Кіріспе

Джон Латем (27 маусым 1740 – 4 ақпан 1837) – ағылшын дәрігері, табиғат зерттеушісі және жазушы. Оның ең маңызды еңбектері – «Құстардың жалпы шолуы» (1781–1801) және «Құстардың жалпы тарихы» (1821–1828). Ол 18 ғасырдың соңғы жиырма жылында Англияға жеткен австралиялық құстардың үлгілерін зерттеуге мүмкіндік алды және олардың көптеген түрлеріне ағылшын тілінде атау берді. Ол эму, күкіртті тоқылдақ, үшбұрышты құс бүркіті, керемет лира құсы, австралиялық қарға, қарға-құс және фазан кукалы сияқты Австралияның ең танымал құстарының аттарын берді. Сонымен қатар, ол гиацинт арасын алғаш рет сипаттаған. Латем австралиялық орнитологияның «әкесі» деп есептеледі.

Өмірбаян

Джон Лэтам 1740 жылдың 27 маусымында Кент графтығының солтүстік-батысындағы Эльтем қаласында дүниеге келген. Ол хирург болған Джон Лэтамның (1788 жылы қайтыс болған) және оның анасының үлкен ұлы болды, оның анасы Йоркширдегі Сотбилер әулетінен шыққан. Ол Merchant Taylors мектебінде білім алып, содан кейін Уильям Хантерден анатомияны оқыды және Лондон ауруханаларында медициналық білімін аяқтады. 1763 жылы, 23 жасында, ол Дартфорд маңындағы Дарент ауылында дәрігер болып жұмыс істей бастады. Сол жылы ол Энн Портерге үйленді. Олардың төрт баласы болды, олардың ішінде ұлы Джон (1769-1822) және қызы Энн (1772-1835) ересекке дейін жетті. Лэтам 1796 жылы 56 жасында медициналық тәжірибесінен зейнеткерлікке шығып, Хэмпширдегі Ромсиге, ұлының жанына көшіп барды. 1798 жылы оның әйелі қайтыс болды, ал Лэтам сол жылы Энн Деламотқа қайта үйленді. Оның ұлы, бірнеше сарайларға инвестиция салған, ауыр қарызға батып, 1817 жылы банкрот деп жарияланды. Лэтам ұлын қолдау арқылы байлығының көп бөлігін жоғалтты. 1819 жылы Лэтам Ромсидегі үйін сатып, әйелімен бірге Винчестердегі қызының отбасымен бірге тұруға көшті. 1821 жылы оның екінші әйелі қайтыс болды, ал келесі жылы ұлы өзіне-өзі қол жұмсады. "Index Ornithologicus" еңбегіне қосымша ғылыми атауларды қамтитын қосымша "Supplementum indicis ornithologici sive systematis ornithologiae" деген атпен жарияланды, ал атағының бетіне 1801 жыл жазылды. Қосымша 1802 жылға дейін қолжетімді болмағандығы туралы деректер болғанымен, зоологиялық номенклатура мақсатында кейінірек жарияланған күнді өзгертуді негіздеу үшін жеткілікті дәлелдер табылмады. Суреттерден жұмыс істеген Лэтам түрлі түрлерді ажыратуда қиындыққа тап болған сияқты, ал кейбіреулерін ол әртүрлі атаулармен бірнеше рет сипаттаған. Ол өзінің "Supplementum Indicis Ornithologici" еңбегінде Австралияның шулы минерін төрт рет сипаттаған: сүйкімді аражегіш (Merops garrulus), қара бас гракль (Gracula melanocephala), қапталды аражегіш (Merops cucullatus) және ақ маңдайлы аражегіш (Merops albifrons). Бұл орнитологиялық әдебиетте дұрыс ғылыми атау туралы шатасу тудырды. Лэтамның 1801 жылғы латын қосымшасы шамамен жетпіс құс түріне қатысты, олардың көп бөлігі Австралия және Океанияда ғана кездеседі. Оларға Тынық мұхиты гагарасы, сұрқия бүркіт, шулы минер, австралиялық кәзі және мағұян құс жатады. Лэтам Томас Пеннант, Джозеф Бэнкс, Эштон Ливер және басқалармен үнемі хат алмасып тұрды. 1775 жылы ол Корольдік қоғамға сайланды және Линней қоғамын құруға қатысты. 1812 жылы ол Швеция Корольдік ғылым академиясының шетелдік мүшесі болып сайланды.