Кіріспе

Америкалық саясаткер (1870–1949)

Томас Прайор Гор (10 желтоқсан 1870 – 16 наурыз 1949) – 1907 жылдан 1921 жылға дейін және 1931 жылдан 1937 жылға дейін Оклахома штатынан АҚШ Сенатына сайланған алғашқы екі сенатордың бірі. Ол саясатқа Популистік партияның белсендісі ретінде қатысып, Техас штатына көшкеннен кейін де осы партиямен байланысын сақтап қалды. 1899 жылы Оклахома территориясына көшіп, Лоутон қаласында заңгер болып жұмыс істеуге кеткенге дейін Демократиялық партияға қосылып, Уильям Дженнингс Брайанды қолдап үгіт жүргізді. Сенаттағы соғысқа қарсы ұстанымы Вудро Вильсон мен Франклин Д. Рузвельт секілді Демократиялық президенттермен келіспеушілік тудырды. Гор жастығынан көзі көрмей қалды. Ол белгілі жазушы Гор Видалдың анасының әкесі болды.

Ерте өмір

Гор 1870 жылдың 10 желтоқсанында Миссисипи штатының Эмбри қаласының жанында, Вебстер округінде дүниеге келген. Горлар отбасы кейіннен АҚШ-тың астанасы болған Колумбия округіндегі жерлерге ие болған он тоғыз түпкілі отбасының бірі болған. Горлар Донегалдан шыққан ағылшын-ирландтықтар еді және он жетінші ғасырдың соңында Солтүстік Америкаға келді. Олар көбінесе Вирджинияда, басқа ағылшын-ирландтық отбасыларымен некелесуге бейім болды. Жас Томас және оның отбасы әкесі Самнер округінің кеңсе хатшысы болып сайланғанда округ орталығы Уолтхоллға көшті. 1920 жылы Гор мен Уильям Х. "Альфальфа Билл" Мюррей 1912 жылы президенттікке үміткер Вудро Вильсонның Оклахома штатындағы сайлау кампаниясын бірлесіп жетектеді. Ол көбінесе изоляционист ретінде танымал болды және Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысты көптеген заңдарға Вильсон әкімшілігіне қарсы дауыс берді. Дегенмен, Оклахома сайлаушыларының көпшілігі одақтастарға Германиямен күресуге көмектесуді жақтады. Соғыстан кейін ол Вильсонның Ұлттар Лигасын қолдау жоспарына да қарсы болды. Гор бұрынғы көптеген қолдаушыларын алшақтатып қана қоймай, Вильсонмен жақын қарым-қатынасын да жоғалтты. Осының салдарынан ол 1920 жылы қайта сайлануға үміткер бола алмады. Сенаттан кеткеннен кейін Вашингтон қаласында жеке заңгерлік практикасымен айналысты. Бірақ Гор Американың соғысқа қатысуы басталғаннан кейін де соғысқа қарсы болды. Ол әскери қызметке шақыру арқылы әскерге адам жинауға қарсы шығып, мұның "жалдамалы жалқаулар армиясын" құрайтынын айтты. Ол: "Неге біз американдық баланы әскери қызметші деп белгілейміз, ал оған американдық ерікті ретінде даңққа ие болу мүмкіндігін бермейміз?" - деп сұрады. Бұл Гордың 1920 жылғы Демократиялық партияның ішкі сайлауында конгрессмен Скотт Ферриске жеңілуінің басты себебі болды. Феррис өз кезегінде жалпы сайлауда республикашыл Джон В. Харрелдке жеңілді. Гор жобаға қарсы шығудан басқа, "конгресс соғыс жариялаған кез келген жағдайда халықтық референдум өткізуді талап ететін конституциялық түзетуді алғашқы және ең белсенді қолдаушыларының бірі болды". Ішкі саясатта ол шаруалар мен үндістердің мүдделерін қорғады. Гор 1930 жылы Сенатқа қайта сайланды. Франклин Д. Рузвельт президент болып сайланғаннан кейін Гор бастапқыда оның "Жаңа саясатты" қолдады, бірақ кейін онымен қарым-қатынасы нашарлады. 1935 жылы Гор Жұмыс жөніндегі басқарманы (WPA) қаржыландыруға қарсы күреске жетекшілік етті. WPA-ны қолдаған сайлаушыларға жазбаша жауап ретінде ол олардың көзқарасы "жалақының жанды қалай улайтынын көрсетеді. Сіздің телеграммаңызда дауыс беру сатылатындығы айтылған. Мен дауыс беруді қаншалықты бағаласам да, нарықта емеспін. Мен халықтың ақшасымен дауыс сатып алуға келісе алмаймын. Мен салық төлеушілерге де, жұмыссыздарға да қарыздымын" деді. Осы сөздерді айтқаннан кейін соқыр сенатор Сенат залына алып келініп, WPA-ға қарсы жалғыз дауыс берді. 1936 жылы Демократиялық партияның ішкі сайлауында конгрессмен Джошуа Б. Лиге жеңілгеннен кейін Гор 1937 жылдың қаңтарында Сенаттан зейнеткерлікке шықты және 1949 жылы қайтыс болғанға дейін Вашингтон қаласында заңгерлік қызмет атқарды. Ол мемлекеттік көмек сұрағандарға үнемі "жоқ" деп жауап беріп отырды.

Ұрпақтар

Қызы арқылы ол жазушы Гор Видалдың (1925–2012) әкесі болды, сондай-ақ Нинна Гор Аучинклосс (1937 жылы туған), ол 1957 жылдан 1974 жылға дейін Ньютон Стирске, ал 1974 жылдан 1998 жылға дейін Майкл Стрейтке үйленген, және Томас Гор Аучинклосс (1937 жылы туған), ол Диана "Диди" Липпертке үйленді.

Құрметтер

Томас Гор 1932 жылы Оклахома атақ-даңқ залына енгізілді. Оклахома штатының Лоутон қаласындағы маңызды тас жол – Gore Boulevard, және шығыс Оклахоманың Гор қаласы оның құрметіне аталған.