 6 адам, оның ішінде 5 бала қаза тапты. Бұл су стансасын Ауылдық жаңарту министрлігі жергілікті тұрғындарға су жеткізу үшін салған еді. 2009 жылдың 30 желтоқсанында жанкешті бомбалаушы Хост қаласындағы ЦРУ-дың ірі базасы – Чепмен базасына шабуыл жасап, база басшысын қоса алғанда, 7 ЦРУ қызметкерін қаза қылды. 2011 жылдың 18 ақпанында жанкешті бомбалаушы полиция бекетіне шабуыл жасап, 11 адамды өлтірді. 2011 жылдың 14 шілдесінде провинциялық үкімет өкілінің мәлімдемесіне сәйкес, НАТО-ның жер күштері Хост провинциясының орталығы Хост қаласынан шамамен жеті шақырым қашықтықтағы Матун аймағындағы Тора Ворай ауылына түнгі шабуыл жасағанда алты азаматты өлтірді. 2021 жылдың 15 тамызында Хост Талибан содырлары басып алды, бұл Талибанның 2021 жылғы кең шабуылының бөлігі ретінде Талибан басып алған жиырма сегізінші провинциялық орталық болды. 2022 жылдың маусым айында Ауғанстанда болған жер сілкінісі кезінде Хост қаласында кем дегенде 29 адам қаза тапты.
During the war in Afghanistan (2001–2021), the United States built Forward Operating Base Chapman near Khost. Due to its location in southeastern Afghanistan, it was a hotbed for insurgent activity attempting to dislodge the American forces there. Like most other provinces, Khost is home to maneuver forces and a Provincial Reconstruction Team (PRT). Maneuver forces wage war against insurgents and assist the Afghan National Army and the Afghan National Police in operations, while the PRT handles the reconstruction aspects. In early 2007, Lieutenant Colonel Scottie Custer of the 82nd Airborne Division saw that the best way to limit insurgent activity in Khost was to forward deploy some 187 paratroopers under his command to Force Protection Facilities in Khost's various district centers around sub governors' mansions, to directly protect these, maintain a visible presence in population centers, and help mentor Afghan National Army and Afghan National Police units operating across Khost. The FPFs brought a broader sense of security and prosperity to surrounding areas. Bazaars, shops, and gas stations have improved the quality of life for local residents. The Mandozai Force Protection Facilities in Khost include a medical clinic attached to further assist Afghans in need of basic medical assistance. The offices of Khost's various sub governors had experienced an increased activity as Afghans went there to settle disputes and voice concerns instead of going through traditional tribal channels and bribes, cutting down on sectarian suspicion and strife. Throughout 2007 and 2008, roads had been improved, businesses were springing up and schools were being built, at least 50 in 2007 alone with another 25 planned for 2008. A new airport was under construction as the Khost Airfield was used by the US Military, creating new opportunities and jobs. The Provincial Reconstruction Team, led by CDR David Adams was instrumental in connecting the people to the government in Khost City, by ensuring the PRT was able to execute over $2.5 million under the Commanders Emergency Response Program (CERP). On 12 May 2009, several teams of armed militants stormed Khost, prompting a heavy 6 hour battle with US and Afghan National Army forces. Reportedly the attack involved 10 suicide bombers, of whom seven were able to detonate and three were shot by security forces. Coalition Forces, aided by the Afghan National Army and Afghan National Police, took the lead in repelling the attack. On 20 November 2009 a bomb killed 3 civilians and wounded 3 others as a car hit a roadside bomb in Khost City. According to the chief of criminal investigation the act was perpetrated by the Taliban. On 24 November 2009, according to the Afghan Ministry of Interior, 6 people, including 5 children were killed when a remote control bomb attacked a water station in Khost which had been built by the Rural Rehabilitation Ministry to distribute water to the locals. On 30 December 2009, a suicide bomber attacked Forward Operating Base Chapman, a major CIA base in Khost, and killed seven CIA officers, including the chief of the base. On 18 February 2011, a suicide car bomber targeted a police checkpoint and killed 11 people. On 14 July 2011, according to a spokesman for the provincial government, NATO ground troops killed six civilians in a night raid of the village of Toora Worai, in an area known as Matoon, about seven kilometres from the Khost provincial capital of Khost city. On 15 August 2021, Khost was seized by Taliban fighters, becoming the twenty eighth provincial capital to be captured by the Taliban as part of the wider 2021 Taliban offensive. At least 29 people died in Khost during the June 2022 Afghanistan earthquake.
