Генри Калдервуд: Шотланд философ және дін қызметкері
Henry Calderwood
Генри Калдервуд (1830-1897): шотланд суайын, философ, Эдинбург университетіндегі мораль философиясының профессоры. Өмірбаяны мен еңбектері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд министрі және философ (1830–1897)
Scottish minister and philosopher (1830–1897)
Генри Кальдервуд FRSE LLD (10 мамыр 1830, Пиблс – 19 қараша 1897, Эдинбург) – шотланд министрі және философ.
Rev Henry Calderwood FRSE LLD (10 May 1830, Peebles – 19 November 1897, Edinburgh) was a Scottish minister and philosopher.
Өмір
Ол 1830 жылы 10 мамырда Пиблс қаласында жүгері саудагері Уильям Кальдервуд пен оның әйелі Элизабет Митчеллдің ұлы болып дүниеге келді. Ол Эдинбург институтында, содан кейін Эдинбург орта мектебінде білім алды, кейін Эдинбург университетінде оқыды. Ол Шотландияның Біріккен пресвитериан шіркеуінің пасторлық қызметіне дайындалды және 1856 жылы Глазго қаласындағы Грейфриарс шіркеуінің пасторы болып тағайындалды. Сонымен қатар, 1861 жылдан 1864 жылға дейін Глазго университеті үшін психикалық философияны зерттеді, ал 1866 жылдан бастап осы университетте моральдық философия сабақтарын оқыды. 1868 жылы ол Эдинбургтегі Моральдық философия профессоры болды және 29 жылдан кейін қайтыс болғанға дейін осы лауазымда қалды. 1865 жылы Глазго университетінің LL.D. дәрежесіне ие болды. 1869 жылы ол Эдинбург Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды, оны Джон Хаттон Балфур ұсынды. Оның ең алғашқы және ең танымал еңбегі – «Шексіздіктің философиясы» (1854) болды, онда ол сэр Уильям Гамильтонның «Шексіздік туралы біліміміз жоқ» деген тұжырымын сынады. Кальдервуд мұндай білім, толық болмаса да, нақты және үнемі дами түсетінін; сенім – Білімді білдіреді деп мәлімдеді. Оның моральдық философиясы Гегельдік ілімге тікелей қарсы келеді және құдайлық санкция доктринасын негіздеуге тырысады. Тәжірибе деректерімен қатар, адам ақылының өзіндік таза белсенділігі бар, ол өмір мен күрестің негізгі шындықтарын ұғынуға мүмкіндік береді. Ол сонымен қатар «Моральдық философияның нұсқауы», «Ақыл мен мидың қарым-қатынасы туралы», «Ғылым мен дін», «Табиғаттағы адамның орнының эволюциясы» атты кітаптар жазды. Оның діни еңбектерінің ішіндегі ең танымал – «Раббымыздың параболалары», ал қайтыс болғанға дейін Дэвид Юмның өмірбаянын «Танымал шотландтар» сериясында аяқтады. Оның қызығушылықтары діни және интеллектуалдық мәселелермен ғана шектелмеді; Эдинбург мектеп кеңесінің алғашқы төрағасы ретінде ол Білім туралы заңның іске асырылуы үшін көп күш жұмсады. Ол білім беру туралы кеңінен танымал трактат жариялады. Ол қайырымдылық және тәртіптілік ісінде талмай еңбек етті. Саясатта алғашқыда либерал болды, бірақ «Үй билігі» туралы заң жобасы кезінде либералдық одақтасқа айналды. Кальдервуд теистік эволюцияны қолдады. «Эволюция және адамның табиғаттағы орны» атты кітабында ол «эволюция Табиғат тарихындағы әсерлі шындық ретінде біздің алдымызда тұр» деп жазды. Ол Эдинбургтің оңтүстік-батысында орналасқан Морнингсайд зиратында жерленген. Оның әйелі Энн Хаттон Лидбеттер (1912 жылы қайтыс болған) оның қасында жатыр.
He was born in Peebles on 10 May 1830, the son of William Calderwood, a corn merchant, and his wife Elizabeth Mitchell. He was educated at the Edinburgh Institution and then the High School in Edinburgh, and later attended University of Edinburgh. He studied for the ministry of the United Presbyterian Church of Scotland, and in 1856 was ordained pastor of the Greyfriars church, Glasgow. He also examined in mental philosophy for the University of Glasgow from 1861 to 1864, and from 1866 conducted the moral philosophy classes at that university, until in 1868 he became Professor of Moral Philosophy at Edinburgh, holding this post until his death 29 years later. He was made LL. D. of Glasgow in 1865. In 1869 he was elected a Fellow of the Royal Society of Edinburgh his proposer being John Hutton Balfour. His first and most famous work was The Philosophy of the Infinite (1854), in which he attacked the statement of Sir William Hamilton that we can have no knowledge of the Infinite. Calderwood maintained that such knowledge, though imperfect, is real and ever increasing; that Faith implies Knowledge. His moral philosophy is in direct antagonism to Hegelian doctrine, and endeavours to substantiate the doctrine of divine sanction. Beside the data of experience, the mind has pure activity of its own whereby it apprehends the fundamental realities of life and combat. He wrote in addition A Handbook of Moral Philosophy, On the Relations of Mind and Brain, Science and Religion, The Evolution of Man's Place in Nature. Among his religious works the best known is his Parables of Our Lord, and just before his death he finished a biography of David Hume in the Famous Scots Series. His interests were not confined to religious and intellectual matters; as the first chairman of the Edinburgh school board, he worked hard to bring the Education Act into working order. He published a well known treatise on education. In the cause of philanthropy and temperance he was indefatigable. In politics he was at first a Liberal, but became a Liberal Unionist at the time of the Home Rule Bill. Calderwood was an advocate of theistic evolution. In his book Evolution and Man's Place in Nature he wrote that "evolution stands before us as an impressive reality in the history of Nature." He is buried in Morningside Cemetery, Edinburgh, towards the south west. His wife Anne Hutton Leadbetter (d.1912) lies with him.
Отбасы
1857 жылы Энн Хаттон Лидбеттерге үйленді. Олардың балаларының арасында теңіз биологы Уильям Лидбеттер Кальдервуд FRSE (1865–1950) болды.
He married Anne Hutton Leadbetter in 1857. Their children included the marine biologist William Leadbetter Calderwood FRSE (1865–1950).