Кіріспе
Каландия (قلنديا, ), сондай-ақ Каландия, – Иерусалим мен Рамалла арасында, Иерусалим муниципалитетінің шекарасынан батысқа қарай орналасқан Батыс жағалаудағы палестиналық ауыл. 2017 жылы ауылда 572 адам тұрды.
Тарих
Қаландияда археологтар Екінші ғибадатхана дәуіріне жататын шарап өндіретін яһуди шаруашылығының қалдықтарын қазып шығарды. Гелленістік кезеңде қоныстанған, Бірінші еврей-рим соғысы кезінде қиратылған бұл жерде екі ірі құрылыс, микве және тастан қашалған өнеркәсіптік нысандар болған. Табылған заттардың ішінде жүздеген монета, қыш сынықтары, әк сауыттар, металл заттар, әшекейлер және түрлі құралдар бар. Жақын маңайдағы зерттеулер қабір үңгірлерін, шарап қысылатын орындарын, су жинағыштар мен карьерлерді ашты. Қаландияда ежелгі қабірлер табылған. Византиялық монша қазылған, сондай-ақ сол дәуірге жататын қыш ыдыстар да табылды. Крестшілер кезеңінде Қаландия король Годфридің Изгі қабір канондарына феод ретінде берген 21 ауылдың бірі болғандығы мәлімделді. 1151 жылы аббат Қаландиядағы жүзімдіктер мен бау-бақшаларды Сириялық Немес пен оның інісі Антонийге және олардың балаларына жалға берді. Ал монастырьға осы егістіктерден алынған өнімнің бір бөлігі берілді. 1152 жылы патшайым Мелисенда өзіне тиесілі ауыл тұрғындарын Иерусалимдегі дүкендер мен екі ақша ауыстыру орындарына айырбастады. Қаландия тұрғындарының барлық аттары христиандық болған, бұл сол кезде Қаландия христиан ауылы болғанын көрсетеді.
Осман дәуірі
Каландия, Палестинаның қалған бөлігі сияқты, 1517 жылы Осман империясына қосылды. 1596 жылғы Осман санағында Каландия деп аталатын ауыл, Аль-Кудс ливасының ("аудан") басқаруындағы Аль-Кудс нахиясының ("кіші аудан") бөлігі болды. Ауылда барлығы 15 шаңырақтың халқы тұрды, барлығы мұсылман, және бидай, арпа, зәйтүн, ара уялары және/немесе ешкілерге 33,3% мөлшерінде белгілі бір салық төледі, сондай-ақ қосымша табыстар да болды; жалпы сомасы 3900 акче. 1838 жылы ол Иерусалим ауданындағы мұсылман ауылы ретінде тіркелді. 1863 жылы француз саяхатшысы Виктор Герин бұл ауылға сапар шекті, ол оны айналасында инжір плантациялары бар, бірнеше үйден тұратын шағын елді мекен деп сипаттады. Ал 1870 жылға қарай Османдық ауылдар тізімінде 16 үй және 50 адамнан тұратын халық саны көрсетілген, бірақ бұл халық санағына тек ер адамдар ғана кірді. 1883 жылы PEF-тің Батыс Палестинаны зерттеу жұмысында ауыл "зәйтүн ағаштарымен қоршалған, бағанадағы шағын ауыл, батысында карьерлер орналасқан" деп сипатталған. 1896 жылы Каландия халқының саны шамамен 150 адамды құрады деп есептелді.
Британдық мандат дәуірі
1922 жылы Палестинада британдық мандат билігі жүргізген халық санағында Каландие (Каландия) халқы 144 адамды құрады, оның ішінде 122 мұсылман және 22 еврей. 1931 жылғы санақта халық саны азайды, Қалғандияда 25 үйде барлығы 120 мұсылман тұрды. 1945 жылғы мәліметтерге сәйкес, Каландияда 190 мұсылман тұрды, ал жер ауданы 3940 дунамды құрады. Оның 427 дунамы плантациялар мен суғаруға жарамды жерлерге, 2202 дунамы астық дақылдарына, ал 6 дунамы құрылысқа пайдаланылды.
