Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Итальяндық орнитолог және энтомолог (1784–1830)
Italian ornithologist and entomologist (1784–1830)
Франко Андреа Бонелли (10 қараша 1784 – 18 қараша 1830) – итальяндық орнитолог, энтомолог және коллекционер.
Franco Andrea Bonelli (10 November 1784 – 18 November 1830) was an Italian ornithologist, entomologist and collector.
Өмір
Бонеллидің ерте өмірі туралы мәлімет өте аз: ол Кунео қаласында дүниеге келген. Ол кішкентай кезінен-ақ өзін қоршаған жануарлар әлеміне қызығушылық танытып, жинау сапарлары жасап, үлгілер дайындап, байқауларын жазып отырды. 1807 жылы Пьемонт аймағының қоңыздарына қатысты алғашқы зерттеулерін ұсынғанда, ол Реал Сосиета Агрария ди Ториноның мүшесі болды. Бұл зерттеулердің жоғары сапасы сол кездегі табиғаттанушылардың назарын аударды. 1810 жылдың сәуір айында Джордж Ват француз үкіметі тарапынан Турин университетін қайта ұйымдастыру және Наполеон құрған Империя университетімен біріктіру мақсатымен Туринге жіберілді. Ват Бонэллидің біліміне қатты әсер етті. Ват оны Париждегі Табиғи тарих мұражайындағы курстарға қатысып, білімін жетілдіруге ынталандырды. Бонелли жаңа университетте профессорлық қызмет атқару үшін осы кеңеске құлақ қойды. 1810 жылдың қыркүйегінде ол Парижге келді. 1811 жылы Бонелли, ақыры, Турин университетінің зоология профессоры және Табиғи тарих мұражайының зоология бөлімінің меңгерушісі болып тағайындалды. Университетте жұмыс істеген кезінде ол Еуропадағы ең ірі орнитологиялық коллекциялардың бірін құрды. 1811 жылы Бонелли Пьемонт құстарының каталогын жазды, онда ол 262 түрді сипаттады. 1815 жылы ол Луи Вьейо 1819 жылы атайтын Бонелли құсын (Phylloscopus bonelli) ашты. Сол жылы ол Бонелли бүркітін (Hieraaetus fasciatus) ашты, оны Вийо 1822 жылы да атады. Турин мұражайындағы Бонеллинің ізбасары Карло Джузеппе Генэ болды. Оның ұлы Чезаре Бонелли 1878-1880 жылдары Италияның соғыс министрі болды.
Very little is known about the early life of Bonelli: he was born in Cuneo. He was interested from an early age in the fauna which surrounded him, making collecting trips, preparing specimens and noting his observations. He became a member of the Reale Società Agraria di Torino in 1807 when he presented his first studies relating to the Coleoptera of Piedmont. The high quality of these studies attracted the interest of the naturalists of his time. In April 1810, George Vat was sent to Turin by the French government to reorganize the University of Turin and begin its fusion with the Impériale University founded by Napoleon. Vat was very impressed by Bonelli's knowledge. Vat encouraged him to further his knowledge by coming to follow courses at the Natural History Museum in Paris. Bonelli took this advice so as to obtain a professor's chair in the new university. In September 1810, he arrived in Paris. In 1811, Bonelli was finally named professor of zoology at the University of Turin and keeper of the Natural History Museum of Zoology. During his time at the university, he formed one of the largest ornithological collections in Europe. In 1811, Bonelli wrote a Catalogue of the Birds of Piedmont, in which he described 262 species. In 1815, he discovered the bird Bonelli's warbler (Phylloscopus bonelli), named by Louis Vieillot in 1819. In the same year, he discovered Bonelli's eagle (Hieraaetus fasciatus) which was likewise named by Vieillot in 1822. The successor of Bonelli at the Turin Museum was Carlo Giuseppe Gené. His son was Cesare Bonelli Italian Minister of War from 1878 1880.
Шығармалары
Пиемонт құстарының каталогы (1811). Энтомологиялық байқаулар. Бірінші бөлім. Мем. Академиялық ғылымдар. Турин 18: 21–78, Синоптикалық кесте (1810). Энтомологиялық байқаулар. Екінші бөлім. Мем. Академиялық ғылымдар. Турин 20: 433–484 (1813). Соңғы екеуі энтомологияның негізін қалаушы еңбектер болып табылады, көптеген жаңа таксондарды енгізеді.
Catalogue des Oiseaux du Piemont (1811). Observations Entomologique. Première partie. Mém. Acad. Sci. Turin 18: 21–78, Tabula Synoptica (1810). Observations entomologiques. Deuxieme partie. Mém. Acad. Sci. Turin 20: 433 484 (1813)
The last two are founding works of entomology, introducing many new taxa.