Кіріспе
Апитерапия – бал арасы өнімдерін, оның ішінде бал, тозаң, прополис, патша айрығы және ара уын пайдаланатын балама медицина саласы. Апитерапиялық емдердің тиімділігі мен қауіпсіздігін растайтын ғылыми немесе клиникалық дәлелдер жоқ. Апитерапия Гиппократ пен Гален заманынан бері қолданылып келеді. Ара уының қазіргі қолданысы австриялық дәрігер Ц.С. және оның 1888 жылғы «Ара шағуы мен ревматизм арасындағы ерекше байланыс туралы» мақаласымен байланысты, бірақ оның тұжырымдары тиісті клиникалық сынақтарда тексерілген емес. Көп ұзамай, балама медицинаны қолдану венгр дәрігері Бодог Ф. Бекке, ол 1935 жылы «ара уы терапиясы» терминін енгізді, және ХХ ғасырдың екінші жартысында ара шаруашылығымен айналысқан Чарльз Мразға (1905–1999) байланысты. 1957 жылы КСРО Денсаулық сақтау министрлігі Николай Артемовтың «Ара шағуының уы арқылы апитерапия жасау жөніндегі нұсқаулық» еңбегін бекітіп, ара уын кейбір ауруларды емдеу үшін пайдалануға рұқсат берді. Адамдар тарихта ара өнімдерін әртүрлі мақсаттарда қолданған: бал шамы металл құюда және жартылайлай қару жасауда, бал – тағам және діни құрбандықтар үшін, прополис – желім ретінде, ал тозаң – өсімдіктерді селекциялау сияқты ауыл шаруашылығы жұмыстарына пайдаланылған. Кейіннен, 1890 жылдардың соңында Прага университетінде Ж. Лангер ара уын инъекция арқылы емдеуге тырысты, ал 1930 жылы Германияның оңтүстігіндегі Мак фирмасы ара уының ерітіндісін коммерциялық түрде өндірді. Бірақ оның денсаулыққа қатысты мәлімдемелері ғылыми дәлелдермен расталмаған. Жалпы алғанда, жараларды емдеуде балды қолдану туралы мәліметтердің сапасы төмен болғандықтан, нақты қорытынды жасау мүмкін емес.
Apitherapy is a branch of alternative medicine that uses honey bee products, including honey, pollen, propolis, royal jelly and bee venom. There has been no scientific or clinical evidence for the efficacy or safety of apitherapy treatments. Apitherapy has been practiced since the times of Hippocrates and Galen. Modern use of bee venom appears to have originated with Austrian physician cs and his 1888 article "About a Peculiar Connection Between the Bee Stings and Rheumatism", but his claims were never tested in proper clinical trials. More recent alternative medicine practice is attributed to the Hungarian physician Bodog F. Beck who coined the term "bee venom therapy" in 1935, and to beekeeper Charles Mraz (1905–1999) in the latter half of the twentieth century. In 1957, the USSR Ministry of Health sanctioned use of bee venom to treat certain ailments by approval of Nikolay Artemov's "Instruction for Bee Sting Venom Apitherapy". Humans have historically used bee products in various ways: beeswax was used in casting metals and making incendiary weapons, honey was used for food and religious offerings, propolis was used as an adhesive, and pollen was used for agricultural work such as plant breeding. Much later, there was an attempt to use bee venom clinically via injection by J. Langer at the University of Prague in late 1890s and in 1930, a firm in south Germany named Mack produced bee venom solution commercially. but its health claims are not supported by scientific evidence. In general, evidence for using honey in wound treatment is of such low quality that firm conclusions cannot be drawn.
Қауіптері
Ара уысымен емдеудің қолайсыз реакциялары жиі кездеседі. Уытқа жиі ұшырау артропатияға да алып келуі мүмкін. Сезіктенген адамдарда уыт құрамы аллерген ретінде әрекет етеді, бұл жеңіл жергілікті ісінуден бастап, ауыр жүйелік реакцияларға, анафилактикалық шокқа және тіпті өлімге дейін жететін аллергиялық реакциялар спектрін тудыруы мүмкін. 2018 жылдың наурызында 55 жастағы әйел "тірі арамен акупунктура" алғаннан кейін ауыр анафилактикалық эпизодқа ұшырағаны туралы хабарланды, ал апитерапия маманы адреналин енгізу арқылы жауап бермеді. Жедел жәрдем қызметкерлері ауруханаға жолда тұрақтандырғанмен, ол бірнеше аптадан кейін көптеген органдарының жетіспеуінен туындаған асқынулардан қайтыс болды. Осы жағдайды зерттеген зерттеушілердің пікірінше, тірі арамен акупунктура "қауіпсіз емес және ұсынылмайды".