Каландия әуежайы
1925 жылы британдық әскер Каландияның шығысындағы әуежайды салды. Ол Иерусалимнің солтүстігінде, бірнеше шақырым қашықтықта, көбінесе төбелі аймақта жазық жерде орналасқан еді. 1936 жылы еврей кәсіпкері Пинхас Рутенберг оны қайта жаңартып, Рутенбергтің «Палестина әуе жолдары» және британдық «Imperial Airways» әуекомпаниялары оны шектеулі коммерциялық мақсатта пайдалана бастады. 1927 жылға дейін бұл Палестинамандаттық аумағындағы жалғыз әуежай болды, бірақ бірнеше әскери аэродромдар бар еді. Каландия Иерусалимге келетін маңызды қонақтарды қабылдау үшін пайдаланылды. 1936 жылы ол тұрақты рейстерге ашылды. Алты күндік соғыстан кейін Израиль оны Атарот әуежайы деп атады, бірақ Израиль-Палестина қақтығысына байланысты туындаған ала-құлалықтар мен халықаралық компаниялардың онда қонудан бас тартуына байланысты жабылды. Израиль бұрынғы әуежай орнында әскери база құру үшін Каландия ауылынан 639 дунм жерді тартып алды. Ауыл тұрғындары қайта оралды, бірақ Дейр Ясин қырғыны туралы хабар келгеннен кейін әйелдер, балалар және көптеген ер адамдар қайтадан эвакуацияланды, ал ауыл Араб азаттық армиясының бекетіне айналды. 1948 жылғы араб-израиль соғысынан кейін және 1949 жылғы келісімдерден соң Каландия Иорданияның билігіне көшті. 1950 жылы Иордания оны өзіне қосып алды.
north of Jerusalem at a site that offered flat terrain in a largely hilly region. In 1936 it was renovated by the Jewish entrepreneur Pinchas Rutenberg and began to be used commercially on a limited basis by
Rutenberg’s airline, Palestine Airways, and the British carrier, Imperial Airways. Until 1927, it was the only airport in Mandatory Palestine, although there were several military airfields. Qalandia was used for prominent guests bound for Jerusalem. It opened for regular flights in 1936. After the Six Day War, it was renamed Atarot Airport by Israel, but closed down due to disturbances related to the Israeli–Palestinian conflict, and because international companies refused to land there. Israel confiscated 639 dunums from Qalandia village in order to establish a military base at the former airport. The villagers returned to the village and after the news of the Deir Yassin massacre arrived the women, the children and most of the men were evacuated again and the village became a post of the Arab Liberation Army In the wake of the 1948 Arab–Israeli War, and after the 1949 Armistice Agreements, Qalandia came under Jordanian rule. It was annexed by Jordan in 1950.
Каландия босқындар лагері
Каландия босқындар лагері 1949 жылы Қызыл Крест ұйымы Иорданиядан жалға алынған жерде құрылды. 2006 жылғы мәліметтер бойынша, лагерьтің аумағы және онда 10 024 адам тұрады, 935 құрылыс 8 блокқа бөлінген.
1967 - қазіргі уақыт
1967 жылғы Алты күндік соғыстан бері Каландия Израиль оккупациясы астында. 1995 жылғы келісімдерден кейін Каландияның жерінің 2% B аймағына, ал қалған 98% C аймағына жатқызылды. Израиль Атарот израильдік өнеркәсіптік поселенісін салу үшін Каландиядан 574 дунам жерді, ал Каландия израильдік әскери базасын салу үшін 639 дунам жерді тартып алды. 2006 жылы Палестина Орталық статистика бюросының мәліметтері бойынша, ауылда 1154 адам тұрды. Каландия бекеті Солтүстік Батыс жағалау мен Иерусалим арасындағы басты бекет болып табылады және оккупацияға қарсы жиі наразылықтармен белгілі. 2013 жылғы Израильдің Каландияға жасаған шабуылы жергілікті тұрғындармен қақтығысқа әкеліп, Каландияның үш тұрғыны қаза тапты, ал бірнешеуі ауыр жарақат алды.