Демография
Хост қаласының қалалық халқы 106 083 (2015 жылы), негізінен пуштундар (көбінесе Задран, Мангал, Зази, Тани, Гурбуз, Мукбал, Сабари, Бануси және Вазир тайпаларынан), 11 787 тұрғын үйде орналасқан, бұл алты әкімшілік ауданға бөлінген. 2008 жылы Хост халқы 511 600 адамды құрады. Облыста 87 199 шаңырау бар, әр шаңырауда орташа есеппен сегіз адам тұрады. Халықтың 98 пайызы ауылдық аудандарда тұрады. Паштундар провинцияның ең ірі этникалық тобы болып табылады. Задран, Мангал, Мандози, Исмаил Хил, Тани, Губуз, Матуун, Лакан, Джаджи, Сабари, Алишир Теризи және Бабакер Хил – ірі тайпалардың арасында. Сондай-ақ, шағын саны бар Памир халқы да бар. Хост облысында көшпенділер (кучилер) де тұрады, олардың саны маусымға қарай өзгереді. Хост облысындағы 104 965 кучидің 75 пайызы ұзақ қашықтыққа көшіп-қонады, ал 25 пайызы отырықшы болып табылады. Ұзақ қашықтыққа көшіп-қонатын кучилердің жартысынан астамы қыстан жазға көшеді. Қыс айларында шамамен 74 179 адам шекараны кесіп өтеді, осылайша Хост облысының кучи халқы 179 144 адамға жетеді, бұл елдегі екінші ірі кучи облысы (Нангархардан кейін).
The urban population of the city of Khost is 106,083 (in 2015), mostly Pashtun (mainly from the tribes of Zadran, Mangal, Zazi, Tani, Gurbuz, Muqbal, Sabari, Banusi and Wazir), living in 11,787 dwellings, arranged in six municipal districts. Khost has a population of 511,600 people in 2008. In the province, there are 87,199 households, with an average of eight individuals per home. Rural districts are home to 98 percent of the population. Pashtuns are the province's most populous ethnic group. Zadran, Mangal, Mandozi, Ismaiel Khil, Tani, Gubuz, Matoon, Lakan, Jaji, Sabari, Alishir Terizi, and Babakker Khil are among the prominent tribes. There is a small population of Pamiris as well. Kuchis (nomads) live in Khost province, and their numbers fluctuate depending on the season. 75 percent of the 104,965 Kuchis living in Khost are long distance migratory, while 25% are settled. Over half of the colony of long distance migratory Kuchis migrates from a winter to a summer location. In the winter, an estimated 74,179 people cross the border, bringing Khost's Kuchi population to 179,144, making it the country's second largest Kuchi province (after Nangarhar).
Стадиондар
Германияның қаржылық көмегімен салынған Хост крикет стадионы. Стадионның ашылу салтанатында Ауғанстанда өткен кез келген спорт жарысындағы рекордтық көрермендер саны тіркелді, көрмелік матч өтті. Хост қалалық стадионы – Хост қаласында футбол және басқа да спорт түрлерін өткізуге арналған көп мақсатты стадион.
Khost Cricket Stadium, constructed with financial support from Germany. The inauguration of the stadium also included an exhibitory match which witnessed a record crowd for any sport played in Afghanistan. Khost City Ground, a multi purpose stadium in Khost for football and other sports.
Экономика
Хост Ауғанстанның көршілес Пәкістанмен сауда орталықтарының бірі болып табылады. Екі ел арасындағы Гулам хан шекаралық өтпелі пункты оңтүстікке қарай орналасқан. Жеміс жаңғағы – провинцияның маңызды экспорттық тауарының бірі.
Khost serves as one of Afghanistan's trading centers with neighboring Pakistan. The Ghulam Khan border crossing between the two countries is located about to the south. Pine nuts are among the noteworthy export products of the province.